N» IV

Karolus, Dei gracia, Francorum rex, dilectis et fidelibus consiliariis gentibus nostrum parlamentum Tolose tenentibus et que futura tenebunt parlamenta, Salutem et dilectionem.

Humilem supplicationem dilecti et ïldelis nostri Philipi de CominiSy militis, domini de Argentone recepimus continentem : Scilicet ipso existente vero domino, proprietario et possessore cujusdam navis, sive gaUeacee^ vocate Béate Marie, quam nomine suo dilectus noster Stephanus Dandrea^ patronus et gubernator illius, a quatuor vel quinque annis circa tenuit et tenet, et que galleacea fuit eidem supplicanti adjudicata per ternas sentencias conformes officiariorum nostrorum, tam ordinariorum commissariorum nostrorum in hac parte quam prime et secundo appellationum civitatis Marciliensis, nulla appellatione suspensarum, atque per gratuitum consensum et in solutum dationis per dilectum nostrum Johannem Moreau^ cui pridem dicta navis, sive galleacea, pertinebat, eti^ro summa novem millium ducentarum librarum^ pro resta debiti principalis decem millium et ducentarum lihrarum turonensium, qua ipse Moreau dicto supplicanti, ratione veri et amicabilis mutui, tenebatur et submissus fuerat, atque etiam pro summa duodecim centum

(l) Sarcye : agrès, gréement.

(3) Gumèneê : câbles et quelquefois haubans. (Voir pour tous ces termes, le Glossaire Nautique de A. Jal, Paris, Didot, un vol. in 4* de 1501 pages, achevé d^imprimer en 1850.

scutorum auri Rosseno de Sommays pridem patrono pro dicto Moreau tanquam debitum privilegiatum per ipsum supplicantem realiter, antequam dicte galleacee paciûcam habere valuisset possessionem exsolutorum expedita et liberata, et sic non licuerit nec liceat Dionisio Lelong^ Ville Aquarum Mortuarum^ nec alteri, executionem aliquam in et super dictam galleaceam facere, illam capere, arrestare, nec ipsum Dandrea, patronum illius pro dicto supplicante, in navigatione ejusdem impedire seu perturbare. Cumque, his non obstantibus, dictus Lelong prétendons dictum Moreau sibi in aliqua summa pecunie, medio certarum Litterarum, sive cedularum^ per dictum Moreau sibi ad modum cambii, post tamen ipsius supplicantis ypothecam et actionem factarum, dictam galleaceam tune in portu Aquarum Mortuarum repertam saisiri facere procuravisset, et sciens ipse Lelong ipsum supplicantem fore jure potiorem et tempore priorem, atque in executione eum prevenisse, postquam ipse Lelong coram dictis offlciariis ordinariis Marcilie, in causa per ipsum supplicantem jam intentata propponente, cum dicto Moreau se gesserat, et causa pendente, colusione cum dicto Moreau ad ânes ut ipsi ambo qui acthenus fuere ad transfretandum supra mare consocii, dictam galleaceam inter se habere et gubernare possent, quoddam instrumentum obligationis summe duorum millium septingentorum scutorum auri ex dictis cedulis, ut dicebant, descendentium, inter se passarunt, per quod dictus Moreau dicto Lelong predictam summam debere confessus est, pro solucione illius dictam galleaceam expresse dicto Lelong ypothecando, et eamdem nomine precario ejusdem tenere conâtendo, licet jam arrestata seu capta ad instanciam dicti supplicantis in dicto portu Marcilie foret, et processus seu causa partes inter ipsas coram dictis judicibus ordinariis Marcilie penderet, pretextu cuj usdam obligationis instru menti décima die mensis februarii millesimo gccc° octuagesimo quinto in civitate Avinionis passati, dictus Lelong qui alias Aquis coram nostro magno Consilio Provincie alium processum contra dictum supplicantem et prefatum Moreau intentaverat, coram quo ipse supplicans sentenciam et victoriam obtinuit, non curavit causam suam ibidem prosequi, sed ad cancellariam nostram Tholose se traxit, et nonnuUas Litteras tacito de dictis ternis sentenciis atque de alia sentencia coram dicto nostro inagno

