‹ Essai sur l'histoire de la médecine belge, avant le 19. siecle orné de quatre gravures sur cuivreChapitre 23 sur 25 · CC · texte numérisé non relu

CC

ESSAI SLR L DISTOIRE

L’auteur (mile de la physiologie, de l’hygiène, de la pathologie, de la séméiotique et de la thérapeutique, et se montre partisan de l’ourouoscupie.

ÜODOE5S (Rembert), {Dodonœus), né à Malines le 29 juin 1518, mort à Lcyde le 10 mars 1585.

Paulus Ægineta, a Jeanne Guinterio latine conversus, a RcmbcrtoDodonæo adGræcum textum accuralè coUatus ac recensiUu. Basileæ, J. Oporinus, 1546; in-S°. Cosmographica in Artronomiam et Geographiam isagoge.

Antv., J. Loëus,I548;95 pages non chiffrées, iii-12.

De Frugum historia liber uniis. Ejusdem cpbtolæ duo:; una de iarre, chondro, trago, plisana, crimno et nlicà , altéra dezytho et ccrevisiâ. Ant., J. LoSus, 1552; in-8°, avec fig.

La lettre sur la bierre est adressée à B. Ronss. Cruydtboeck. Antwerpen, J. DcLoc, 1553, in-1 2; ibidem, 1554, in-folio, avec fig. coloriées. Traduit en latin sous le titre de: Historia Stirpium. Antv., J. Loêus, 1553, in-I2. En français par L’Esclusc, Anvers, 1557, in-folio; ibid., 1586, 1595, 1600, 1619, in-folio; Leyde, 1608; 2 vol. in-folio; et en 1644 , sous le titre de: CruydlboecW volgens lyne laetste verbeteringhe: met byvoeglisels achter elck eapittel uyt versebeyde eruydtbeschryvers : item in t' laetste ecn beschryvinghe van de Indiaenschc ghewassen, meest ghetrocken uytdeschriflen vau Carolus Clusius. Nu vsederom van nieuws overzien ende verbeterd. T Antwerpen, in de Plaiitynsche druckerye van Balthazar Moretus; in-folio de 1492 pages, avec pl. Après avoir décrit les caractères botaniques des plantes, Oodoens parle dans cet ouvrage do leur emploi en médecine. Trium prioriim de Stirpium historia commenlariorum imagines ad vivum expressæ, unà cum indicibus grœca, latina, oflicinarum , germanica , brabantica, gallicaquc nominn complcclcutibiis. Antv., 1553; in-8”.

Posteriorum trium de Stirpium historia commentariorum imagines ad vivum artifieiossimè expressæ, unà cum margiualibus annotationibus. Item ejusdem unuotatio-

DE la MÉDECIJîE belge.

ncs in aliquot prions tomi imagines, qui triura prionim figuras œmplertitur. Antv. , J. Loëus, 1564; in-8°. Les six Commentaires ensemble. Anvers, 1559; in-8”. Frumenlorum, Icguminum, paluslriiim et aquatilium herbarum ac eorum quœ eô pertinent historia. Aclditœ sunt imagines vivœ, exactissimae, jam recens, non abaque haud vulgari diligentià et fide, artificiosissimë exprcssœ, quarum pleræque novæ et hactenùs non edi t«e. Antv., 1566 et 1569, Christ. Plantiii, in-8°de 293 pag. Cet ouvrage est orné de 80 planches.

Florum et coronariarum , odoratarumque nonnuUarum herbarum ac eorum quœ cô pertinent historia. Antv., 1568, in-8°; ibid. , 1569, Christ. Plantin, in-I2 de 308 pag. Cet ouvrage contient 108 planches qui sont fort belles

Purgantiiim aliorumque eô facientium, tum et radicum, convolvulorum , ac deletcriarum herbarum historiœ libri quatuor. Antv., Clirist. Plantin, 1574 ; in-8°. Appendix variarum, et quidem rarissimarum nonnullarum stirpium, ac florum quorumdam peregrinorum elegantissimorumquc; et icônes omninè novas, nec antca éditas et singulorum brèves dcscriptioncs contiiiens; cujus alterà parte umbelliferœ multâe exhibentiir. Antv., Christ. Plantin, 1574; in-8°.

Historia vitis vinique, et stirpium nonnuUarum aliartim. Item mcdicinalium observationum cxempla. Coloniœ, Malern. Cholinus, 1580, in-8°; Antv. et Liigd. Batuv., 1585, iu-8°; Uardervici, 1621, in-8"; Lugduui, 1583, in-I2.

Ce livre contient dos détails de botanique et des faits de tnédecino intéressants. On y trouve des observations do catarrhes guéris par des frictions sur les membres; de menstrues reni-

I ilacécs par des larmes sanguinolentes; de calculs rejetés par 'expectoration; de gangrènes pulmonaires; de rétentions d’urine produites par raccumnlation des matières fécales dans le rectum, et plusieurs autres déjà rapportées dans le cours de ce Mémoire.

ApoUonii Henabcni tractatusde magno animali, qiiod Alcen

ESSAI SLR L’HISTOIRE

iioniiulli vacant, Gcrmani EIcndt, cl de ipsius partiiim ■Il re mcdica facultalibus. Item historia Cervi Rangiferi, Gulonis, Filfras vocali. Accessit Rcmberli Dodonaei de Alce epistola. Coloniœ, Matera. Cholinus, 1581; in-8°.

Ce recueil, qui contient les observations consignées par l’auteur dans son HUtoria vitù, est enrichi de quelques cas nouveaux asseï intéressants.

Mcdicinalium Observationum cxcmpla rara, cum scholiis. Coloniæ, Matera. Cholinus, 1581, in-8“; Anlv., offic. Plantiii, 1585, in-8”; Hardervici, 1584; ibidem, Thomas Uenrici, 1621, in-8°.

Fliysiologices, medicinœ partis, tabulœ expeditœ. Coloniæ , Matera. Chobnus, Ifôl, in-8°; Antv., 1581, in-S*; ibidem, 1585, in-8“, avec l’ouvrage précédent.

