‹ Abailard et Héloise; essai historiqueChapitre 50 sur 66 · CANONICUS SANCTI MARTINI TÜRONENSIS · texte numérisé non relu

CANONICUS SANCTI MARTINI TÜRONENSIS

IN CURONICO AD ANNl'M HCXL.

Tune Senonis præsente rege Ludovieo, episcoporuin et abbas tum faetus est conventus contra magistrum Pelriim Abailarduin, qui quâdani prol'anâ verboruni et sensiunn novitatc Ecclesiam perturbârat. Qui ab eis interpellât us, et de justitià veriliis, ad aposlolicæ Sedis audientiain ap- IK'lIavit, et sic evadens non inultô post Cabiloni, apud Sanetum Mareellum obiit. Construxerat enim cœnobiuin in territorio Treeaeensi, in prato quodani iibi legere solilus fuerat, quod Paracliliim nominavit, in quo sauetinio-

TKSTIMOMA VETERIM.

iliaU's pltirinms « oiigregavit, et quamdani religiosam feuiinam qiiondàiii uxoreiu suain, litteris latinis et hebraieis eriiditaiii, eis al)batissam præfecit. Quæ verè ipsius aniira, niagnani ei post inorteni in assiduis precibus (idem servavit : corpusqiie ejus de loco ubi obicrat, transtulit ad prH*dictnm eœnol)iuni, in ciijus tumulo hoc epitaphiuni est insertuiii.

H»l salis in liliilo : l’otrns lilc jacel Abailardns,

('ni soli patiiil scibile i|nic<]ni(l erat.

Ibec nànique, sicut dicitur, in a'gritudine idtinià posita pra*< epit, ut niortua intrà niariti tuimiluni poneretur. Et sir eAdeni defun<*tà ad tumuluni apiTtiHn deportatâ, inaritiis ejus, qui inullis dielnis antè eain defunctus fuerat, elevatis brarhiis illam recepit,et ità eain ainplexatus brachia sua strinxil.

IHADIXTIOX.

A cette cpuijuc, il se tint à Sens un concile auquel assista le roi Louis, et une foule d’évôques et d’abbés. Ce concile était réuni contre le maître Pierre Abailard, qui a\ait jeté le trouble dans l’Eglise par la nouieauté profane de ses paroles et sou interprétation des dogmes religieux. Interrogé, mais se déliant de la justice de ses juges, il en appela au Saint-Siège, et se retira pour aller bientôt mourir à Cbàlons, dans le couvent de Saint-Marcel .

Il avait construit sur le territoire de Troyes, au milieu d'une plaine oii il avait coutume de faire scs lectures, un ermitage qu’il noinina Paracict. Il y rassembla un grand nombre de religieuses, et mit à leur tête, en qualité d’abbesse, une pieuse femme qui avait été autrefois son épouse, et remplie de la science des letti'es latines et hébraïques. Elle fut bien véritablement son amie, car après sa mort elle lui conserva, au milieu de ses prières continuelles, la lidélité autrefois jurée, lit

TERTIMONIA VETEKIM. 343

liunsportcr son corps dans ce même couvent, et graver sur sa tombe l’épitaplie suivante :

Un nom suffit à la gloire de ce tombeau : ci-gît Pierre Abailard Seul il a su tout ce qu’il est possible de savoir.

On rapporte que, touchant à sa dernière heure, elle ordonna que son corps fût déposé, après sa mort, dans le tombeau de son mari. Sa volonté fut exécutée. Mais quand elle fut portée dans le tombeau, et que le cercueil fut ouvert, Abailard, qui était mort longues années auparavant, élendit les bras vers elle pour la recevoir, et les referma dans cet embrassement.

GUILLELMÜS ABBAS SANCTl THEODORICI ,

KPISTOLA AD PHATRE3 DG MONTE DEI.

Sunt prætereà et alia opuscula nostra. Tractatus dtio, prinuts de Contemplando Deo, alter de naturâ et dignitate ainoris, libelliis de Saerainento altaris, et super Cantica eanticorum ad illiiin loeum : « Pauliilùm cùni pertransissem eos, inveni queni diligit anima mea. » Nàm contra Petriim Abælardum, qui praHlictum opus ne perficerem effecit, exindè seripsi. Neque enim integrum niihi fore, arbitrabar tàm delicato intùs vacare otio, ipso foris fines fidei nosfræ nndato, ut dicitur, gladio tàm crudeliter depopulante. Contra ipsum ergo quod seripsi, quia de fontibus sanctorum Patruni hausi, melius est, si ilà vobis plaeuerit, ut suppresso nominc meo inter anonyma relinquatur.

l.NCERTUS AL'CTOR, SEÜ ANTIQUES.

.\nno Mcxi.ii obiit Pelrus Abælardus, peripateticus, etc. .\nno MCLxiii obiit Heloissa, Paraelitensis diaconissa.

TKSTIMOMA VETEHIM.

Page 1