‹ Cours alphabétique et méthodique de droit canon dans ses rapports avec le droit civil ecclésiastiqueChapitre 124 sur 408 · TITRE · texte numérisé non relu

TITRE

Ce terme signifie tout acte qui établit quelque droit, quelque qualité, et il se prend aussi pour la cause en vertu de laquelle on possède ou on réclame une chose.

TITRE. Ui

§ I. Titres des égliseê.

Les archeyécliés, évèchés, chapitres, paroisses, fabriques étions autres établissements religieux doivent conserver tous les titres qui les concernent. [Voyez archives.)

Après le concordat qui a supprimé tous les anciens diocèses et qui ena faitune nouvelle circonscnption, des titres émanésdu Saint-Siège ont établi de nouveaux* diocèses avec la délimitation de leur territoire, leurs droits, leurs prérogatives, etc. Nous allons donner ici , comme modèle, un de ces titres, généralement peu connus, parce que, renfermés dans les archives des évéchés, peu de personnes sont à même d'en prendre connaissance. Voici le texte même du titre d'érection de l'archevêché de Paris, doutToriginal, signé de la propre main du cardinal Caprara, est sous nos yeux et en notre possession.

NosJoannes Baptista, tituli sanctiHonuphrii, S, B. E. preshyter carditMUis Capraela, archiepiscapus, episcopusJSsinusSS. DD. nostri Yn papœYlly etSanctœ Sedis apostolieœ ad prifAum GaUiarum reipublieœ cansuUm, umoersamque gMicanamnationem à latere legatus,

« Univenis présentes litteras inspectaris salntem in Domino.

« Inter cœteras arohiepisoopftles eodesias qnas Sanctissîmns domînns "noster Pins PP. yn in adimplementnm conyentîonis à plenipotentîariïs S.S. et gnbernii gaUieanœ reipublicsB Parisiis initSB, et per apostolicas snb plumbo litteras îndpientes Eccleaia ChfitH snb datmn Roms» apnd sanctam Mariam Majorem, anno Incamationîs dominicsa 1801, 180 càlendas septembris, anno pontificatûs ejus secnndo, confirmatœ de potestatis apostoHc» plenitndine erezît per snas pariter snb plnmbo litteras qnarwn înitîum Qui ChrUH Domini snb datnm Romœ apnd sanctam Mariam Mf^orem eodem anno tertio càlendas decembris, locam babet Parisiensis Eccicsîn, qnam pro nno archiepiscopo sic ÎXL archiepisoopalem oonstitntam et erectam ei octo episcopales Eodesias Versalliensom, Meldensem, Ambîanensem, Atrebatensem, Cameracensem, Snessionensem, Anrelianensem et Trecensem in sufifîraganeas assîgnavit (1). Càm ver6 Sanctitas Sna iisdem apostolieis litteris mandant nobis qni apnd incl3rtnm Nanpoleonem Bonaparte prima m Galliamm reipnblicsB consnlem, gallicanamqne nationem ejusdem Sanctitatis Suse et Sanctse Sedis apostolicas de latere legati mnnero fungimnr, nt juiità hanc ejns prœdictsB arcbiepisoopalls eoclesise erectionem ad eam constitnendam procedentes cnm congmft ejusdem archiepiscopo prsestandft assignatione decemeremns tùm sanctnm titularem patronnm snb cnjns invocatione in eft metropolitanâ eoclesiâ templnm majus sit appellandum, tùm dignitates et canonicoe ejns capital! jnxtà prsescriptum saneti concilii Tridentini efformandi, tùm ejnsdem diœcesis circuitum, novosque fines, qnsB quîdem omnia per pecnlîaro decretum à nobis emittendam fieri prieceperit. Hinc nos mandatis sancUssimi domini obtempérantes, cgnsqne facnltatibns nobis clementlssiroè elargitis utetites, ad omnipotentis Dei laudem, et beats» Maris» virgim's in cœlum assnmpts» honorera, <âyltatem prsedictam ad aroMepîscopalis civitatis gradnm redintegramus, et, qnaienvs opns ait, de novo erigimns, et ecclesiam snb invocatione beats» Maris» yii^nis in oœlnm assnmptSB in metropoUtanam erigimns pariter et institnimus com omnibus et slngnlis