Slirpium historiæ peroptades sex, sivc, Ubri triginta. Antv., Christ. Plantin, 1583, in-folio, avec 1341 ligures eu bois. Ibid., 1612, 1616, in-foUo de 872 pages; en anglais, 1586, 1565, 1619, in-folio; en flamand, Antw., 1618, in-foUo; en hollandais ,Antw., 1644, infolio de 1492 pages.

Dans cet ouvrage qui devint dans la suite un livre populaire, Dodoens a rassemblé tout ce qu’il avait écrit sur la botanique depuis 16S2, et il en fit un Traité complet de cette science. Personne avant lui n’avait publié un si grand nombre de figures; Linnée y renvoie souvent pour indiquer et faire connaitre les plantes d’Europe.

Consilia medica. Francof., Andr. Wecheli heredes, 1568, in-folio. Dans le recueil de Laurent Scholz.lbid.,Hauoviœ, 1610, in-folio.

Praxis medica, in camdem scholia. Arostel., ILLaurentius, 1616, in-8°; ibid., cum auctario annotationum Nicolai Fontaui; 1640, in-8° de 565 pages; en hollandais, Amsl., 1624, in-4°, avec des notes de S. Egbertsz et N. A. Wassenaar.

On y rencontre des descriptions méthodiques de plusieurs maladies.

Doison (Marc), né à Vandegies-aux-Bois en 1664, mort à Tournay le 24 mars 1737.

II a publié l'analyse des eaux minérales de S'-Âmund , en 1698.

Dhiese:*, né dans la province de Liège.

Analyse des eaux de Trongrea. Liège , in-12.

OuvénB (Jérémie), (Trweriu^, né à Braeckel eu 1504; il mourut au mois de décembre 1554.

Disccptalio de securissimo victu a neotericis per{)eram pro»criplo. Lovanii , Serv. Zassenus, 1531 ; in-4°.

De Slissione sanguinis in pleurilide ac aliis plilegmonis lam externis quamque intemis omnibus cum Pelro Brissoto et Leonardo Fuchsio disceptalio ad medicos Parisicnscs. Ejusdcm Commcntarius de victu ab arthrilicis morbis vindicante. Ubi quam malè diris illis crucialibus sita Neotericis hactcnus provisum, ostenditur, ac alii quamplurimi vivendi errores , alibi communes, obiter corriguntur. Lovanii, apud B. Gravius, in-4° de 48 pages, non chiffrées. A la fin se trouve: Lovanii, ex oflicina Rutgeri Rescii, 3 nonas martii. An 1532. Drivèro admet deux états dans la pleurésie, et veut qu’oii fasse une saignée révulsive au commencement des fluxions, et une saignéo dérivative ou une déplétion locale , lorsque la matière s’est déjà fixée; il tend prouver son opinion par un nombre immense de citations extraites des œuvres d’IIipjKicrate et de Galien.

De temporibus morborum et opportuiiitate auxiliorum. Adjectus est elenchus apologiœ Lconardi Fuchsii nu|K'r emissæ, de missione sanguinis in pleuritide. Lovanii, Serv. Zassenus, 1535; in-4°.

In très libros Galcni de temperamentis et unum de inœ- ([uali temperi, commentarii quatuor. Lovanii, Serv. Zassenus, 1536 ; in-12 et in-4°. Lugduui, 1547, apud fratres Beringos, in- 16 de 400 pages; en français, Lyon, Jean De Tournes, 1555, in- 16.

lu omnes Galeni de temjjeramcntis libros cpiloine. Liij;duni, apud fratres Beringos, 1547; in- 10 de 30 pagc.s.

ESSAI SUR L’UISTOIIŒ

lu primum Aphorismorum Uippocratis librum commcn- Urius. Antv., Malh. Crommius, 1538, in-4°.

Corollarium super missione sanguinis in pleuriüdc. Anlv., Halh. Crommius, 1541; in-12.

Paradoxa de vento, aere, aquâ et igné. Intcrcessit his obiter censura libelli de flatibus qui hactenus diclus est Uippocratis. Antv., Math. Crommius, 1542; in-12.

Oisceptalio cum Arislotele et Galeno super nalura partium solidarum. Accesscrunt et multarum aliarum dispulationum argumenta, in quibus varia asseruntur paradoxa, hactenus incerta aut omnino incognita. Antv., Hart. Nutius, 1543; in-12.

Ad Sludiosos medicinœ oratio, de duabus hodie medicorum sectis, ac de diverse ipsarum methodo. Antv., Hart. Nutius, 1544; in-12.

lu Artem Gaicni clarissimi commentarii. Lugduni, G. et M. Beringi fralres, 1647; in-16.

In Polybum aut Hippocratem, de ralionc victûs idiolarum aut privalorum commenlarius. Lugduni , Beringi fratres, 1548; in-12.

lu scplem libros aphorismorum Hippocratis commentarii. Lugduni , 1551 ; in-4°.

In Hippocratem de ratioue victds in morbis acutis commentarii. Lugduni, Beringi fratres, 1552; in-12.

Cebi de sanitate tuendà liber, commentariis lliercmiœ Tbriverii ac notis Balduiui Konssei illuslratus. Lugduni Batavorum, F. Raplicleugius, 1592; in-4°. Les Commentaires de Drivëre avaient paru à Anvers, en 1 539 , in-8°.

De Arthrilide consilia. Dans le recueil d’Henri Garet.

Universœ medicinœ brevissima, absolulissimaque methodus. Lugduni Batavorum, F. Raphelengius, 1 592; in-8°. Publié par son fils, Denis Drivere.

Ecrt (Jean), n6 en 1515, mort à Cologne en 1554.

De scorbulo vel scorbulicâ passione epitome. Wittebergœ, apud S<‘hurerum , 1624 ; in-8" de 1 1 pages.

