EUSEBE (PAMPHILE
Né sous le règne de Galien , vers Tan 267 ; évëque de Césarée dans la Palestine , et l'un des hommes les plus éclairés et les plus célèbres de l'église chrétienne.
Un grand nombre de ses ouvrages ne se sont pas retrouvés; ceux que nous connoissons justifient la haute renommée d'éloquence et d'érudition dont il jouit de son temps , et que ne parvint pas même à obscurcir la funeste influence de ses erreurs.
SAINT EUSÈBE (pAMPHILE).
Pr*paratio evangelica , gr. et lat. Parisiis, Rob. Stephanus, iv e «ttcie 1 5 A 4 » in- fol. n "s.'ÎV..
— à Franc. Vi^ero, gr. et iat. Rothomagi, 1628, in-foL Edtion estimée.
Demonstratio evangelica, gr. et lat. Paiisiis, Rob. Stephanus, i545; in- fol.
— à Franc. Vigero, gr. et lat. Rothomagi , 1628-, in-fol.
Cet excellent traité d'Eusèbe est nn trésor de science et de bon discernement; il renferme tous les arguments en faveur de la* foi, et de l'autorité divine de la religion chrétienne.
EUSEBII, POLYCRONI, PSELLI IN CaNTICUM CANTICORUM EXPO-
sitiones, à Joann. Meursio , gr. Lugduni-Batavorum , 1617, w-4°.
Edition très-rare. Se trouve aussi avec l'ouvrage intitulé : Variarum divinorum auctores , seu theologi gratcî varii, gr. Lugd. Bat. , Elzev , 161g ,
Comment arii in Psalmos et in Isaïam, cum Athanasii et
Cosmae vEgyptii opusculis, a Bern. de Montfaucon, gr. et
laL Parisiis, 1706, 2 in-fol.
Oîiomasticon urbium et locorum sacrae Scripturae , a Jo.
Clerico, gr. et lat. Amstelodami , 1707, in-fcl. Chronicon, a S. Hieronymo latine versum et continuatum.
Mediolani, Ph. Lavagnia, in-fol.
Ancienne édition imprimée sans chiffres, réclames ni signatures, en caractères romains, et de la plus grande rareté. Il y a an verso du premier feuillet une épigramme eu 10 Tcrs , de l'éditeur Boninus Monbritius, dans laquelle se trouve le nom de l'imprimeur indiqué de cette manière :
..... Tabulit impretiit ahtnis , Utile lauania gtnte PhUipput oput.
L'oirvrage se termine au recto du 208 e feuillet, par ces mots :
Mtdiolantntei laudem rteeperunt.
— à Lucilio Hippodamo Helbronensi. Venetiis , Erhardtts Ratdolt, 1^83, goth.
Edition fort incorrecte, qui a long-temps passé pour la première.
— Parisiis, Hem: Stephanus, i5i2, in-l\ n .
l8o BIBLIOTHEQUE S\CRJiE.
îciède — Basilcœ 9 Renr. Pétri , i536, in-foL
W. s. j. c. — a Jo. Scaligero, gr. et lat. Amstelodami, Janssonius, i658,
— a Thoma Roncallio, in collect. veter. chronicorum. Patai'iï, 1787, 'i in-!\°.
Edition corrigée avec un très-grand soin , mais qui seroit encore meilleure si le savant éditeur eut counu la première de Milan.
Thesauri temporum libri 11, ex interpret. S. Hieronymi , cura notis Scaligeri , gr. et lat. Amstelodami y i658, in-fol.
Bonne édition , mais qui perd beaucoup de sou intérêt par la découverte que l'on a faite récemment d'une traduction complète, en arménien, de la chronique d'Eusèbe, dont nous allons citer deux éditions.
Chronicorum cahoxum libri duo, opus ex baicano codice a Jobanne Zohrabo diligenter repressum et castigatum; Ang. Mains et Job. Zohrabus nunc primnm conjunctis curis latinitate donatum notisque illustratum additis graecis reliquiis, ediderunt. — Samuelis presbyteri aniensis temporum usque ad suam aetatem (1179 J. C.) ratio, e libris bistoricorum summatim collecta, opus ex haicanis quinque codicibus a Joh. Zobrabo diligenter descriptum atque eraendatum; F. Zorabus et Ang. Maius ediderunt. Mediolani, regiis tjrpis, 1818 , //i-4°-
Publication importante, qu'a devancée celle du texte arménien.
Chrowicon bipabtitum, nunc primum ex armeniaco textu in latinum conversum , adnotationibus auctum , graecis fragmentis exornatum, opéra P. Jo. Baptistae Aucber, ancyrani monachi armeni, et doctoris mechitaristae. Vcnetiis, typis Cœnobii P. P. Armenorum, 1818, a r/2-4°.
Quoique datée de 1818, cette édition n'a paru qu'en 1819, dix mois après la précédente. L'ouvrage de Samuel n'en fait pas partie. {Manuel du libraire , tom. I , p. 610.)
Pour l'Histoire ecclésiastique d'Eusèbe , voyez le chapitre spécial que nous avons consacré aux historiens ecclésiastiques grecs.