(i) Ceits emoaaeriptloB aiMropollialne a été obiagée par la coaeardatde IM7, al par réraetton m oiécniole éè rérteUé de Cambrât ; voyix CAana&i at gorooiidat de IS47.

t4a TITB8.

juribns, prœrogativÎB, exemptionibua et privîlegus, qnîbuB aHse metropolitanie de jure vel consuetndine gaadere soient, in eftque oapîtulum ex âignîtatibna et canonicis secttodùm nnmemm, ut infrà, postmodum prsfiniendam, erigûnus et ingtituimus ( ità ut dignitatcs et canonicatus in numéro, ut infrà, prœfiniendo metropolitanie Ecclesiœ Parîsiensis capîtulum existant et constituant, atque in eâ dignitates et canonicatus pro tempore obtinentes cbori servitium, divina cfBcîa, sacrasque functiones persolvere, et pœnitentaarîi ac theologl VtSmplere numera insigniis quoque conveniebtibus decorali, eo modo et forma de quibtis relaté ad hfisc omnia peculiariter inferîùs disponemus omnîmodo t^eantur.

M Et quoniam dnàbns Soclesiîs Rhemensi sdiicet et Senonenai temporum dîffictJitUtefc et oirçumstantiœ locorum minime passai annt, ut aanctisaimua dominua noater vebementer optarat, archiepiacopalia cathedne honorem coâservari, ut tamen tàm illuatrium ec> cleaîarum, quas in novô boc rerum ordine aupressae aunt atque extinctas^ memoria et nomen alîquo pacto retineatur, de prœfattl apostolicà auctoritate tùm generatîonem la apostolicîs sub plumbo litteris Qui Christi Domini, tùm in specialibns sub annulo piscatoris die 29 novembris anni 1801 à Sanctitate Suâ nobis tributls, titulum et denominationem earumdem Ecclesiarum Rhemenaia et Senonenais quarum, ut prssfertur, èaltem para diœcesia aliqua intra Parisiensis metropolis finea continetur, Parisienai Ecclesis adjtaigiMua et a|>plicamua, ftà ut ^^nmo futnVtta, et pro teiâpo^ exSste&i Pariaîèhâîs antiatea, àppellarl Semper dèbest ardiiepiscoima Pai1«i»nfti8, fibèMènsia et Sebonemia ; non Inteadentea tkimen per banc noatram Pariaiebn EooleBiœ tisMam titulortim âdjunctionem et applâeatsonem uUam, aliam Faiiaienst antiatiti, praeteor eam qnam lit^ns decreti noatri tenore eidem expreaaè tribuimua, juriadictionem adacrîbere.

** Pariaienai Yer6 eedesia aie ut prœfertnr erecta» et eonatftut» ocfo epiacopalea eccleaîaa, nempe Vereallienaem , Mddenaem^ AmbianeuBem , Atrebotenaera , Oameftoenaem , Sussaionenaem , Aurelianenaem et Treoenaem tanquàm aufiîraganeaa de tttprà àklfà apoatoUcâ auctoritate perpétué aubjicimua et aupponimua, ità ut tàm primo fatuma quàm pro tempore exiatena arcbiepiacopua Parisienaia pleno metropoHtioo jure in eaadem octo Eccleaiaa potiri debeat et poaait , eodem proraua modo quo ctetein metropoUtani ia auf&aganeaa eocleaiaa eommque epiacopoa utuntur, potiuntur et gaudent.

M Pro diodoeai vero Parisienaîa eccleaia& aaaignamua cîvitatem ipaam Pariâensemt née non integmm territbrium uniua provincias , aeu regionia , nimirum Sequftnaa oum omnibuaet aingulia civitatîboa, oppidia, pagia et vicia juxtà enumerationem, ut infràdioemus faciendam in ipaâ provincift aeu regione existentîbua , ità ut dvitaa Pariaiensia et terri> torlum provinciœ aeu regionia hiyuamodi novo et pro tempore exiatenU arcbiepiscopo Pariaienai aubjeota alnt i in ^aâ autem civitate Pariaienai et dioaceai , ut preefertur pneacripta novna et pn> tempore exiattma Pariaiensia arcbiepiacopua omnera joriadJctkmem sive ordînariam , sive delegatam in peraonaa tàm aaecularea quàm eecleeiaatîoaa et loca pîa quœcnmque prout aliia arobiepiacopia oompetit lib^ et abaolutè exefoero valeat ws exerceat ad formam tamen decretomm condUi Tridentini, et iipoatoUcarum oonsfcîtationum.