DE LA MEDECL>E BELGE

Elot (Nicolas François Joseph), naquit à Mous le 20 septembre 1714, et y mourut le 10 mars 1788.

Réflexions sur l’usage du thé (anonyme). Mons, Plon, 1750; in-I2 de 5 pag. L’auteur traite de l’abus de cette boisson.

Réflexions sur une brochure intitulée : Apologie du thé. Mous, Plon, 1751; in-12de 73 pages.

Dictionnaire historique de la Médecine, contenant son origine, ses progrès, ses révolutions, ses sectes et son état chez les diflérents peuples; ce que l’on a dit des dieux ou des héros anciens de cette science, l'histoire des plus célèbres médecins, philosophes ou personnes savantes de toutes nations, et qui ont concouru à sou avancement. Les fameux anatomistes, chirurgiens, botanistes et chimistes, avec l’exposition de leurs sentiments et de leurs découvertes, et le catalogue de leurs principauxouvrages, le tout d’après ce que les meilleurs auteurs ont écrit sur cette matière. Liège, J. F. Bnssompierre, 1755; in-8°, 2 vol., ensemble 004 jNiges.

Dictionnaire historique de la Médecine ancienne et moderne, ou Mémoires disjKieés eu ordre alphnl>étiquc , pour servir à l'histoire de cette science et à celle des médecins, anatomistes, botanistes, chirurgiens et chimistes de toutes nations.' Mons , chez Hoyois, 1778; in-4“, 4 vol.

Ce dictionnaire a, de tout temps, été très-utile à tons ceux

qui SC 8<mt occupés de recherches hibliogr.aphiques, et aujourd’hui encore ou peut le consulter avec fruit.

Cours élémentaire des Accouchements, distribué en 40 leçons, avec l’exposition sommaire delà matière qu’on doit expliquer dans chacune d'elles; rédigé pour l’instruction des élèves, par ordre des Etals du juiys et ctimlé d'Hainaut. Mons, 1773; in-I2. Ti-aduit en flamand, Bruges, Van Prael, 1778; in-I2.

Ce Manuel est tiré des ouvrages de Levret cl Dcleuryc.

Mémoire sur la marche , la nature , les causes et le traite-

ESSAI SUR L’HISTOIRE

ment de la dysenterie qui a régné dans plusieurs cantons de la province de Hainaut, en 1779. Mons, chez Hoyois, 1780; in-8“ de 98 pages.

Question médico-politique : Si l’usage du café est avantageux à la santé , et s’il peut se concilier avec le bien de l’état dans les provinces belgiques. Mons, 1781; in-8°.

Esclcsb (Charles de L’), ou Clusius, né à Arras le 9 février 1525, mort à Lejde le 4 avril 1609. Histoire des Plantes, en laquelle est contenue la description entière des herbes, leurs espèces, formes, noms, tempérament, vertus et opérations, par Rembert Üodoens, médecin de la ville de Malines , traduicte de bas aleman en français , par Charles de L’Escluse. Anvers , Jean De Loc , 1 557 ; in-folio , avec fig.

Antidotarium florenlinum, sive de exacta componendorum medicamentorum ratione libri très, ex Grœcorum , Arabum et recentioruni mcdi(!orum scriptis a medicis florentinis collecli, et a Carolo Ousio ex itaUco sermone latini facti. Antv. , Christ. Plantin, 1661; in-8°. Aromatum et simplidum aliquot medicamentorum apud Indos nascentium historia, primum quidem Lusitanicà linguA per dialogos conscripta a D. Garcia ab Horto, proregis Indiœ medico, deinde latino sermone in epitomen contracta, et iconibus ad vivum expressis, completioribusque annotatiunculis illustrata a Carolo Clusio Atrebate. Antv., Christ. Plantin, 1567, in-12 de 250 jmges; ibid., 1574, 1579, 1593, in-8° de 277 pages. Simplicium medicamentorum ex novo orbe delatorum , quorum in medicina usus est, historia; hispanico sermone a Nicolao Monarde , medico Hispalensi , descripta : latio deinde donata et annotationibus icouibusque affabrè depictis illustrata a Caroli Clusii Atrebate. Antv., Christ. Plantib, 1674 et 1579; in-8°.

Cette traduction ne contient que les deux premiers livre» que Mounrdès publia en 1569, in-U". Clusius traduisit le troisième sous le titre de :

Liber tertius hispanico sermone nuper descriptus a Nicolau

DE LA MEDECIXE BELGE

Hoiiarde; nunc ver6 pritnum latio donatus et notis illlutratusa Car. Cluaio. Autverp., Christ. Planün, 1582; in-8".

Christophori a Costa, medici cl chirurgi, aromatum et medicamentorum in orieutali Indiâ nascenlium liber ; plurimum lucia afferens iis, quæ a doclore Garciâ de Uorlo in hoc genere scripta sunt; Caroli Clusii opéra ex hispanico sennone latinus factus, in epitomen contractus, et quibusdam notis Ulustratus. Antverp., Christ. Plantin, 1574 et 1582; in-8°.

Cet ouvrage , réuni aux deux précédents, pamtsous le titrede :

Garciœ ab Horto, Christophori a Costa, et Nicolai Monardis, aromatum et simplicium medicamentorum apud Indos nascentium historia, ex Lusitanico et Hispanico latine in Epitomen contracta, et annotationibus illustrata a Carolo Clusio. Cum figuris. Antverpiæ, vidua Plantin, 1593; in-8*.

llariorum aliquot Stirpium per Hispanias observatarum historia , libris duobus expressa ad Haximilianum II imperatorem. Antv., Christ Plantin, 1576; in-8° de 529 pages, avec 230 fig.

Caroli Clusii aliquot notœ in Garciœ aromatum historiam, ejusderadescriptionesnonnullarum Stirpium et aliarum exoticarum rerum , quæ a gencroso viro Francisco Drakc, équité Anglo, et his observatæ sunt qui eum, in longà ilia navigalione, quA proximis aniiis universum orbem circumivit, comitati sunt, et quorumdam peregrinorum fructuum, quos Londini ab amicis accepit. Antv., Christ. Plantin, 1582; in-8“.

