EMPEREURS SOUVERAINS A ROME
« consensum atque electionein domini Imperatoris Ot- « tonis. » (Anno963.)
Consdtutio Papae Leonis VIII , apud Gratianum , pars I, dist. 63 , c. xxiii : — « Idcirco ad exemplum « B. Hadriani domino Carolo suisque successoribus...» « Nos Léo.... cum cuncto similiter clero et universo « populo romano,... constituimus, confirmamus et cor- « roboramus, et per nostram apostolicam auctoritatem «t coiicedimus ac largimur domino Ottoni primo Au- « gusto, Teutonicorum Régi providentissimo,... ejusque « successorihus hujus regni Italiae in perpetuum, tam « sibi facultatem eligendi successorem quani summse « Sedis Apostolicœ Pontificem ordinandi {ainsi a VEmpe- « reur le droit d' ordonner le Pape^ c est-a-dire de con- « flrmer son élection) ac per boc archiepiscopos, seu epi- « scopos, ut ipsi tantum ab eo {l'Empereur) inuestituram « accipiant et consecrationem ubicumque pertinuerit, « exceptis bis quos Imperator Pontifici et archiepiscopis « concessit. » (Ainsi c'est de FEmpereur que, pour certains bénéfices , le Pape et les archevêques tiennent le
droit àk! investiture) « Quod si a cuncto clero et
« universo populo quis eligatur episcopus, nisi a dicto « Rege laudetur et investiatur, non consecretur. »
Cette pièce était tellement contraire aux prétentions qu'éleva plus tard la Cour de Rome, que Baronius a essayé d'en nier l'authenticité, quoiqu'il s'y réfère dans un autre passage; mais Goldast (Rationale Constit. Imperat., p. 29etsuiv.); Walcb, Dissert, de Ottone Magno, p. 46, et Lebret, Hist. d'Italie^ tome I, 486, ont établi l'authenticité de la pièce.
Otto Frising., lib. VI, c. xxiv. — « Hic est Otto qui « imperium Romanorum virtute sua ad Francos orien- «< taies * reduxit. »
\ . Pendant les neuvième et dixième siècles , les chroniques désignent l'Allemagne et les Allemands sous les noms de Francia orientalis et Franci orientales.
Guntherus ia Ligurino. — « Quemcumque sibi Ger- « mania Regem praeficit , hune dives submisso vertice « Roma suscipit. >»
L'impératrice Théophanie, mère et tutrice d'Otton III, mineur, séjourne à Rome et y agit avec une puissance souveraine.
Annales Hildesh. ann. 989. « Tlieophania Imperatrix « mater Régis Romam perrexit ibique Natale Domini ce- «c lebravit et omnem regionem Régi subdidit. » — On trouve aussi dans le Reg. Farf. n. 436 : « Theophanius « gratia divina Imperator Augustus. »
Otton III avait à Rome un palais, sur lequel nous avons les détails suivants. — Martinus Polonus : — « Tune Imperator incœpit construere grande palatium « in urbe, in palatio Juliani Imperatoris. » — GestaEp. Camerac. I, c. 114 : « In antiquo palatio, quod est in « monte Aventino , versabatur. ^ — Tangmar, F^ita Bernwardl. c. xix. « Otto festinans a Palatio fere duo « miliaria ad S. Petrum. » — C'est en effet la distance de l'Aventin à Saint-Pierre.
Il y eut pour cette résidence un comte du palais, il s'appelait Gérard et il était en même temps comte de la garde d'Otton III. — Reg. Farf. n. 470 : — « Gerardo « gratia Dei inclito comité, atque imperialis militiae « magistro. >>
A Rome, comme dans le reste de l'Italie, les juges connus sous le nom de Tribuni ou Dativi^ portaient, au onzième siècle, le titre de Dei gratia sacri imperii Ju- (lices. Pour les instituer, le Primicerius les présentait à l'Empereur, qui leur faisait jurer de rendre bonne justice. Après quoi, il les revêtait d'un manteau, leur remettait un code en leur disant : « Juge (F après ce liçre Rome et la cité léonine et le inonde; puis il leur donnait un baiser. — « Et det ei in manum librum codicum et « dicat : secundum hune liUium judica Romam et Léo-