M Ciim ver6 juxtà receptam et constantiasimè aervatam ab apoatoUoft Sodé praxiin et conauetudinem illud hoc loco prœstandum eaaet y ut ain^ornm locorwm et paracUi • rum ex quibua Parisîenais diœceaia coaleacere debebit , diligena hoc loco enumeratio perfioeretur, ne ullo unquàm tempore de ipsla limitibua^ et aupcr exercitio apirituaiia jnriadictionia à Pariaienai antiatite exercendœ oriri dubium poaait y utque omnia inter eumdem antiatitem , conterminoaque epiacopoa controveraiarum praecidatur occaaiô , quod ad loea quidem nompe civîtates , pagoa et vicoa quaa dlœoeaim Pariaîenaem oonati* tuere debebunt, eorumdem diatinctè nnmerandoram looo tabulant topograpbicam anthentioa forma exaratam buic nostro decreto adjungimua in quâ circuitua et fines ejusdem Paiiiienaîa dioaœaia diligentiaaimè deacripti aunt quod ver6 ad paroeoitu perthiet, nira eanim erectîo et divîsîo, ut infrà dîsponemns, perapî dobeatà primo in cftdem

eeelanâ votàeigàaioogo ^wmltMudo» d» «posMieft polMteM |mDC%iui^ «t latedhnras ,

ni p<Mtqiiài& novam i^rfleeûamai in totft diosoefli Pwnneasi cÎKeuttsotiftHmem et eree« tioBiein perfaoerit, higuimodl eiwstiQBiB et ciitnmiorifitionia deeriitom^teoriptiB in eo cnjnsque porœciœ titulo , invocatione , quolitate , extensîone , terminatione , limitibtu , congrua , adnotatisque nominibus civitatum , pagomm et locoram in qulbuB eingolas parœcias erexerît ) anthentica forma ac duplici exemple curet qtiàm citissimè exarandum quorum quidem exemplarium alterum una eum hoc authentico parîter decreto noetro, et ei acljuncta tabula topographica in ecclesi» Parisiensis archivo ad perpetaam rei memoriam eautë asservandum erit , cœterum ver6 exemplar nobis mature reddendum erit, ut décrète nostro generali novs omnium gallicanarum ecclesiarum circumscriptionis ad perpetuam quo^ue memoriam in apostolic» Sedia archive custodiendo a^jungeie valeamua.

u Ad ejos porr6 archiepiscopalis eocleeiie dotationem seu congrues redditus pro future èl ^o tempore eslstente ejusdem archiepîscopo constîtttendoB anîmum nostrum adjicientes, *ehm tam ipeam dotationem ganicanmn gubemium, memoTat£B conventlonift vigore în se tnact^erit , eamque ejtn statin respondentem , ut faidë arcidepiscepalem dignitatttm deoenter teoere , et onera eidem impoeîta sustinere itàleaX , eoB proinde red> dituB , obventiotieBque perpétuas ParisieuBi eccIeBiœ ejusque archiepîscopo primo futuro dtpre tempem «kiatenti adscriMmns «ft aBK^mMitiB ^ «1 prsfatsB convention^ adfanplemeutum qMnipylmiim decemendi et ooiiBftiluèndi erant.

* £idem prsetei^ archiepiscopo Misque BuccessorTtmB pro^empore existentlbâs ^em MU arehiepiBoeipiiAi pro dteOenti 'et commodâ ejùB hàbitatione sufficie&B effective asrfgnandam , in que idem tesidentSam Bnsm faeere debebît perpetaô concedirnuB et addicimus.

