LIV. Epitre de S. de Nanmur à H. de Viilers, vers l'an

« Reverendo domino H. de Villers, S. de y> Nanmur in Domino salutem.

» Quaerit vestra benignitas à quibus liceat acr- » cipere. Super hoc dicit Hieronymus : Ca^ » vendum ne ab illis accipiamus , qui de la- » crymis pauperum congregant <li vitias , ne si^ » mus socii furum, et dicatur nobis: Si videbar y> furem, currebas cum eo. Quid ergo dicendumest » de Religiosis, si indifFerenter accipiant ab om- » nibus? Ad hoc dicitur, quod quatuor sunt, » de quibus non potest fieri eleemosyna, nisl y* ut fiât restitutio , si sciât detentor à quibus » habuerit , vel restituera possit. Haec sunt : » simonia, sive res simoniacè acquisitœ, usura , » furtum , rapina. Si ergo usurarius velit dare » claustralibus , monendus est, ut priùs resti*- » tuat. Sic enim dixit Tobias Anna?, quandt*

» attulit agiium : 'vide nefurtwus sit Si autem » dicat usurarius vel raptor, quôd nescit à qui- » bus habuerit, vel qulbus restituere possit, » dicatur ei , ut restituât Ecclesiœ ; et tune de » licentiâ Episcopi illius loci, benè possunt ac- » cipere. Ita dieendum est, si nihil habeat ille, » qui dare vult, nisi injustè acquisita. Si enim » habeat mixta bona, id est, multa juste, et multa » injustè acquisita , tune possunt accipere clausy> traies , et praesumere quod illud datum , esset y> de justè acquisitis, cùm nesciant contrarium. j> Item terram vel possession em non emant , » ubi fama habet , quôd vendens injustè detinet » eam \ scilicet ubi terram illam réclamant hae- » redes, vel justè reclamarent , si aussi essent. Sed » sit ita quod usurarius ex denariis per usuram » habitis emerit quamdam terram , vel aliquid » hujusmodi , licetne eam emere claustralibus, » hoc etiam addito , quod usurarius nescit qui- » bus possit restituere? Ad hoc dicunt quidam, » quôd recipere possunt in eleemosynam, si t> dare vellet, sed non emere : in dando enim, » restituit Ecclesise , et non vendendo. Alii di- » cunt quôd possent etiam emere ; quod non

» videtur esse verum Reliqua desunt. »

(Thes. nov. anecd. , tom. 1, pag. 776 et 777.) LV. Concile d'Avignon, de l'an 1 209, can. m. « Licèt ad extirpandum usurarum vitium » utriusque conveniat pagina Testamenti, et nihi- » lominùs super hoç canonica plurima emana-

» vérin t instituta; quia tamen prœtermissis aliis » negotiis, multi quasi licite usuras exercent, » ad detestationem vitii memorati , aliquid duxi- » mus apponendum : ut videlicet festivis diebus » et solemnibus, et maxime cimi Synodus ce- » lebratur, usurarii omnes, sive suo, sive alieno » nomine crimen iUud exerceant, generaliter » excommunicationisvinculoinnodentur.Si verô » fuerint publici, aut de crimine illo convicti : » si post trinam admonitionem satisfacere no- » luerint, nominatim eâdem feriantur censura, » et insuper infligantur eisdem pœnae contra » usurarios in Lateranensi Concilio constitutae : » scilicet ut eorum non reçipiantur oblationes , » nec, si in illo peccato decesserint, ecclesiasti- » cam habeant sepulturam. » (Concil. Labb. , tom. xi, pag. 43.)

LVI. Concile de Paris, de l'an 1212 , seconde partie , can. ni.

« Usque adeô quorumdam invaluit etiam « Religiosorum cupiditas, ut manifesLos usura- » rios et alios excommunicatos , seu nominatim » interdictos , ad religionem , vel sepulturam , » vel alia sacramenta, irrequisitâ sui Prœlati li- » centià , recipere prœsumant : propter quod » multae Ecclesiae non modicùm damnificantur. » Quod de caetero districtè fîeri prohibemus : » et si factum fuerit, ad damna resarcienda ill;e » Ecclesiae compellantur. Et si usurarios acce- » perint, usuras illas, à quibus extortae fuerint,

DISSERTAXION. 287

» restaurent, vel si inventi non fuerint, den- » tur pauperibus per Episcopos locorum. » (Concil. Labb., tom. xi, pag. 65.)

LV1I. Concile de Montpellier, de l'an I2i4, can. v.

« Item nullus talis clericus pîgnora pro mutuo » recipiat , ut fructus pignorum lucrifaciat : » nec alias usuras vel negotiationes exerceat, » cùm hoc sit in sacris canonibus interdictum. » (Concil. Labb. , tom. xi, pag. 108.)