Rariorum aliquot Stirpium et plantarum por Pannoniam , Austriam et vicinas quasdam provincias observatarum historia quatuor libris expressa. Antv., Clirist. Plantin, 1583; iu-8", avec 363 fig.

Pétri Bclloni , Cenomani , plurimarum singulariiim cl memorabilium rerum in GræciA, Asiâ, Ægyplo, Judœâ, ArahiA , aliisquc exteris provinciis ab ipso conspectarum observalioncs , tribus bbris expresse. Accedil ejusdem

ESSAI SUR L’UISTOIRE

de neglccta Stiqiium cullurà, atque carum cogiiitione libellus , edocens quâ ratione sylvestres arbores cicurari et mitescere queant. Carolus Clusius e gallico latinum faciebat. Antv., Christ. Plantin, 1589, in-8°; ibid., 1605, in-folio, avec les Exoticorum libri decem.

Rariorutn plantarum liistoria. Cui accesserunt ejusdem commentarii de fungis ; Honorii Belli medici, doctiasimi , aliquot ad clariss. Clusium epistolœ de variis stirpibus agentes : alia item eruditissimi Tobiæ Roelsii , mcdici , de certis quibusdam plantis epistola : prœterea accurata montis Baldi in agro veronensi descriptio, autore Joanne Ponà, a Carolo Clusio ex italioo in latinum sermonem versa. Antv., Joan. Moretus, 1601, in-folio, avec fig. Lugduni Batavorum, F. Raphelengius, 1605, in-folio, avec fig.

Nicolai Monardi libri très, magna medicinœ Sécréta, et varia expérimenta continentesj a CaroloClusio latinilate donati. Lugduni, 1601; in-8°.

Exoticorum libri decem. Quibus animalium, plantarum, aromatum aliorumque peregrinorum fructuum Iiistoriæ describuntur. Item Bellonii observationes, codem Car. Clusio interprète. Antv., Joan. Horctus, 1601, in-folio, avec fig. Lugduni Batavorum, F. Raphelcngius, 1605; in-folio, avec fig.

Curœ posteriores, seu, plurimarum, non ante cognitarum aut descriptarum Stirpium, peregrinorumque aliquot animalium novæ descriplioncs ; quibus et omiiia ipsius opéra, aliaque ab eo versa augentur, aut illustraiitur. Accessit seorsim Ælii Everhardi Vorslii, de ejusdem Caroli Clusii vita et obilu oratio, aliorumque cpicedia paulo ante édita. Lugduni Batavorum, F. Raplieleiigius, 1609, in-8"; 1611, in-4*; Antv., Joan. Moretus, 1611, in-folio.

Galliæ Belgicæ chorographica descriptio posthuma. Ltigd. Batavorum, J. Marcus, 1619: in-8°.

EvBaABHTS (Martin), né à Bruges au XVI' siècle.

Ephcmeridcc metcorologica; anni 1583.

Cet ouvrage, imprimé à Anvers en 1H82, iu-10, fui continué à Hoidelbcrg, in-l°, jusi^u’en IGlâ.

Fabrice (François), naquit à Ruremonde vers 1510.

De Balneorum naturalium, maxime eorum quœ suiit Aquisgrani et Porceti, natura et facultatibus, tum quà ratione illis utendum sit, libcllus. Coinniæ, Gaspar Gennœpius, 1546, in-4°; 1664, ibid. , Matcrn. Choliiius, in-8°; ibid., 1616, in-12; 1617, ibid., J. Kiucbius, in-8“.

Favblbt (Jean François), né le 18 avril 1674, au fort de la Perle près d’Anvers, mourut à Louvain le 80 juin 1748.

Prodromus apologiœ fcrmcntatioiiis in auimaulibus, iiislruclus aliquot aiiimadversionibus in librum de digestione nujier editum per clariss. viriim D. Hecquelium. Lovanii,P. A. I)enique,1721; in-12 de 218 pages.

L’auteur s’y déclare partisan de la fermentation.

Novarum, quœ in medicina a paucis annis repuUularunt hypolliesiiin lydius lapis, quo mediaiile ostendilur, quantum cl quousque sit hypotbesibus iiovis in mediciua fidendura. Aquisgrani, lypis J. Muller, 1737; iu-8° de 520 pages.

II y défend la même opinion , et y attaque surtout son collègue Devillers.

Facdacq (G)rnille François), né dans la province de Namur.

Réflexions sur les playes, ou la méthode de procéder A leur curation suivant les principes modernes. La structure naturelle des parties et leurs mouvemens méclianiques , fondez sur l'expérience la plus certaine , avec des remarques des plus grands maîtres de l’art, et leurs observations les plus curieuses et les plus instructives, louchant les playes des trois ventres. Namur, chez Charles La Haye, 1736, in-8" de 577 iwgcs. Paris, 1736, in-S”.

Faudacq traite dans cet ouvrage de tout ce qui est indispensable de savoir punr avoir une connaissance claire et méthodique des plaies. Il parle des plaies simples et compliquées de la tète, de la poitrine et du bas-ventre. Ce qu’il dit des plaies de la tète est conforme à la saine pratique. Dans le pronostic, il fait une large application des aphorismes d’Hippocrate. On voit le chirurgien expérimenté dans tout CO t^u’il écrit, et surtout dans les observations des plaies de la tete et dans celles de la poitrine.

Nouveau Traité des plaies d’armes à feu, avec des remarques et observations sur düTérentes maladies du ressort de la chirurgie. Namur, chez d’Etienne, 1746; in- 8° de 331 pages.

Ce traité est un résumé de la pratique de l’auteur. Ce chirurgien, qui s’était formé à l’Hétel-Dieu de Paris, sous Ledran, se montre excellent observateur et opérateur habile dans les chapitres relatifs aux plaies des artères, aux fractures compliquées, aux hernies, etc.