M SBBoe omsiibaB constSluti^ , ad cBetera gradnm f neSentes quie pertinent ad eamdem PnMensem ^eocleBiam ordhMncEam , postulat remm ordo ut àb ejuBdem ectleBiœ cspitulo ^eamus «exordinA, inter ctetera enim qnœ nobis h SanctiBBÎmoDoniîno nosti^ iïi ssepë tsadatis apo9tolieis lltteriB viandata 9unt , alterum eet ut «uppressie jfim à S. S. anti- «fois omnibus gidlicam territorii capxtulis , novos fn singafis metfopolitanis, et cath&dnifiboB eddesâs oonstitnerenïat ; quod quidem jàmBuperiùB^ereginras, ecclesiam beat» MàTMe virgmssin cœlnmassumptftin metropoMtanam îustituentes , dùm in eft capitulum qnoqve cmn dignitatibuB et canomcÎB une eodemque tempore ereximus. Sedcùm e6 locl digmtatvm ipsarum et canonioatuum numerum mhulnè designaverimus eam obcausam t[ttoà nobis expk>ratum non sit quot potissimtmi in eâ constituere expédions sit , idque primo futitrus «jusdem ecelesiœ archiepiscopus tutiùs et fadliùs Judicare possit , ide6 attontft ftKmitate 'eubdelegandi à S. S. per memoratas apostolicas lîtteras nobiB concessâ «dem piîmo futuro archiepiscopo , de prssfatà apostolicft auctorîtate committimus , facnltatemqne ooneedimus , ut pesteaquàm canomcè institutus ejusdem eccksiœ regimen ftOtQ eefnseeutus «rît, -eum dignitatum et eanonicatuum numertrm quem ad ejusdem necessitatem , utilitatem atque decorem magis expedire judicabit , ad Tridenthii concilil ppftMiiptam prmSaâtà qpr» tol&dem ecolewitioi» viria fîitnris dietft ^etropeUlMi» ecelesliB digintMifafiis et CÊBonèak , yriJMiua impitiifami à nobÎB , ut Boprà erectui eonstituant, et flpud e«n petBOBBliler leaideant^ oerkisque ab eodem futuro arofaiepiseofo , m statatii ut iofr^ ^ «wdaBdiB veL modenmdÎB ^ pneûmendis diebus et tenrpoiibus horas eano^ iriMB tàm «Knrnn qaàm nocturnaa., ocrteraque dtvina officia, eeiryatft eooleaife disciplinft ad ihetar siKanmi metro|K)litananim eoelesiarian ledtttra , décantais «t psallere , eidem eeelesiA laddabiliter detervire débeant et teneantor arebiepiscopo in pontîficallbus pe* ragendie jsxtà zvetptas conanetadinee ministirBnt et insemaot , eumdemqae in dioMesis, proQt ift jttM ooDstitatQm, eet «cQ^^^ adnâmBtratione.

« PotlSBiaium V6r6 doot ex eanenicatlbtis constituât, qtiibuB juxVàeJtiBdem THdenthil (ymdlfi legea -adnexum «h tlieolof^ ao pBBnitentiaarii muntis h canonids qtn nd eos pfO*> moti fberiift Becnndttm cmieiiîeM «anetienes fidelîtet adiniptendom.

M4 TRIUIL

. M Prafatis Y6r6 dignitatiftos et caaoniois nt primo iâ«m ftitums Brèhiepifoopiu ea insignia, et choralia indunenta concedere vàLeat qam antiqn» eodesiœ Parisiensis nau magU retpondeant, de BpedaliBsimft gratâft, pari apoatoU<â auotoritato facaltatem indfdgemiis*

« Volumus tamen ut prœfatos primofutoras arcbîepiscopns Farisfensis, postqnkn hse omnia, quoàd capitulum metropolitanœ suie peregit, actnum à se perfectoram exem* plana duo, anthenticâ forma exarata nobîs reddenda oaret, ut ntriqne nostram approbationem a^jtingamuB, perpetnnm apostolicse sanctionis delegats auctoritatis nostne vi factœ argumentum futnrum; quorum ezeroplarium alterum, eîdem appositâ confirmatione nostrâ remittemua in Parisiensis ecclesîœ archivo custodiendum, alterom verô unà cum generali decreto nostro Litterarum apostolîcarum executoriali in apostoHcae Sedis arcliiviis ad perpetuam memoriam asservabitur.

