CLI. Concile de Narbonne , de Fan 1609, chap. xlvi
« Consuetudine peccandi obstinât! usurarii, » concubinarii et adulteri publici latrare aiunt » sacerdotes et Ecclesiae pastores , dùm in eos , » juxta Patrum décréta , excommun icat ion is j» sententiam proferunt, nec tamen (inquiunt) » mordere ; quia in profundum cùm venerint » impii ( quod maximum malorum est ) , con- » temnunt : et plus apud eos potest temporalis » etiam levissima pœna , quàm spiritualium » bonorum nunquàm forlè reparanda jactura : » Ideô contra taies pœnis à jure canonico sta- » tutis severè procedatur. » (Concil. Hard. , tom. xi , pag. 5i. )
CLII. Statuts synodaux de Gand, de l'an i6i3, tit. xv de usuris.
« Ob invalescentem corruptelam dandi pecu* y> niam pupillarem ad usuram, seu mutuô, cum » pacto percipiendi lucrum, ad ratam denarii » decimi-sexti, retentâ facultate sortis, pro ar- » bitrio vel certo tempore , repetendae, anti- » quum statutum primi Concilii provincialis , y> titulo de usuris, innovantes de verbo ad » verbum, illud ipsum hic inserendum duximus, y> et observari mandamus. » (Copié d'après le Dogma EcclesUe , pag. 371 et 373.) Suit le canon du Concile de Malines, de l'an 1670, rapporté ci- devant, et qui commence par ces mots : Quoniam usura jure divino.
38a CINQUIÈME
CLI1I. Synode d'Osnabruck , de Fan 16285 part. Il , chap. iv , de usuris.
1. <c Popularis frequentia criminis usurarum, y> i psî us fœditatem et enormitatem ex animis » hominum penè delevit , adeô ut etiam ve- » rendum sit , ne spes dolos! lucri interdùm » multos decipiat , ac in salutis suae praecipitia » deducat. Uttamen, quantum in nobis est, ex » omni hominum ordine, hujus criminis con- » tagio eliminetur ; praesenti decreto prohibemus y> ac damnamus omnes contractas usurarios, y> sive in mutuo, sive in emptionibus annuorum » censuum ac reddituum , et excessu pensionum y> seu prestation um, seu quocumque alio modo , » à jure reprobato, contingantj et tam contra » usurarios , quàm usurarum proxenetas , mi- » nistros , contractuum scribas , et notarios , y> prœter censuras ecclesiasticas , privationem » scilicet communionis et sepulturae, ac resti- » tutionem justam, arbitrariis pœnis proce- » demus.
2. » Hortamur verô omnes Ecclesiarum pa- » rochos, concionatores, confessarios , et alios » curam animarum habentes , praesertim in ce- » lebrioribus diœcesis nostrae civitatibus et opy> pidis, ut de hoc pernicioso crimine, ex ca- » nonibus , et probatis libris et auctoribus f » seipsos diligenter informent , ac populunv » sibi commissum doceant, quid in hujusmodi
» contractibus licitum, quid vero probibitum » ac cavendum sit.
3. » Ut verô pœnam in usurarios à jure sta- » tutam omnes agnoscant, repetenda ad very> bum visa fuit constitutio in Lateranensi Cony> cilio édita, quae sic habet : Quia in omnibus y> ferè locis > etc. » (Acta synodalia Osnabrugensis Ecclesiae, pag. 39.)