Franco (Jean ), né à Eersel au XVI* siècle.

n a laissé des Éphémérides météorologiques écrites eu flamand, et remplies de visions astrologiques pour l’an 1504. Chez Arnold S’Coninx, 1594; in-4° de 16 pag.

Frbssart (Pierre), né à Liège au XVII" siècle.

Emmenologia in qua fluxus muliebris menstrui phœnomena, periodi, vitia, cum medendi methodo, ad rationés physico-medicas exiguntur : accessit in fine caput peculiare de fluxu muliebri albo. Leodii, apud G. Streel, 1707; in-8’ de 283 pages.

L’auteur s’y montre partisan do la cliémiatrie et croit que la menstruation est une espèce do fermentation du sang.

Fdchs (Rémacle), ovl Fuchsias , né à Limbourg, mort à Liège le 21 décembre 1587.

De Plantis antchac ignotis, nune studiosorum aliquot neotericorum summà diligentié iiivenlis et in lueem datis, libellus. lina cum triplici nomenclalurà , qu& singulns

herbas herbarii et vulgus Gallicuin at Gcrmanicum offerre soient, omnia recens nata et édita , in-12, sans date , de 60 pages non chiffrées.

Le roême oarrage a paru sous le titre de :

Nomenclaturœ plantarum omnium, quarum hodie apud pharmacopolas usus est magis frequens , juxla Græcorum, Latinorum, Gallorum, Italorum, Germanorum sententiam, coUectœ ordine alphabetico. Parisiis, Æg. Gorbinus, 1541, in-4»; Venetiis, Arrivabenius , 1542, in-8*; Antvcrpiæ, Mart. Nutius, 1544, in-12.

Ce n'est qu’un simple catalogue de plantes.

Uorbi Hispanici, quem alii Gallicum, alii Ncapolitanum appellant, curandi per ligni indici, quod Guaiacum vulgo dicitur, decoctum, exquisitissima methodus in quà plurima, ex veterum medicorum sententiA, ad novi morbi curationem magis absolutam, medica theoremata excutiuntur. Parisiis, Wechclus, 1541; in-4°.

Illustrium medicorum, qui superiori sœculo floruerunt ac scripserunt, vit®, ut diUgenter ita et fideliter excerptœ. Annexus in calce quorumdam neotericorum medicorum catalogus, qui nostris temporibus scripserunt. Authore SymphorianoCampegio. Parisiis, P. Gromorsus, 1542; in-12.

Le premier ouvrage contient 128 pages, celui de Champicr n’en renferme que 9. Ce sont les premiers essais qui ont été tentés en ce genre.

Historia omnium aquarum , quœ in communi sunt hodiè practicantium usu : item cunditorum et specierum aromaticarum quarum usus frequentior est apud pliarmacopolas. Venetiis, Arrivabenus, 1642; in-8°.

De Herbarum notitiâ, naturâ atque viribus, deque iis, tum ratione, tum experientiâ investigandis, dialogus. De simplicium medicamentorum, quorum apud pbarmacopolas frequens usus est , electione seu dclectu , tabella : omnia nunc primum nata et excusa, cum medicinœ herbariæ studiosis tum pharmacopolis apprime necessaria. Aniverpiæ, Mari. Niitius, 1644; in-10.

EfôAl SUR L’HISTOIRE

Pliarmarorum omnium, quæ in communi sunl prarlicantium usu; labulæ dccctn, cui adjunclum lilium mcdicinæ Bern. Gordon. Parisiis, Æg. Gorbinus, 1569, in-16. Item, Lugd., G. Revillius, 1574, in-8°, et séparément Venel., Oct. Scolus, 1 598, in-fol.

Ftbus (Jean), ou Fienus, né dans la province d’Anvers, mort à Dordrecht le 2 août 1585.

Joannis Fieni Andovcqiiani de flatibus humanum corpus molcstantibus commentarius novus ac singularis. In quo ilatuum natura, rausæ et symptomata describuntur eorum([. remédia facili et expedita methodo indicanlur. Franco!’., in oflicina Saiiclandreana , 1592, in- 12 de 195 pag. Anverpiœ, H. Henricius, 1582, in-12 de 215 pages. Heidelberger, 1589, in-S”; Amsterdam, J. Janssottius, 1643, in-18 de 240 pages, llamburgi, H. Wernerus, 1044, iu-I2. It. , sous le titre de: Ver- - klaringe van deWinden, etc. Amsterd., 1668, iii-12.

II y traite des flatuosités à In manière des Anciens, et les considère comme causes d’un grand nombre do maladies, entre autres de l’odoiitalgie. Les vents, dit-il, pénètrent dans les racines des dents, dont ils distendent les nerfs. Il prescrit un grand nombre de médicaments qui sont tous des canuiiiatiA

Ftms (Thomas), ou Fienus, né à Anvers le 28 mars 1567, mort à Louvain le 15 mars 1631.

De caiiteriis libri quinque, in quibus vires, materia, modus, locus, numerus, tempus ponendorum cauteriorum, ex veterum Grœcorum, Arabum, Latinoruni neenon Neotcricorum sententià, quam dilucide explicantur. Lovanii, J. B. Zangrius, 1598, in-12, 1601 , in-8". Colonise, Ant. Hicratus, 1607, in-^°.

C’est un traité très.compiet ; il résume tout ce qu’on savait à cette époque sur cette matière.

De viribus imaginationis Traclatus. Lovanii, typis G. Rivii, 1608, in-O" de 200 pages. Lugduni Batavorum, Elze-

DE LA BIEDECINK BEI;GE

vir, 1635, iii-10 de 377 pages; Loudiiii, R. Daniel, 1657, in-12de 334 pages; Lipsiæ, 1657, in-12; Amstelodami , 1658, iu-12.

L auteur y agite 24 questions qui appartiennent plutôt à la métaphysique ou à la théologie qu’à la médecine. Il se demande entre autres si l'ûme de tel homme est plus parfaite que celle do tel autre? La lecture de cet ourrage est fatigante par l'érudition que l’auteur s’est plu à y étaler à chaque page.