M Ut ver6 Paxiaienaîs metropolitana ecclesia capituli erectione peractft| tàun Balataris înstitutioms utilitatem et omamentum celeriiis valeat percipere, primo futoro itîdem archîepisoopo, de specialissimâ graUâ eâdem, auctoritate apostolicft indulgemns, nt dignitates omnes etiam principales et canonicatus à primœvft earum erectione vacantes pro prima bâc vice idoneis ecdesiasticis viris libéré et lidtè conferre posait.

m CsBterimi ut in eâdem metropolitanft eoolesiâ in iis , que illios capitnlum concernunt, eoclesiastlca disciplina servetur, eidem primo futnro ejns arcbiepiscopo cura erit ut antiqua ^ns eodesisB jàm apostolicft auctoritate suppressse ac de novo nunc erecta statuta, ordinationes, capitula, décréta, in quîbus opportune ea omnia saïusita aunt qiuB pertinent ad ejus prosperum et felicem statum, regimen, gubemium, et directîonem ad divinorom officiomm , aUarumque eoclesiasticarum funetionum , anniversarinm et suffragiorum oelebrationem, servitium chori praostandum^ cœremonias ao ritns in psedictâ ecclesia, ejusque cboro, capitule, funcûonibus et aliis aotibns capitularibus bujusmodi servandos, officiales et ministres dictas ecdesiœ necessarios deputandos et amovendoa, ac minÎBteria per ipsos obeunda, ao quascumque alias res in prasmissis et circà prsemisaa quomodolibet necessaiias et opportunas ; ea omnia, uti dioebamus, antiqua statuta, ordinationes, capitula, décréta, quantum ejusdem metropolitanœ eodesi» nunc de novo erects, et capituli in eâ constituti vel constituendi ratlones patientur, et in iis in quiboa locum babero poterunt , pro sue arbitrio et prudentift , collatisque cum eodem c^itolo oonailiis restituât, sequatur et revocet in observantiam ; ità ut eidem arcbiepiscopo, prsevio capituli sufiragio, non solùm liceat eadem statuta, ordinationes, capitula décréta reformare, interpretari, in meliorem formam redigere, sed etiam alia de novo et ex integro, lidta tamen et bonesta, ac sacris caoonibus minime adversantia per eoa ad quoa pertiuet et pro tempore spectabit observanda sub pœnis in contravenientes infligendia, coudere, et pcssscmbere, quemadmodùm nos de prsfatâ apostolicft auctoritate plenam eidem, liberam et omnimodam facultatem, potestatem et auotoritatem concedimua ot impertimur.

M Deinde parocbialibua ecdeaiia omniboa univerai gallicani territorii à nobii in supra memorato generali decreto nostro litterarmn apostolioamm executoriali, apostolicft auotoritate suppressis, de eâdem auctoritate primo future ardiiepiaoopo Parisiens! tenoie prassentis décret! iojungimus et mandamus, ut secundùm ea qu» in supradictsB conventionia approbatk>nem à Saoctissimo Domino nostro sancita sunt apoetolicis UtteTuEcdêtié Christi tôt in Parisiens! dioeces! novo circuitn finibusque, ut auprà à nobis drcumscripta eodesias eligat, easque in parochialea qoàm citiasimè «rigat, qnot neossaariss ipai videbuntar, diligentÎBsimft ratione habitft ttim oopisB tùm neoeeaîtatia fideUum onns siub aubjectorum, ne ilHs doctrinœ pabola, sacramentorum aubaidia, atque ad »temam aalntem assequendam a^jumenta ullo pacte déesse posn&t. Eoa ver6 redditua qui, ut în supradiotft oonventione statatum est, aaaignandi «mat aingnlia parodûalibus eodeaiÎB sic erigendia pro oongruft rectorom austentatione idem avchiepiscopua prsddictia pasooliia-

TITBB. t45

lilmf ecoleifis eammqne reetorftnu pro tempore ftituns perpetnô attribaat atqne constituât.

