VIES ET ÉLOGES INDIVIDUELS
I. Michaelis Marescotii, Doctoris Medici Parisiensis, Elogium. Authore lo. Papirio Massono.
Cet éloge, dont je ne connais pas la date, est imprimé dans les Divers opuscules tirej des Mémoires de M. Antoine Loisel. Paris, i653, in-40 (pp. 596-600), — Avait-il été publié séparément?
II. Elogium Francisci Balduini, cum epitaphio. Papirio Massono lurisc, lo. Aurato Poeta regio, et Car. Marin, in Par. Pari. Cur. Advoc. auctoribus. Ad Scholam Andegavensem. Parisiis, Ex Typographia Dionysii à Prato. iSyS. In-4° ; 6 ff. non ch., dont les vers de Dorât et de Marillac occupent les deux derniers.
III. Elogium Caroli IX Francorum Régis, Pap. Massono Autore. Parisiis, Ex Typographia Dionysii à Prato. 1674. In-4° ; 4 ff. non ch.
IV. Tumulus Margaretas Valesiae, Taurinensium Dominée (duchesse de Savoie) : Papirio Massono Autore. Parisiis, Ex Typographia Dionysii à Prato. 1574. In-4° ; 3 ff. non ch. et un f. blanc.
V. Vita lac. Carpentarii, Papirio Massono lurisc. Auctore. Parisiis, Ex Typographia Dionysii à Prato. 1574. In-4° ; 3 ff. non ch. et un f. blanc.
VI. Epitaphium Caroli, Cardinalis Lotharingi : Papirio Massono Autore. Parisiis, Ex Typographia Dionysii à Prato. 1575. In-4°.
[JEpitaphe de Charles, Cardinal de Lorraine, mis en François du Latin de Papirius Masson, natif de Forest^, par Nicolas le Vergeur, Champenois, a été publié à Lyon, chez Benoist Rigaud, 1575, in-80, 22 pp.
VII. Elogium Renati Biragae, S. R. E. Cardinalis, et Cancellarii Franciag. Papirio Massono Auctore. Parisiis. i583. In-4°.
VIII. Elogium Francisci Valesii, Ducis Andium. P. Massono auctore. Parisiis, Ex Typographia Dionysii à Prato. 1584. In-4° ; 7 pp. — A la fin, trois distiques.
IX. Elogium loannis Aurati (Dorât), Poëtae Latini. Parisiis. i588. In-8° (d'après Niceron).
X. Vita inclyti Principis loannis Engolismae et Petracoriorum Comitis, e regia stirpe Francorum. Papirio Massono auctore. Parisiis. i588. In-4° ou in-8°.
En i6i3, Jean-Baptiste Masson, frère de Papire, fit imprimer une traduction française de cette vie (Voir plus loin).
XI. Vita Francisci Lotareni, Ducis Guisiae secundi. P. Massoni opéra. Parisiis, Ex typis Dionysii à Prato. 1589. In-8°.
XII. lacobi Cuiacii iureconsulti Vita, Papirii Massoni opéra et stylo conscripta. Parisiis, Apud Sebastianum Nivellum. M. D. LXXXX. In-4°; 8 pp., titre compris.
lacobi Cuiacii... Basileœ, Apud Conradum Vuald-
kerchium. M. D. XCI. Petit in-8° ; 14 pp., titre compris.
Cette vie de Cujas a été réimprimée en tête de l'édition de. ses œuvres, Lyon, J. Pillehotte, 1606, 4 vol. in-fo; et en tête des œuvres posthumes de Cujas, Paris, 1617, in-f°.
Xlir. Annasi Anglurii cognomento Givrii, Nobilissimi fortissimique Equitis, Elogium. Papirio Massono Advoc. in Regia Autore. Lutetias, Apud Federicum Morellum. 1594. Non sine Privilegio. In-8° ; 14 pp. et un f. non ch. portant une sentence grecque.
XIV. Caroli Borbonii S. R. E. Cardinalis Elogium, Papirio, Advocato in Regia, Auctore. Lutetiae, Apud Federicum Morellum. CID 13 XGIIII (1594). In-4° ; 8 pp.
Niceron mentionne une édition de Paris, i5gg, in-40.
XV. Christophori et Augusti Thuanorum Elogia. Pap. Massono Advocato in Regia Autore. Lutetiae, Apud Federicum Morellum. CID. ID. XCV (i595). In-4°; II pp.
XVI. Vita Lucii Titii apud lureconsultos celeberrimi. Ex Pandectarum libris recens aedita : Papirio Massono, Advocato in Regia, et in Senatu Parisiorum auctore. Lugduni, Apud loannem Veyrat. 1697. In-8° ; 61 pp. et un f. blanc. — Dédicace de P. Masson à Antoine Séguier, datée de Lyon, octobre 1696.
XVII. Pétri Pithoei IC. Elogium. Papirio Massono Advocato in Regia Auctore. Lutetiœ, Apud Mamertum Patissonium. CID 13 XCVII (1597). Gum Privilegio. In-4° ; 10 fl'. chiffrés.
