L.ETTRË MCCLXIT

Le conseiller-pensionnaire Fagel au Prince (T Orange. Le traité avec l* Angleterre en suspens par les députés d'Amsterdam,

Doorluchtige Furst en Heer!

Ick moet U Hoogheyt hierby bekent maecken dat ik,

^ it is.

— 363 — [1678. Janvier.

tôt mijn groot leetwesen, desen dagh niet hebbe kunnen vorderen in de bewuste alliantie. Aile de leden sijn eens geweest dat men die soude behooren te sluyten, daaruit laetende het werck van de vlagge , het geven van gelt in plaetse van volck en schepen , en het art. spreeckende van geen vrede te maecken dan met mutueele bewilliginge, stellende soo als het in de andere tractaten staet, en dat men het seevaren niet hooger dan op 20 schepen ende 8000 man soude nemen, maer de Heeren van Amsterdam hebben aen den Heere Pensionaris van Heemskerck geseyt dat sj haer niet souden inlaeten om te seggen off de last aan den Heer van Beuningen voor desen gegeven goet ofF quaet was, en off die nu noch plaets konde hebben of niet; oock niet om aen hem, Heer van Heemskerck, tôt iets te authoriseren off te gelasten, maer dat een saecke van die nature niet anders dan in de vergaderinge van Haer Ed. Groot Mo. konde worden verhandelt en affgedaen , en dat sy , als de voors. saecke aldaer ordentelyck soude worden gebracht , haar opinie en advis souden uytten. Tselve hebben sy mede geseyt op het uytseylen van de schepen naar de Middellantsche Zee; soo dat ick nu niet weet wat ick van dit werck voorts sal maecken. De présente leden syn wel seer t'onvrede geweest, maer men heeft niet geweten wat men anders soude doen als Haer Ed. Groot Mo. vergaderingh affwaghten, nu meer dan eens gesien hebbende dat de officien die by de gen. Heeren van Amsterdam outrent saecken van dergelycke natuyre werden gedaen , in plaets van goet, niet dan quaet opereren. Zy hebben haer tegens den gem. Heer van Heemskerck soo weinig geuyttet, dat hy niet heeft kunnen seggen wat haer eygentlycke begeerte w^as, off hoe sy het werck opnaemen; in voegen dat men uyt syn rapport niet kan weten off gissen waerheen sy haer willen keeren off wenden. Ick ben dan geresolveert de Heeren aen wie de steden de [addresse] ^^van de secrète saecken hebben toevertrouwt , te schrijven

1678. Janvier] — 364 —

om tegens overmorgen acht dagen , dat wesen sal den 9^° der aenstaende maent, de sentimenten van de Heeren haere Principaelen in te brengen op de bewuste alliantie, niet twyfelende ofF de conclusie van dien sal alsdan komen te volgen ; maer U Hoogheyt sal seer licht begrypen wat quaet dit uytstell doen sal. Ick hebbe niettemin niet anders kunnen doen , en sal seer geerne afFwaghten te vernemen wat U Hoogheyts sentimenten hieromtrent syn , om my daernaer te reguleren ; my ondertusschen hertelyck leet doende dat ick het weinigh plaisir dat U Hoogheyt neemt noch met een soo fâcheuse tydinge moet troubleren. Ick was anders desen morgen by den Heer ambassadeur Hyde geweest, en was met syn Excell. soo verre eens geworden, dat wy, buyten het point van de vlagge, geen essentieele discrepantie meer hadden, hebbende men Syn Excell. opt point van consentement volkomen contentement gegeven, en getoont dat het niet mogelyck was het secours van schepen op hooger getal als 20 te begrooten , en dat de secourssen in gelt en niet in volck [predictis] souden moeten worden gepresteert; soo dat ick in een seer goede verwachting stont van dat de voors. saecke genoeghsaem desen dagh soude syn afFgedaen geworden; maer het schijnt dat den Almaghtigen Godt de saecken van buyten , die doch niet dan ail te veel geëmbrouilleert syn, noch met innerlycke off discrepantien ofF diffidentien swaermoediger will maecken. Ick hope niette min dat het sal kunnen worden gesurmonteert , en het is my noch een vreughde dat de andere leden de Amsterdamsche sentimenten met ongenoegen opnemen.

Op de Osnabrughsche subsidien is een resolutie genomen om die te voldoen, en het gelt sal aen syn F. D^ van desen dagh getelt worden.

Ick bidde de eere te mogen hebben van altoos te syn,

Doorluchtige Hooghgeboren Furst en Heer ! U Hoogheyts

alderootmoedighsten geobligeertsten dienaer

Hage desen 31 January 1678, casp. fagel.

s'avonts om vyff uyren.

— 365 — [ir,78. Mars.

LETTRE MCCLXV.

M. Godolphin^ au Prince d Orange. Arrangements financiers,

I doe not fînd it practicable to gett jour H^ money secured, either by merchants in Holland or by merchants in London, but there is a goldsmith in London, one m"" Duncomb , who is a manin great creditt, that will take this sum of money at 6 p'' cent, and give your Highnesse his bond, to pay it at any time upon three months warning. This is tlie best private security that can bee gotten; if your 'Highnesse likes better to accept of security upon the Kings revenue, you may hâve 8 per cent; but you cannot bee at liberty to hâve your money at soe short warning; your Highnesse will please to consider wether you like either of thèse propositions or not; I will not présume to ofFer any of my advice upon it, but my opinion is that hère is as little hazard in either of them as can bee in any proposall of this nature. I hâve named severall times to your Highnesse, when I did beleive this money would hâve come in course to bee payd, which hâve ail fayled, and therefore I will venture no more to assigne any particular time, but only say in generall that the money will come to bee payd very quickly , if your Highnesse likes better to hâve it returnd to you, as it shall come in, than to dispose of it upon interest hère in Engeland, by either of the ways which I hâve mentioned to you. I doe not trouble your Highnesse with any other matter but this, because I hâve seen m^ Hyde's letter by this ■ post , which give you à very fuU accompt of every thing hère.