M lisdem ecclesiis ità in paroohialM eiectis archiepîscopns îpse rectores dabit iis dotSbua et prssrog^tins instmctos, quas sancti eodesi» oanones reqitmint, atque, ut traiiqniUitas eè magîs in tato sit, gabemio aoceptos, qni in stato territorio ab eodem arohîepiscopo certis limitibnB prsefiniendo cnram animanim exeroeant, omninmqne banc in rem ab se peractomm acta eo modo et formfl quâ snprà expoeitom est duplici exemplo oonficiat, quorum alterum in ecclesise Parisiensis arcbivo custodiendum erit, alterum Ter6 nobis quamprimùm reddendum.

u FuturÎB etiam et pro tempore existentibus archiepiscopis ParisienAÎbus ad supradictas parocbîales eoolesias, dùm illas in postemm vacare contigerit, idoneas pariter per- Bonas eocleaiasticas juxtà ea de quibus in sœpè laudatâ oonventîone statutum est pro« movendi et instituendi de priefatâ apostolicâ auctorîtate facultatem indulgemuB.

M Seminarium prœtereà, ut in eâdem conventione statutum est, ad erudiendam in pietate, Htteris, omnique ecclesiaaticâ disdplinâ juventutem qu89 dlericalis militi» est yiam ingressuia quibus poterit modis ac temporalibus a4jum6ntis ad sacrorum canonum, et Tridentini oondlii sanctiones primo futnrus Parisiensis arcbiepisoopus in civitate prœdiotft Parisiens! curet institnendum , eique sio erecto et constituto eas legos prsesoribat tùm quoèd soientiarum studia, tùm quoàd omnem pietatls et disdplinœ ratîonem qusa ma^ps accommodât» ejusdem eodesiœ utQitati, tempommque drcumstantiis ei in Domino videbuntur.

M Illud etiam pro iriribus sibi curandum proponat, ut mons pietatis, si nondùm existât^ pro pauperum, quorum specialis et diligentisshna débet esse cura pastorum , levamine et subsidio, qu6 dtiùs fieri possit, erigatur. {Voyez MOMT-DE-*^iiT^.)

« In id demtim sedulb incumbat ut Parisiensis metropolitana ecdesia, si reparatione aliquâ indigeat, vel sacris supellectibus pro decenti pontificalium usu , divinique cultûs exeroitio vel omnin6 Tel non satis instructa sit, ad uframque rem é. necessarîa subsidia oompafontiir.

« Hâo itaque Pariaiensi metropolitana eooledd, ut suprà erectft, finibus ejusdem designatis, cœterisque statutis quss capituli parœciamm, seminariique institutîonem, totamque ejus ordinationem respidunt, nos de spedali et expressft apostolicft auctorîtate, dvitatem Paridensem in arohiepiscopalem, ut pnefertur erectam, itemque memoratam atque attributam provindam seu regionem, et in eâ contentos utriusque sexûs habitato* rea et inoolas tàm laicos quàm derîcos et presby teros novs prsedictso Parisiens! ecdeeiffl ejusque futuris omnibus pro tempore prœsulibus pro suis dvitate, territorio, dicecesi, clero et populo perpetu6 assignamos et respective supponimus atque sabjicimus, ità ut liceat personsd metropolitanœ Parisiens! prœfatss ecclesisB sic erectœ et instîtutse in arohiepisoopum tàm pro prima hâc vice quàm aliis ftituris temporibus ^>08tolicâ auctorîtate prsBfiniendœ (quemadmodùm eidem de simili auctorîtate prsdpimus et mandamus) per seipsum vd per alios ejus nomine veram, realem, actnalem et corporalem possesdonem seu quasi regiminîs, administrationis, et omsiimodi juxis diœcesani in prœdîctâ dvîtateet cjua eodesift et diosoesl ac mensâ archiepisoopali assignatft vel assignandâ, vigore littoramm apostolicamm provisionis de suâ penonft libéré apprebendere, apprehensamque perpetu6 retinere, ddemque futuro ac pro tempore existent! arcbiepisoopo Parisiensi, ut prseter oollatîonem paroedarum eo modo qui in snprà memoratà conveutione ac in prœseuti decreto statutus est, qusecumque alia cum cuxfL et sine cura eccledastica benefida quomodolibet nuncupatajuxtà formas relaté ad Gnllias ànte regiminis immutationem statutas, ac salvis reservatîonibus et limitationibus tune temporîs vigentibns, personis idonds pleno jure conferendi et de illis providondi de eâdem spécial! apostolicft auctorîtate potestatem omaem concedimus et impertimur.

