‹ Archives des arts, sciences et lettresChapitre 2 sur 39 · II. I · texte numérisé non relu

II. I

stcde van Amslelredamme, fti Hollant, hoedat h y suppliant, sonder by jactantie te spreken, altyt gestaen heeft goeder famé ende name, ende van eerlycker conversatie sonder oyt suspect geweest te zynevan heresye oftkettcrye, in sulcker voegen dat die van uwen raide van Hollant den suppliant geadmitteert hebben om te mogen vercoopen binnen uwe voorschreve stede van Amsterdamme, de boucken by Uwer Majesteyt placcaten geadmitteert, des nyttemin en soude die voorschreve suppliant deselve boecken nyct dorren noch willen printen overmits Uwer Majesteyt ordonnantien, ter contrarien, sonder eerst ende al voren hierop van Uwer Majesteyt verworven te hebben behoorlycke brieven van orloff, licenlie ende consent, om deselve zeer oitmoedelyck biddende, behoudelyck dat die suppliant sal achtervolgende ende observeren de placcaten van Uwer voorschrever Majesteyt, presenterende daertoe zynde behoorlycken eedt. D'welck doendc, etc. (1) »

Wierincx (2) (Jérôme). — Voici une anecdote des plus authentiques pour la biographie de Jérôme Wierincx , le célèbre graveur. Le fait se passe en 1578 : l'artiste avait alors vingt et quelques années (3). Un jour, c'était -vers la fin du mois d'octobre, après avoir pris une assez forte dose de cervoise dans quelque échope de la tumultueuse ville d'Anvers, où ses parents avaient acquis le droit de bourgeoisie, il entra avec un autre gai compagnon dans la demeure d'un tonnelier, nommé Frédéric Van Hove, qui vendait à boire. Wierincx tenait à la main deux aiglefins, et s'adressant à la maîtresse du logis, il la pria de faire cuire les poissons, ce à quoi elle consentit. Puis il demanda de leur servir un pot de bière, mais Claire, c'est le nom de la femme de l'artisan, lui répondit qu'il eût à

(1) Archives du conseil privé, liasses, aux Archives du royaume.

(2) On trouve le nom de cet artiste écrit d'une foule de manières différentes : Wierix, Wicrx, Wiericz, Winrinx, Wyrincx ou Wierincx.

(3) Il se dit Agé de vingt-deux ans dans sa requête en grâce, mais nous croyons qu'il s'est fait plus jeune pour diminuer la gravité de son action; car la date de sa naissance ne concorderait plus avec les renseignements sur m>ii Age puisés d'après ses propres gravures (\oy. Ncucs Allgcmcinrs Kiïnsller-

"ii, t XXI).

payer d'abord ses vieilles dettes avant d'en créer de nouvelles. Wierincx fut vivement blessé de cette brusque sortie, faite sans ménagement pour la présence du camarade qu'il avait invité : il se fâcha, jeta le poisson à bas du fourneau, et prenant un boudin dans une armoire, il intima à l'hôtesse avec menace l'ordre de le cuire. Celle-ci, vexée de tant d'effronterie, s'y refusa, l'accabla d'injures, auxquelles le jeune homme riposta de plus belle. Poussé au paroxysme de la colère par les invectives dont il était l'objet, il saisit une pinte et la lance à la tête de son antagoniste. En voyant le sang couler de la blessure que le projectile avait causé, il a hâte de se sauver. Six semaines après cet événement Claire Van Hovealla de vie à trépas. Wierincx fut arrêté par l'écoutète du chef d'homicide, mais, par lettres patentes du 24 mars 1580, l'archiduc Matthias lui fit grâce, considérant qu'il était en état d'ivresse, et que d'ailleurs, après information prise à cet égard, le médecin qui avait donné ses soins à la défunte avait déclaré que sa mort n'était point la suite de cette blessure. Il fut donc relâché et rendu à ses travaux.

« Philips, etc. doen te wetene, aile jeghenwoordighe ende toecomende dat wy ontfanghen hebben die oitmoedighe supplicatie van Jheronimus Wyrincx, jonckman onghehoudt, van den ouderdoin van vierentwintich jaeren oft daer omtrent, printsnyder van zynder consten ende poirter deser onser sladt van Anlwerpen, alsnu ghevanghen by den schouteth der voirschrevc onser stadt, inboudende hoedat hy suppliant ontrcnt den lesten dach octobri xvc lxxviij is gbecommen (wesende wel by drancke) ten huyse van Frederick Van Hove, cuyper van zynder ambachte, met twee schclvisschen, begeerende deselve ghesoeden te bebben met eenen pot biers, waertoe de voornoemden suppliant ghenoeyt haddc een van der ghebueren. Waernaer is gheschiel alsdat de weerdinne van de voirschreven buyse (ghenoempt Clara Van den Hove), hem weygheringhe maecle van te tappen, segghende totten voirschreven suppliant : Jietaclt d'ouclc schult, soc wil ick u wcder oppennyeuws borghen,- duer welcke wocrde de voirschreven suppliant hem zeer was stoorendc als ghefoullcert wesende van zynder eeren, famé ende renommée, als wesende van goeden ecrlycken endo treffelycken ouders ende borgers desér onser voirschreven