De formatrice fœlùs liber in quo ostenditur animam ralionalcra iiifundi lerlià die. Aiitverpice, apud G. à Tongris, 1620; in-8° de 283 pages.

Ce traité contient la solution de neuf questions, dont la première consiste à demander si la cause efficiente do la conformation du fœtus existe dans l’utérus do la mère?

De formatrice foelils liber secuudus, in quo prioris doc- Irina plenius cxaminalur et defenditur. Lovanii, apud U. Hastenium, 1624; in-8" de 170 pages.

Fyens réfute le livre do Dujardin, professeur à Douai, et s’étonne de ce que tout le monde n'ait pas admis sa manière de voir.

Pro suà de animationc fœtus tertià die apolc^ia adversus Ant. Ponce Sanctacruz. Lovanii, apud II. llastcnium, 1629; in-8° de 255 pages.

L’auteur réfute le livre de Ponce Sanctacruz, et traite 21 questions ; il pose entre antres celle-ci : Notre feu artificiel est-il un corps ou on accident?

Synopsis rationum Fieui, et adversariorum de tertia die, fœtus animatione, ex quibus clarë cousiabitcelcbratam antiquitate opinionem de fœtus formatione desereudam esse, Fieni novam amplecteiidam. Dijon, vidua Gaudii Guyot, 1632; in-4° de 44 pages.

Libri chiriirgici Xll, de prœcipuis artis chirurgiese controversiis, 1 de trcpaiio, sive aperlioiie cranii, 11 de depositioue cataraclœ, III de depositionc uiigiilee, IV de laryngotomia, sive do sectione asperæ arleriœ, V de paracentesi pectoris, VI de paracenlcsi abdominis.

ESSAI SDR L'HISTOIRE

VII de arteriotomià sivc scctionc arteriæ, VlIIde hyslcrülomalocià,sive scctione fœtus ex utero viventis matris, IX de sectione cidculi , X de sectione hemiœ, XI de amputatione membrorum exteruorum, XII de nasi amputati ex came brachii restitutionu. Opéra posthuma Ilertnanni Correngü curâ nunc primum édita. Francof., T.M. Gützius, 1649, in-4°; Londini, Davis, I733,in-4° de 180 pages; Francof., in-4®; ibid., 1660, in-4’. En allemand, Nuremberg, 1675, in-8". Eu flamand, Amsterd., 1685; in-8“.

Semcotice, sive de signis medicis tractatus, opus acciiratissimum, omnibus mcdic.inœ studia amplectnntibus summe ncccssarium. In duas partes divisum, cum indicibus novâ methodo paratis. Lugduni , Huguetau , 1664 ; in-4°.

C'est le premier traité classique de séméiotique connu.

Gxut (Henri), né à Louvain et mort dans sa ville natale, le 5 avril 1602.

De Arthritidis præservatione et curatione , clarorum doctissimorumque nostrœ ætatis medicorum ronnUa. Francof., 1592; in-8"

Recueil de diverses consultations sur la goutte.

Gemma (Cornille), né à Louvain le 28 février 1535, mort dans la même ville le 12 octobre 1577.

De artc cyclognomicA tomi très, philosophiam Hippocratis, Galcni , Platonis et Aristotelis in uuam methodi speciem referentes. Antv., 1689; in-4“.

Cosmocriticc sivc de naturœ divinis characterismis , id est, raris ac admirandis spcctaculis, (ausis, indiciia, proprietatibus rerum in partibus singulis universi. Antv., Christ. Plantin, 1675; 2 vol. in-8".

On trouve à la suite do ce traité :

Casus admirabilis cujusdam abscessus in puellA Lovaniensi. De raro gencre epidemicae febris ac pestilentia,

DE LA HŒOECmE BELGE.

qtiæ ad Galeni liemitritœos accedeus proximè , magnâ contagii vi lotum bicnaium pergrassata est , etiamnum durans in hanc æstatem anni 1574 De ulteriori transmutatione febria pesülenlis in pestilentiam veram quæ sævire affatim cœpit œslalc aniii 1574, deque illius raethodo curatrice.

Ghbrin (Jacques), né à Anvers au XVI* siècle.

Il a écrit en flamand un Traité sur les moyens préservatifs et curatifs de la peste qui a ravagé les environs de Gorcum. Aiiv. , 1597; in-8°.

Gheeiiig (Philippe Db) ou Gherinx, naquit à Saint- Trond vers le milieu du XVI* siècle; il mourut à Liège le 11 novembre 1604.

Description des fontaines acides de Spa et de la fontaine de fer de Tungre. Liège, G. Horberius, 1583; in-12.

Gbbulirc ou GauLtHCK (Arnould), naquit à Anvers en 1625, et mourut à Leyde en 1669.

Il a publié quelques écrits qui n’offrent qu’un faible intérêt.

Ghisbuk ou Gissbub (Victor), né à Santfort le 23 mars 1543, mort à Bergues-Saint-Winoxen 1591.

Epistola de Dydrargyri usu ad Marlinum Everartum. Antv., 1579; in-8".

Godabt (Guillaume Lambert).

La Physique de l’Ame humaine. Berlin, 1755; 2 vol. iii-8".

Observations sur une fièvre urticaire ou érysipélateuse rare. Journ. de méd., chir. et pharm., 1759, tome X, pages 316-319, et plusieurs autres articles insérés dans le même Journal.

Dissertation sur la nature, la manière d’agir, les espèces et les usages des antisiiasmodiqiics proprement dits, qui a remporté le prix de l’Académie de Dijon , en 1 764. Dijon , F. Desventes, 1765; in-S" de 175 pages.

ESSAI SÜR L’niSTOIRE

ses

Dissertation sur les Antiseptiques, qui a obtenu l'accessit de l'Académie de Dijon; imprimée dans les Dissertations sur les Antiseptiques. Dijon , 1769; in-8° de 175 pages.