« Tali pacio provisum nobis fuisse vldetur Ss rébus omnibus quœ ad Parisiends ec-

146 mnE.

clofi» êtatattum vx oaui9 v^U^inm tenpi» firaMnâm «I imifmwrfiii nat<hiBW% vX cnîcuroque dabio, qusfltionibusque aditiu ait ocdnsus.

« Qa6d si forte aliqu» exdtentar controvonûe, aa% iupor intelUgentiA, sensu, exeeatione ha^uB décret! nostri dubium aliquod exoiMtui: , (^uonlam Sanctiasivo pozxiino nostro visum est ilsdem in litteris ad controvorsias higoamodi d^udicandaa, et ad ea generatim perficienda omnia qaœ per se ipsa Sanctitas Sua efficere posset^ amplissimis faciiltatîbus nos instniere, declaramus ea dubia qaasstionesque, nuUis excitatis oontentionibus qu£B eoclesias non minus quàm reipublicœ tçanquillitatem pcrturbare possent, confestim ad nos deferrî debere, ut cas explicare, dissolvere, componere et respective interpretari, de prœfatâ apostolicâ anctoritate, possimus.

m Hec autem omnîa in prœsenti decreto contenta ab ils ad quos spectat invîolabiliter obserrari Tolnmns, non obstantibus quibnscnmqne in contrarînm facientibus etiam spécial! et individnâ mentione dignis, cœterîsqae qnœ Sanctîtas Sna in Litteris voluit non

obstare.

M In âdem quorum prsesentes manu nostrâ signatas, secretarii nostrie apostoHcss Legationis subscriptione, nostro sigillo muniri mandavimus.

u Datum Parisiis, ex ledibos nostrss residentiœ, hâc die 10 aprilis 1802.

Place du f grw*d êoêou.

Piae$ du f jf$IU icfou.

M Gratis etiam scriptura.

Reft. 61.

M J. A Sftls apostolicœ legationis secretaiiua. »

§ H. TiTBB cUrUal <m fac«r4al«2.

On appelle ainsi le titr$ que lea eoclésiastiques sont obligés de se constituer quand ils reçoivent les premiers ordres, sacrés, afin que, s'ils ne parriennent pi^i 4 posséder des bénéfieea, ila aient de quoi subsister.

On n'a pas toujours entendu, comme on le fitit aujourd'hui, par le mot titre, les mo]^ens d'existence d'un ecclésiastique. D*après les anciennes lois de l'Église, tout ordinand devait, en recevant les ordres, recetoir en même temps une affectation spéciale et fixe dans une église déterminée. Ut sine tittUo facta ordinatio,.,^et in quâlibet eccletid quiUibet titulatus e$t^ in eâ perpétua perteveret. (Cap, Poêt^ loiti^ de Jure patron.) L'emplcH ultérieur du mot titre, pour désigner une charge ecclésiastique, est la conséquence immédiate de cette dernière signification ; comme à cette charge se rattachait subséquemment un bénéfice, eelui-ciprit lui-môme le nom de titre, et du bénéfice à l'avantage principal qu'il procure la transition étant toute naturelle, l'usage a prévalu d'entendre par le mot titreles moyens d'existence nécessaires à un clerc.

Les articles organiques , voulant faire revivre ces anciens titres cléricaux, avaient statué (art. 26), qu'aucun ecclésiastique ne pourrait être ordonné s il ne justifiait d'une propriété produisant au moins 300 francs de revenu annuel. Mais le cardinal Caprara dit, dans ses réclamations contre les articles organiques, que si l'on exigeait, pour les oi'dinands, un titre clérical, de 300 francs de revenu,

mm. 147

il étaU induhiUible que cette clwse ferait déserter partout les ordinations et les séminaires. Le décret du 28 février 1810» art. 2, a rapporté cette disposition ; en conséquenee, TÉtat n*exige plus aujourd'hui de titre elérietU. (Voyez asticleb organiques.)

Ce titre, cependant, est preseiit par le concile de Trente . (Sess . XXI , ch. % de Reform] Ainsi un érêque, pour ne pas s'écarter de Tesprît de rÉglise, ne doit admettre aux ordres sacrés que les sujets nécessaires ou utiles à son diocèse ; il ne doit pas en ordonner d'autres, à moins qu'ils n'aient un titre clérital.