sladt, ghemerckt dat den persoon die liy ghenoeyt hadde, zulcx moeste hooren, cnde dus wesende in deselve furie, ende wel by drancke, namp denselven vissch van den viere ende sloech desen 1er eerden, ende naederhandl bindende eenen bollinck in de boltelreye heeft denselven oick willen ghebranden hebben, ende 't selve siende de voirschreve Clara was haer seer stoorende, segghende den voirschrevcn suppliant seer veel scamper cnde leelycke woirden ghelyck hy oick dcde ter contrarien, ende dus wesende in dit ghescbil den voirschreven suppliant, nyet langher connende verdraeghen hair schamper woirden, heeft ten laetsten in der handl gbenoemen ecn suellcken van een pinte, ende daer mede naer de voirschreven vrouwe gbeworpen, ende met grooten onghclucke deselve gheraeckt op haer hooft, heur aldaer makende zekere cleene solutic oft quetsuere, zulcx dat de voirnoemde Clara Van den Ilove daermede achter huyse heeft haer dinghen ghedaen, ende is omtrent zes weken daernaer nyettemin dcser weerelt overleden, al tôt bitter leelwescn van den voirschreven suppliant, als gheschiet wesende doer den dranck ende groote jonckheyt oft wulpsheyt, hebbcnde de voirschreve Clara van den beghinnen aff doen cureren ende visiteren by diversche meesters als doctoeren ende chirurgyns, dewelcke hebbcnde geaffirmeert ende gheattcsteert by huerlieder certiffîcatie dacraff zynde, alsdat de voirnoemde Clara van deselve quetsuere nyet en is gheslorven, macr wel van zekere catarren ende nndcre inconvenientcn ende putrifactien die zy uitlyff over lange heeft ghedraghen, ghelyckt ghebleken is naer d'insisie van de voirschreven doctoeren ghedaen in den persoen van de voirschreve Clara naer haer doot; al desen nyet jeghenstaende vreest de voirnoemden suppliant, dat den voirschreven officier jeghens hem rigoereuselycken zoude moghen doen procederen, ten ware hem hierop verleent wordde onse gratie ende ghenade, alsoe hy seeght, om dewelcke hy ons oitmoedelyk ghebeden heeft, etc. Ghegheven in onser sladt van Antwerpen, in de maent van meerte m d lxxx (1) ».

» Van dat Jcronimus Wierincx, plaetsnyder, geapprehendeert was ter oirsaecken van dat hy mede eender pinten sulex gewont hadde in 't hooft Clara, uxor Fredericx Van Hove, cuyperc, dat dezelve daeraff deser werelt was overleden, is, vuyt crachte van de opene brieven van remissic hen by den hove verleent oplen xxiiijcn meerte a° xvc Ixxx, van den voirschreven gevanckenisse gerclaxeert (2) ».

(1) Registre n° 649, f° 218 r°, de la chambre des comptes, aux Archives du royaume.

(2) Registre n° 12908, compte de 1581-1582, f« 1 v«, ibidem.

Faulte (Michel), — est un graveur au burin qui travaillait à Paris dans la première moitié du XVIIe siècle. On trouve onze planches très-finement gravées par cet artiste, et signées de son nom ou de son monogramme, dans un petit volume qui n'a pas encore été décrit, et qui est intitulé : L'office de la Vierge Marie; Paris, Gabriel Clopeiau; 1631. En voici la liste : nous ferons remarquer que les sept premières ont servi à un volume publié en 1615, et qui est cité par Mr Ch. Le Blanc (1).

La Visitation La Fuite en Egypte.

L'Annonciation. La Résurrection de Lazare.

L'Adoration des rois. L'Apothéose de Marie.

L'Adoration des bergers. Le Christ en croix.

La Circoncision. David en prière.

La Présentation au temple.

Galle (Corneille). — Ce célèbre graveur avait épousé Françoise Nys, fille naturelle de Jacques Nys; elle fut légitimée sur sa requête, par lettres patentes datées du mois de juillet 1657. La famille de C. Galle se composait alors de quatre enfants.

« Philips, etc. doen te welene aile teghenwoordighe ende toecomende dat \vy hebben ontfanghen die ontmoedige supplicatie van Françoise Nys, natuerlycke dochter van wylen Jacques Nys, teghenwoordighe huysvrouwe van Cornelio Galle, plaetsnyder binnen onser stadt van Antwerpen, versien met vier wittige kinderen, inhoudende hoedat sy suppliante es geboren ex libero et libéra, wesende haeren voorschreven vaeder ende moeder beyde overleden, bel es nu soo dat die suppliante geerne soude wesen gelegitimecrt, etc. Gegeven in onser stadt van Brucssele, in de maendt van julius xvjc lvij »(2).

(1) Manuel de l'amateur d'estampes, t. 1er, p. 221, nos 4-10.

(2) Registre n" 667 de la chambre des comptes, aux Archives du royaume.

§ 48. Fac-similé de signatures écrites.

Sommaire : Architectes, peintres, graveurs, sculpteurs, musiciens,

orfèvres, etc.

Page 1