SAINT ANTOINE PRÈS DE SAINTE-MAR1Ë-AN
tjque. — Les Mirabilia urbis Romse, c. xxiv, après la mention de la Cannapara disent que juxta eam domum fuit palatium Catilinse, ubi fuit ecclesia sancti Antonii, juxta quam est locus qui dicitur infernus, eo quod antiquo tempore ibi eructuabat et magnam perniciem Romae inferebat (ubi est ecclesia s. Antonini, ms. Vat. 4265; ubi nunc est ecclesia s. Antonii, ms. Prague). Près de ce lieu, les fouilles récentes ont mis à jour un petit sanctuaire, enclos dans l'atrium de Sainte-Marie-Antique, décoré de fresques s'inspirant de la vie de S. Antoine, premier ermite. Ce sanctuaire devait avoir été délaissé dès â"Vant l'an 1000. Bibl. : Chr. Huelsen, Le chiese, p. 199, n. 64; O. Marucchi, dans Nuovo bull. di arch. crist., t. vi, p. 292; Rushforth, dans Papers of the british School, p. 10, 95; Wl. de Griineisen, Sainte-Marie- Antique, p. 97, 98, 495; J. Wilpert, Die romischen Mosaiken und Malereien, p. 717 sq.
18. saint-apollinaire. — Mention dans la notice d'Hadrien I" (772-795) et de Léon III (795-816) et dans l'anonyme d'Einsiedeln.
Bibl. : P. Adinolfi, La torre de' Sanguini e santo Apollinare, Roma, 1863, p. 77 sq. ; D. Angeli, p. 54 sq. ;
ROME. LES EGLISES AU MOYEN AGE
M. Armellini, lre éd., p. 136; 2e éd., p. 345; Fr. Cancellieri, Descrizione delta chiesa di S. Apollinare anlica e moderna, dans Ms. Vat. lat. 9168, c. 1-44; V. Forcella, t. vu, p. 513-530; Ch. Huelsen, Le chiese, p. 200, n. 67; [R. Krautheimer, Corpus basilicarum, t. i, s. v. ;] Martinelli, p. 63; Nibby, p. 106; Panciroli, Ve éd., p. 221; 2e éd., p. 473.
19. saint-archange. — On lit dans la notice de Léon III (795-816) : fecit in patriarchio Lateranense oratorium a fundamento in honore beati Archangeli; autre mention dans la notice de Pascal Ier (817- 824).
Bibl. : L. Duchesne, dans Liber pontificalis, t. n, p. 47, note 118; Chr. Huelsen, Le chiese, p. 202, n. 71.
20. sainte-barbe-in-subura. — Dans la notice d'Etienne IV (816-817), on lit que le pape in oratorio sanctœ Barbarœ marlyris in Subura fecit vestem de fundato.
Bibl. : M. Armellini, 1"> éd., p. 148; 2e éd., p. 222; Chr. Huelsen, Le chiese, p. 205, n. 3; Martinelli, p. 346.
21. sainte-basilide-in-mervlana. — Seule mention de cette église dans la notice de Léon III (795- 816) qui sarla tecta beatae Basilidis marlyris sita in Merulana noviler restauravit.
Bibl. : M. Armellini, 1™ éd., p. 152; 2e éd., p. 247; Chr. Huelsen, Le chiese, p. 208, n. 11; Martinelli, p. 347.
22. saint-CÉsaire-iN-palatio. — Monastère fondé au début du ixe siècle parmi les ruines des palais impériaux; la plus ancienne mention se lit dans la Translatio sanctorum Marcellini et Pétri d'Eishard, où il est dit qu'un moine nommé Basile, exilé de Constantinople, en 825, in monte Palatino apud alios Grœcos, qui eiusdem professionis erant, cum quatuor discipulis suis hospitium habuit.
Bibl. : Acta sanct., juin, t. i, p. 183; P. L., t. civ, col. 542; Mon. Germ. hisl., Script., t. xv, i, p. 242. — M. Armellini, 1" éd., p. 187; 2e éd., p. 517; A. Bartoli, Scoperta dell' oratorio e del monastero di S. Cesario sul Palatino, dans Nuovo bull. di arch. crist., 1907, p. 191-204; L. Duchesne, dans Liber pontificalis, t. i, p. 371, 377, note 12; t. n, p. 114, 136, note 23, p. 386; L. Duchesne, La chapelle impériale du Palatin, dans Bull, crit., t. vi, 1885, p. 417-424; Le Palatin chrétien, dans Nuovo bull. di arch. crist., 1900, p. 17-28; Fedele, dans Arch. soc. romana, t. xxvn, 1903, p. 345; Chr. Huelsen, Le chiese, p. 232-233, n. 10; P. Kehr, Ital. pont., t. i, p. 103; J.-P. Kirsch, dans Rom. Quart., 1907, p. 148; [R. Krautheimer, Corpus basilicarum, t. i, s. v. ;] R. Lanciani, Ruins and Excavations, p. 171; H. Marucchi, Bas. et égl. de Rome, p. 262-264; Le même, Guide du Palatin, 1898; Le Forum et le Palatin, 1903.