Ibid. V, î

ENCYCLIQUE

si Deus omnino non esset, autcuram religionis velut alienam nihilque profuturam abjicere, aut asciscere de pluribus generibus indifferenter quod libeat : omninoque debent eum in colendo nuinine morem usurpare modumque, quo coU se Deus ipse demonstravit velle.

16. Sanctum igitur oportet apud principes esse Dei nomen ; ponendumque, iu praecipuis illorum officiis religionera gratia complecti, benevolentia tueri, auctoritate nutuque leguni légère, nec quippiam instituere aut decernere, quod sit ejiis incolumitati contrarium. Id et civibus debent, quibus prœsunt. Nati enim susceptique omnes homines sumus ad summum quoddam et ultimum bonorum, que sunt omnia consilia referenda extra bac fragilitatem brevitatemque vitae in coelis collocatum. Quoniam autem hinc pendet hominum undique expleta ac perfecta félicitas, idcirco assequi eum, qui commemoratus est, finem tanti interest singulorum, ut pluris interesse non possit. Givilem igitur societalem, communi utilitati natam, in tuenda prosperitate reipublicae necesse est sic consulere civibus, ut obtinendo adipiscendoque summo illi atque incommutabili bono quod sponte appetunt, non modo nihil importet unquam incommodi, sed omnes quascumque possit, opportunitates afferrat. Quarum praecipua est, ut detur opéra religioni sancte inviolateque servand», cujus officia hominem Deo conjungunt.

IV. — n. Vera autem religio quae sit, non difficulter videt qui judicium prudens sincerumque adhibuerit : argumentis enim permultis atque illustribus, veritate nimirum vaticiniorum, prodigioruni frequentia, celerrima fidei vel per medios hostes ac maxima impedimenta propagatione, martyrum testimonio, aliisque similibus liquet, eara esse unice verara, quam Jésus Ghristus et instituit ipsemet et Ecclesiae suae tuendam propagandamque demandavit.

18. Nam unigenitus Dei filius societatem in terris constituit, quœ Ecclesia dicitur, cui excelsum divinumque munus in omnes saeculorum œlates continuandum transmisit, quod Ipse a Pâtre acceperat. Siciit misit me Pater, et ego mitto vos '. — Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem ssculi i. — Igitur sicut Je.sus Cbristus in terras venit ut homines vitam habeant et abundantius habeant 3, eodem modo Ecclesia propositum habet, tamquam finem, salutem animorum sempiternam : ob eamque rem talis est natura sua, ut porrigat sese ad totius