GoBTiiitLs (Egide), BonicoUi, Eucolus ou Panagathe. né â Gand le 25 juillet 1500, mort le 10 avril 1570.

Commentaria in Avicennœ practicam. Bologne, 1534; in-4°.

Observationum mcdicinaliiim liber. Pise, 1535; in-4°. Commentaria in G. Cauliaci chirurgiam. Montpellier, 1536,-in-ia.

Traité des plantes médicinales. Montpellier, 1537; in-12. De peste liber. Lovanii, 1539; in-12.

Dcr siccken schat, inhaudende seer vele costelicke ende seckere remedien teghen allerlye cranebeden ende sieckten, door wilent meester Gilissen Goethals, priester, canoninck ende doctor in de medicynen. Brugge, 1673; in-12.

Remedien teghen pestilentiele siecten. Brugge, 1574j in-12.

Egide Goethals écrivit encore nn traité latin, et deux traités flamands, l'un concernant les remèdes qni se trouvent à la portée des pauvres, l’antre constituant un aperçu de la fièvre putride et des moyens de s’en préserver. Cm ouvrages sont unprimés A Anvers, sans nom dnuteur.

Hakcbies (Josse), né à Mons au XVI* siècle.

De causis contemptœ medicinœ. Leodii, 1567; in-8°. Enchiridion medicum simplidum pharmaoorum quse in usu sunt, nomenclaturam, historiam, facultatem et usum eleganti poemate comprehendens. Basileœ , 1573; in-8*.

IIebhs (Henri De ou Yak Hebb), né à Tongres vers 1570, mort à Liège en 1636.

Spadacrene, hoc est, fons Spadanus, ejus singularia.

DE LA MEDECINE BELGL

bibcndi modus, medicainiiia bibenübus neccssaria. Lcodii, A. De CorsnaremiA , 1614, 1622, in-12; Lugd. Batav., J. Moyardus, 1645; ibid., Adr. Wyngacrden, 1647, in-12 ; ibid. , P. Van der Aa , 1685 el 1689 , 2 vol. in-16; Lipsiœ, And. Kühnen, 1645, in-12; en français, Liège, 1630, 1646, in-8“; ibid., 1654, in-8”; La Haye, 1739; in-12.

Avec les notes de Wemer Chrouet, qui a corrigé les fautes do chimie et qui rapporte de nouTelles expériences pour prouver l’existence d'un acide, d’un esprit volatil, drnne terre alkaline et du fer dans les eaux de Spo.

Deplemcntum supplemenli de Spadanis fontibus, sivc vindiciæ pro suâ Spadacrenc. Leodii , Am. De Corswarcmià, 1624; in-8°.

C'est une réponse à J. B. Van Holmont.

Observalioncs medicæ oppido rarœ in Spa el Lcodii animadversæ , cum aliquot medicamentis selectis. Leodii , 1631, in-8°; Lipsiœ, 1645, in-12; Lugd. Batav., 1645, apud F. Hoyardum, in-16 de 254 pages, avec le Spadacrenequi contient 159 pages; ibid., 16^; in-16.

Cest un bon répertoire d’anatomie pathologicnie, qui a souvent été imprimé à la suite du premier ouvrage de l'auteur.

UsuioitT (Jean Baptiste Van), né à Bruxelles en 1577, mort à Vilvorde le 30 décembre 1644.

De HagneticA vulnerum naturali et legitimA curationc, contra Johannem Roberti, soc. Jesu theologura. Paris, V.Leroy,I62I; in-12. Norimbergm, A. Endterus, 1662; in-4°. Leodii, 1634; in-4’’.

Siipplcmcntum de Spadanis fontibus. Leodii, L. Siracl, 1624; in-8".

Dageraet oit nieutve opkonist der Geneeskonsl in verborgen grontregclen der naluere. Leyde, 1615, in-4°; Amsterd. , 1659, in-4°; Rotterdam, 1660; in-4°, sous le titre de :

Dageraad, ofle nieuwc opkomsldcr Geneeskonsl ; nooil in ’t licht gesien, en van den autheur zelve in ’l Nedcrduitsch beschreven.

ESSAI SUR i mSTOIRE

Fcbrium ductrina inaudita. Anlv., apud Viduam Joaii.

Cnobbari, 1042; in-16 de 200 pages.

Opuscida mcdica inaudita. 1 de litliiasi, II de fcbribus, III de humoribus Galcni, IV de peste. Colon., 1644, Andr. J. Kalkogen, in-8°; Amstel. , apud Ludovicum Elzevirium, 1652, in-4°; Francof., 1707; in-4’.

Orlus medicinœ, id est, initia physicœ inaudita, progrcssus mcdicinœ novus in morborum ultionem ad vitam longam. Amstel., apud Ludov. Elzevirium, 1648, 1652, in-4°; Venet., apud Junlas et J. J. Hertz, 1651, in-fol.; Lugduni, 1655, in-folio; Leyde, 1667, in-folio; Laigd., 1667, J. Anthenius lluguctan, in-folio; Francof., apuil Joannem Justum Erythrcmilum, 1682, in-4°; Hafniæ, apud H. Cbr. PauUi, 1707, in-4°; en anglais, Londres, 1662, in-4”; en français, Lyon, 1671, in-4°.

La meilleure édition est eelle d’Elxcvir; l’édition do Venise est parsemée de différents morceaux qui n’appartiennent pas à Van Helmont On peut Riire le même reproche aux éditions allemandes.

HujionT (François Mercure Vau), né à Vilvorde en 1618, mort en 1699 à Berlin.

Een zeer korte afbcelding van het ware natucrlykc Hebrceuwse A, B, C, welcke tegelyck de wyse vertoont Tolgens de welcke diedoofgeboren syn, soodanig konnen onderwesen wrerden dat sy niet alleenig anderc, die spreken konnen, verstaan, maer selfs tôt het gebruik van spreken komen. Als mode ecnc verhandcling om de doof geboorene te leren spreken. Door J. C. Amman. Amst. , 1607; in-8*.

