INTERNONCE DE BRUXELLES

n justifie l'éréque de Tournai , et prie TiAtenioiioe de prot^r ce prékt auprèi des Euts-géaéranz des Prorinces-Uiûes.

Gameraciy 23 fébmarii 1711*

Illustrissimus Tornacensis episcopus Lutetiâ nuper hue advenit, Tornacum perrecturus, modo suam ecclesiam adiré ipsi liceat. Operae autem pretium est scire, ipsum, suadentibus Ëugenio principe, necpon et HoUandiœ legatis , post factam Tomaci deditionem ,

^93 LETTRES sua LES AFFikIRES

in Galliam ad tempus se récépissé , neque postea vel priyatis litteris, vel ullâ aliâ monitione fuisse compulsum, né diutius abesset. Praeterea constat prœsulem non stiâ sponte , sed iunuente Rege , Parisiis esse commoratum. Quid verô culpae est, certè non video, si suadeotibus Fœderatis , optanti Régi obsecutus sit la differendo ad sedem reditu? Insuper absentis episcopi yicarii générales ex ejus aomine y suo muneré ita diligenter functi suât, ut nemo vel de leyiuscula negligentia conqueri potuerit. Porrô luce clarius est, apèrtam banc et tranquiliana vicariorum possession nem, ipsius episcopi possessionem indubitatam habendam esse. Quîs verô neget episcopum indubitata et tranquillâ possessione munitum, a suo grege regendo arceri non posse? At verô frustra dictitant, episcopo suum gregem deserente, sedem episcopalem vacantem censeri. Quis, quaeso, ecelesiasticse disciplinœ gnarus, imo quis vel tirunculus id censuit unquam? Profectô si moveretur ea quœstio, illam non a laicis et hœreticis, sed ab Ecclesiae prœsulibus, a metropolitano , a sede apostolica dirimi oporteretj quippe quae de majoribus causis judicat. Itaque supremœ sedis quàm maxime interest ne episcopus, quem innocentem nemo non videt, ab hœreticis, inaudita Ecclesiâ, destituatur, Hœc esset aperta Ecciesise ruina et pemicies. Hoc esset in Tornacensi ecclesia scbisma teterrimum , si alii suo legitimo antistiti pro sua conscientia adhaererent; alii verô, turpi ambitione aut servili metu abducti, scelestse defectioni obsequerentur. Et bœc sunt, illustrissime ^Cvreverendissime Domine, quœ de re tam gravi tamque periculosa, metropolitanus ego licet indignus, ad sedls apostolicas

DE l'Église de tournai. agS

admjnistTum , pium atque slngulari sapieDtià prsedituniy scribenda esse existimem.

Jam verô hoc unum aâjicieDdum superest, nempe per litteras vel' scriptas , vel propediem scribendas a Domino illustrissimo apud Regeni Nantie , rogandàm esse yestram itlustrissimam Domiiaationem , ut omnem operam impendat^ ne praeter Belgii morem, ac gentium bello dissidentium consuetudines , quidquam indecorum exigatur a prœsule Tornacensi. At verô illustrissimo Tornacensi perspicaci et cauto minime videtur expedire, ut absurda illa et învidiosa quaestîo , quae vel ab adversariis non nisi temerè et maligno animo moveretur, moveatur ab ipso, et periculosè tracte tur. Quamobrem orat, ne de illa immatura quœstione quidquam dicas. Abunde erit mod6 ex nomine Sanctissimi DD. prsesto sis, ut episcopo patrocineris , si forsan id objiciant adversarii. Sic affectas est caadidus illa et cordatus antistes, ut Toraacum, gregis amore ductus, ingrediatur, solo pastoral! muoere, et spiritali animarum cura se totum circumscriptum velitj neque de politîcis aut tempç* ralibus palàm aut clam occupetur. Quis verô sanœ mentis credat Regem eo antistite uti velle , ut Tornaci nova moliatur? Ejusmodi molitiones, quse horrenda secum pericula apertè trahunt, nimis aliénée sunt a viro quem sua dignitas, suumque pietatîs ministerium, quem clarum genus, quem pectus sublimius ipso claro génère, quem decus et fama, quem opes, quem incolumitatis et securitatis tuendse studium ab' eo facihore déterrent. Si praesul amœnitate ingenii , morum facilitate , prudèntiae peritiâ , deîcteritate , urbanitate , omni denique virtutum génère ornatus ,

a94 LETTEES SUR LES AFFAIRES

paucissimis diebus commoratus esset Tornaci, ipsis Fœderatis quantamlibet meticulosis grains foret, procul.abireat suspiciones et odia; uno verbo, futiui esseot coDlenti non solàm candidâ illius pollicitatione, sed etiam de* recto et constanti vitœ geoere , que omnium anîmos sibi coDciliaret.

latima cum obserVantia et rero aoimi deviacti calta me aemper babebis, illustrissime , etc.