Nos derniers conciles provinciaux d'ATignon , de Bordeaux , de Bourges, de Sens, de Remis, etc., ont en conséquence, rétabli, autant que possible, le titre elér\cal. Comme en France, les biens ecclésiastiques ayalent été entièrement aliénés, lés clercs qui jusqu'à présent n^avaient pu être promus aux ordres sacrés avec un titre de bénéfice, n'ayantpourla plupart ni pension, ni patrimoine étaient dispensés de la loi du concile de Trente par leurs évoques avec Tasséntiment du Ssdnt-Siége.Mais à Tavenir, dit le concile de Bourges» nul ne sera admis au sous-àiaconat, sans un titre ecclésiastique, conformément à la règle du concile de Trente. In poiterum nullus ai cffieium subdiaconi admittatur, niri sub aliqw) titulo ecclesiaitico, ad tiormam Tridentini.

Le droit canon distingue trois sortes de titrée, sans ISm desquels il n'est pas permis d'élever un clerc à l'ordre du sous-diaconat : savoir le titre de bénéfice, le titre de pauvreté religieuse, et le titre de patrimoine. Pour qu'un clerc puisse être ordonné sous-diacre sur un titre de bénéfice, il faut qu'il soit constant qu'il en est canoniquement poi^rvu, qu'il en jouit paisiblement, et que le revenu en est suffisant pour un honnête entretien, quod eibi ad viçtum konestè sufficit, A défaut d'un bénéfice, on peut être promu aux ordres sacrés sous le titre de profession religieuse; mais il faut que l'évêque s'assure que ceux qui se présentent pour recevoir les ordres sur le titre de pauvreté religieuse , en ont véritablement fait profession ; il ne peut ordonner, sous ce titre, que les réguliers profès. Quant au clerc, qui n'a ni le titre de bénéfice, ni le titre de pauvreté religieuse, il peut être ordonné av^ un titre patrimonial. Mais ce titre doit être fondé sur un immeuble ou sur une rente perpétuelle ou viagère ; l'argent comptanti les biens meubles, le revenu que l'on ne posséderait que pour un temps, ne pourraient servir de titre. Il fiaut» de plus , que le clerc jouisse actuellement et paisiblement du revenu patrimonial; les espérances les mieux fondées ne suffisent pas : et il en est de même d'un revenu contesté. Enfin, le revenu doit être suffisant pour la subsistance d'un clerc» ou au moins de la quotité fixée par les règlements du diocèse.

Le droit, pour ce qui regarde le titre de bénéfice, n'a plus d'application parmi nous, puisqu'il n'existe plus de bénéfice. Si l'on n'ordonnait que ceux des clercs qui peuvent se procurer un titre patrimonial , il faudrait laisser le plus gr^nd nombro des pardsses sans

U% UrULÂIBB, TONSURE.

prêtre et sans culte. Nous ayons néanmoins rappelé Tancienne discipline , afin qu'on la connaisse et qu'on puisse la suivre quand il n'existe pas de raisons d'en dispenser.

§ m. Ttibb canottî^tM.

Le titre eanotUque est le droit d'exercer une juridiction ecclésiastique. Ceux qui remplissent quelque dignité ou quelque emploi dans rÉglise doivent avoir reçu leur mission des supérieul*s ecclésiastiques ; on ne peut y posséder aucune dignité ou office sans un Utre canonique, de sorte que la possession la plus longue n'empêche pas que l'ordinaire ne puisse disposer de la dignité ou de l'office, si le possesseur n'a pas un titre légitime. (Reg. 1, Jurie, in &*.] Celui qui exercerait sans titre canonique serait un intrus. (Voyez intrus.)

Le titre légitime est celui qui a toutes les conditions requises ; on nomme titre coloré, au contraire, le titre émané de celui qui est en droit de nommer, quoiqu'il y ait quelque défaut de la part de celui-ci, ou bien de la part du pourvu, ou enfin dans la forme des provisions ; ainsi , par exemple , quand un supérieur légitime donne juridiction èk un excommunié, cette concession est invalide à cause du défaut qui est en celui qui la reçoit , mais qui n'est pas connu publiquement; le titre de cet excommunié est un titre coloré. Le titre feint est celui qu'on suppose faussement avoir été concédé par celui qui en a le droit, et qui, effectivement, ne l'a pas concédé.

Page 1