DE LA PERTE DU DROIT DE CITÉ
$ [. — De la capiTis MINUTIO MAxIMA.
Le mot caput dans la langue juridique de Rome correspond à notre mot éfat : il exprime la personne en tant qu’investie de capacité juridique. Servile caput est synonyme d’esclave. On appela capifis mainutio tout changement d'état qui fat passer un individu d’une situation dans une autre situation inférieure. Nous laisserons sur ce point la parole au jurisconsulte Paul : Capitis deminutionis tria sunt genera : maxima media, minima. Tria enim sunt que habemus, libertatem, civitatem, famiham. Igitur, cum omma hoc amittimus, hoc est, libertatem et civitatem et familiam, maximam esse capitis deminutionem ; cum vero amittimus civitatem, libertatem retinemus, mediam esse deminutionem, cum et libertas et civitas retinetur, famalia autem mutatur, minimam esse capitis deminufionem constat.
Ainsi, la perte de la liberté, de la cité, de la famille, sont considérées par les Romains comme des déchéances : pour la liberté et la cité, on comprend facilement qu'il en soit ainsi, étant données les incapacités qui frappaient l’es-