XVIII. Caroli noni Francorum Régis Vita (par Papire Masson). S. 1. n. d. (1597 au plus tôt). In-8°; 72 pp. — A la suite de cette vie de Charles IX : « Sermo Galliae Regem Salutantis », que nous mentionnerons
plus loin, et l'éloge de Pierre Pithou, cité à l'article précédent.
D'après Niceron, cette vie de Charles IX aurait été déjà imprimée en 1577. — Une ancienne traduction française a été réimprimée dans la collection Cimber et Danjou, i" série, t. VIII, p. 333.
XIX. Renati Choppini pereximii iureconsulti, et in supremo Parisiorum Senatu consultissimi et longe clarissimi Patroni, Vita, Papirii Massoni opéra et stylo conscripta. Parisiis, Apud Michaelem Sonnium. M. DCVI. In-8°; 16 pp.
XX. Amplissimi clarissimique viri D. Pomponii Bellevrij, Cancellarii Regni Franciae. Elogium. Papirio Massono, Advocato in Senatu Parisiensi et in Regia, autore. Parisiis, Apud Mettayer, Tipographum Regium. 1607. In-4°; 9 pp.
XXI. Tumulus et Elogia Claudii Puteani, Senatoris Parisiensis ; Auctore Papirio Massono et Josepho Scaligero. Parisiis. 1607. In-4°.
Cette édition de l'éloge de Claude Dupuy, fils du Forézien Clément Dupuy, est citée par Niceron. L'éloge fut réimprimé aux pp. 227-231 de Viri eximii Pétri Puteani Vita. Paris, Cramoisy, i652, petit in-40.
XXII. Elogium Henrici loyosae, Ordinis Capucinorum. E Bibliotheca Papirii Massoni Foresii, in Senatu Parisiensi Advocati. Lutetiae, Apud loan. Libert. 1609. In-8° ; 14 pp. et un f. non ch. pour l'épitaphe du défunt. — Au v° du titre, avis de Jean-Baptiste Masson, où il explique qu'il a jugé à propos de publier cet éloge composé depuis deux ans par son frère.
Elogium Henrici Joyosae... Editio altéra. Lutetiœ, Apud Davidem le Clerc. M. D. CXI. In-8°; 14 pp. et un f. pour l'épitaphe.
— go —
XXIII. Nicolai Angeli, Lugdunensis, viri clarissimi, multisque honoribus et praecipuis in ea urbe perfuncti. Elogium. Pap. Mass. Authore. Lugduni, M. DC. IX. In-4° ; un f. pour le titre, et 12 pp. en gros caractères.
XXIV. Eloge. De Très Noble et Vertueux Seigneur Messire François de Chevriers, Seigneur de Taney et •de la Flachere. En Lionois pour estre mis aux Cordeliers de Lion. Traduit du Latin de Papirius massonus. A Paris. M. DC. X. Petit in-4°; 7 pp. pour le titre et une lettre de François de Chevriers neveu, et 16 pp. pour V Elogium, écrit par P. Masson, et sa traduction.
Dans la lettre de François de Chevriers, datée de Paris, 2 mai 1610, et adressée à Laurent de Chevriers, il lui dit qu'étant allé voir à Paris Papire Masson, celui-ci lui a montré un éloge qu'il avait fait, en 1604, de son oncle François de Chevriers. Le visiteur s'étonnait que Masson n'y eût pas fait mention de la femme et des enfants de Laurent dé Chevriers : « A quoy il m'a respondu que vous n'estiez pas marié lors qu'il fit cet Eloge... que pour vostre petit Honoré, il estoit assez honoré d'estre descendu de tant de braves gentil-hommes, et d'avoir pour parin cest illustre, docte et vaillant Honnoré d'Urfé, Comte de Chasteau-neuf et de Chasteau-morant, sans avoir besoin d'autre louange que de celle là ». — U Elogium de François de Chevriers reparut à part, sous ce titre:
Elogium Francisci Caprarii Militis, Domini de Taney, apud Lugdunenses, ex liberis S. Mauritij Dominis : Papirio Massono Foresio auctore. S. 1. n. d. (i6i3). In-8° ; 14 pp., et un f. replié contenant les deux faces d'une médaille de « Franciscus de Chevriers ».
XXV. Clementiae Isaurse Elogium. Papirio Massono Auctore. Parisiis. Apud P. Mettayer. M. DC. XII. In-4° ; 10 pp. — Publié par Jean- Baptiste Masson, et
par lui dédié « Ad Cives Capitolinosque Tholosanos ». — A la p. 4, très beau portrait gravé de Papire Masson.
XXVI. Vita loannis Calvini. Auctore Papirio Massono. Lutetiae, M. DC. XX. In-4° ; 36 pp. — A la p. 33, un avis de Jean-Baptiste Masson au lecteur.
Johannis-Papirii Massonis... Vita Johannis Calvini, quam animadversationibus illustravit Gonr.-Henr. Barckhusen. Berolini. 1712. In-4°.
D'après un mscrit de la bibliothèque de l'Arsenal (5884, f. 99), cette vie de Calvin serait faussement attribuée à Papire Masson — Œttinger cite une édition de Paris, iSgS, in-4<' (?).
Il est très probable que la liste précédente, quoique longue, n'énumère pas tous les éloges et vies dont P. Masson s'était fait une sorte de spécialité, et qui furent publiés séparément.