Ij/ 165 —

Consilio, ut premittitur, contra eum obtenta et facta narratione de supra dictis Litteris cambii et obligatione ac arresto predicto dicte galleacee, nec non de quadam alia pretensa sentencia a nostro jam dicto magno Consilio Provincie per eum, utasserit, contra dictum Moreau et non contra dictum supplicantem obtenta, et quod illam minime exequi facere potuerat, obstante discessu dicto gailee mandato dicti supplicantis facto, et expcditione illius sibi dicto supplicanti, ipso Lelong non vocato, ut asserit, facta et de aliis non compertis, obtinuit gubernatori nostro Montispesuli inter alias directas

per quas sibi mandabatur de premissis sentencia

et certis appunctamentis aliis in favorem dicti Lelong contra dictum Moreau solum, ut asserit, obtentis ipsas sentenciam et appunctamenta contra dictum Moreau et alios quos deceret, et in et super dictam galleaceam et jura naufragii sive nollits ejusdem exoqueretur. Quarum quidem Litterarum medio, magister Guillelmus Pavesy /^m^qx palam ville Montispesuli et locumtenens dicti gubernatoris, dicto Lelong valde propicius et amicus intimus facto tali quali adjornamento supra pontem Avinionis, contra dictum Moreau nec non et procuratorem dicti supplicantis, qui nunquam fuit babitator Avinionis nec procuratorem illuc habebat, et alias nulliter procedendo, ipso supplicante penitus inaudito et illégitime vocato, ymo eo tempore et diu ante mandato nostro detento, et qui donec apaucis citra diehus non fuit relaxatiis, dictas Litteras nostras interinando sentencias et appunctamenta de quibus in Litteris ipsis liabebatur mencio fore exécution! demandandas contra dictum Moreau et alios quos pertineret, per captionem, venditionem et festivam distractionem dicte galleacee Francie etaliorum bonorum ejusdem Moreau, sine tamen prejudicio navigagii illius ordinavit et déclara vit : Cujus quidem sentencie virtute et ad dicti Lelong requisicionem et eadem diemet, dictam galleaceam eum ustensilibus et armariis ejusdem ad manum nontram cepit et supradicto Dandrea patrono illius ^ib eadcm manu commendavit, illius alienationem et expeditionem ac jurium ejusdem sibi interdicendo sub pena contum marcharum argenti nobis applicanda : Quibus ipse Dandrea non consensit, quin ymo in scriptis débite appellavit et in dicta nostra parlamenti Tholose curia relevavit ; in qua causa ipsa appellacionis inter ipsum Dandrea appellanlem ex una et dictum Lelong appella-

tum partibus ex alia pendere diutius indecisa. Yerum et cam in et super premissis majus interesse et prejudicium ipsius supplicantis domini proprietarii dicte galleacee quam dicti Dandrea patroni illius, qui nomine dicti supplicantis possidet, vertatur et ob ideo supplicans hic debuisset légitime in dictarum Litterarum dicti Lelong executione pretensa sic, ut premittitur, nulliter facta, evocari atque in premissis suis juribus et actionibus lacius declarandis audiri prout nec auditus fuit prout et ad presens cupit, et appellacioni dicti Dandrea adherere intendit : Explicuit Nobis super bis de nostro remédie gracioso et opportune sibi provideri humiliter postulando. Quamobrem, premissis attontis et quia agitur de magno et de rébus jam, ut prefertur, in favorem dicti supplicantis judicatis atque ânitis, que super omnia suntpreferenda et excipienda, vobis mandamus et quia, ut premissum est, causa per appcllationem dicti Dandrea in dicta curia pendet indecisa, injungimus quaternis partibus ipsis seu earum procuratoribus presentibus vel vocatis eumdem supplicantem ad se processui et appellationi dicti Dandrea jungendum.

Super hoc, quia et omnibus premissis taies

requestas petitiones et conclusiones quas adversus supra dictum Lelong et alios quos expédient faciendas, proponendas et justiûcandas recipiatis et admittatis. Et quem eo

casu recipi processibus, sentenciis et judicatis supra-

dictorum justiciariorum nostrorum Marcilie qui jam ut premittitur de causa et materia cognoverunt juvandum et in présent! curia producendum recipi et admitti volumus, de gracia speciali per présentes, salvis deffensionibus partis adverse in contrarium, et super omnibus ipsis partibus auditis, bonum et brève justicie complementum monstretis. Quoniam sic ûeri volumus lapsu temporis duorum annorum a tempore supradicte sentencie et executionis dicti judicii palam cum indesecutis ac dicti Dandrea appellationis interjecte, a quo dictum supplicantem, attenta ejics detentione hue impedimento facta, qua obstante agere non valuit, et quathenus opus est, relevavimus et relevamus de gracia speciali per présentes, usu et stilo Curie juris rigore ac Litteris surrepticiis impetratis vel impetrandis in contrarium non obstantibus quibuscumque. Datum Tholose die mensis

anno Domini millésime cccc<' octuagcsimo octavo, Regni vero nostri sexto. Per Consilium. {Pièce en papier ^n^ 35.)