Observationes circa hominem ejusque morbos.

Et plusieurs autres ouvrages dont nous n’avons pu nous procurer les titres exacts.

Herbisiaux, chirurgien , accoucheur et lithotomistc à Bruxelles, dans la seconde moitié du XVIII* siècle.

Parallèle des différents instruments, avec la manière de

DE U HÉOEaNE BELGE.

iCj

s’en servir, pour pratiquer la ligature des polypes dans la matrice. 1771; in-8°.

Traité sur divers accouchements laborieux et sur les polypes de la matrice. Bruxelles, 1782, in-8°, 2 vol. de 489 et 291 pages; ibid. , 1792, avec les réfutations des critiques d’Alphonse Leroy et Baudelocque.

IIbrtochb (Gilles DB),né dans la provinceduBrabant, au commencement du XVI* siècle.

De gestatione fœtus mortui per tredccim annos. Basileæ ,

Il a été publié dans l’ouvrage do G>max, et plus tard dans

celui de Dodoens.

Hbtdbii (Herman Vah der), naquit à Louvain le 18 décembre 1 572 , et mourut à Gand après l’an 1649.

Discours et advis sur les flus de ventre douloureux, soit qu’il y ayt du sang ou point. Sur le trousse-gallaiit, dict cholcra-morbus; la peste; les effects signalés et incroyables de l’eau; la vraye génération et asscuréc curation de la goutte; les fièvres tierces et quartes, causées de l'infectiou des poldres et terres avoisinées de la mer et d'autres maroscageuses, avec addition d’un appendice de la goutte et de la sciaticiue en [>articulier; et des nouveaux discours sur î'hydropisie, colique, toux ordinaire et phtisique, gravellc et la jaunisse (pour estre accideus aux susdiclcs fièvres survenans et suyvans), et sur la morsure des chiens enragés. Gand, chez Servais Manilius, 1643 cl 1645; in-4° de 1 74 pages.

Cet ouvrage contient plusieurs faits intéressants. L’autour

le traduisit en latin sous le titre de :

Discursus quinque in quibus clare cl compendiosc deducunlur, seri laclis in Iluxu torminali, cl maxime dyssenterico; aquse frigidœ inter inauditos et iucredibiles alios clTeclus, Podagræ dolores vcl sislenlis, vel mirabililcr demulccnlis, et isctiiadicos novilios penitus

ESSAI SUR L’BISTOIRE

exlenninanüs, et «ecure absque onmi suppuralione et defiguratione priino apparalu peraanantia vulnera. Et Aceti vini , in prsaenralione a peste et ejuadem curatione, aliiaque morbis venenatis, ut in pnecautione ab hydrophobia, pnestantissiraas (acultates explicantur et commendantur. Multis additis observationibus novis et acilu necessariia. Lugduni BataTorum et Lovanii, Van Overbcke , 1 752; in-I2 de 103 pages. Gandavi , Serratus Haniliua, 1649; in-I2. Londini, Juniiia, 1653; in-I2. LoTanii, 1760; in-12.

IIi'AKT (C. J.), né à Tirlemont au XVIII* siècle.

Korte Tcrhandeling over de heclkundige berigtcn, in lYiee deeltjena yerdeeld, het eerste hoe men over de doodclykheyd der yyondeu oordcelen zal, het tweede van zekcre ziektena ende bezondere gevallen, waer over bel berigt der heelmeesters door d’overheyt genieynelyk gceyscht Word. Tôt Hechelen, by Van der EIsl, 1774; in-^ de 186 pages.

C'était , avec le aapplémcnl, le traité le pina complet de médecine légale qui eiiatât à cette époque en Belgique. Supplément op de heclkundige berigtcn, in welk voomar mentlyk verscheyde consultatien ende zckere zaken het geslagt betreffendc, opgclost zym gcworden. Toi Loveii , l'777 ; in-8“ de 141 pages.

L'auteur y parle des plaies et y commente plusieurs consnltnlions. — Les deux ouvrages ont également paru à Gand, 1794; in-8", 2 vol.

Enchiridion artia obstetricandi of kort begryp der vroedkunde, als oock de kunst-bewerking der keyscrlycke snee, mitsgaders eenige kortbondige sprcukcn van den hccrc Mauriceau, beantwoord door den heere Levret; by cen versamclt met noodige aenmcrkingen. Toi Blcchelcn, by Van der Elat, 1770; in-8° de 196 {lagcs. C'est un fort Lon manuel d'accouchements.

Jacobi (Ilcyin).

Van tien Schat der armcii, oft ccn mcdcrynboccxkcii ,

DE U MÉDEaNE BELGL

dienstelyck voor aile mcnschcn, iiihoudendc hoc mcn syne ghesondthcydt onderhoudcn sal. Daer by vccldcrhande sieckten met dyne costen secr lichtclyk te ghenesen. Ende wat daer voorls meer in te Icsen is, dat vindt men acn de ander zyde. Opéra Heym. Jacobi. TAntwerpen, by Godgaf Verbuist, 1641; in-I2 de 161 pages. Ibid., 1706, 2 vol. in-S*.

Q> livre ne contient que des fbmiules.

Jacobs (Jean Cornille), né à Matines dans le XVllI* siècle.

Diasertatio medica de morbis qui subitam mcdclam petuiit. Lovau., Michd, 1780 et 1785; in-8°.

Tractatus politico-medicus de dyssenteria in gcnere. Rotterodami, typis J. Van Beman, 1784; in-8° de 188 pages.

Bonne mont^raphie. — L’auteur a écrit encore plusieurs

ouvrages, itaais après 1796.

Jacobs (Jean Bernard) mort à Louvain en 1791.

Kortbondig onderwys aengaende de vroedkunde, ten voordede vau de vroedvrouwen ten plalten lande, op ’tbevel van het ministerie opgestclt door M. Raulin en uyt het fransch vertaelt door J. B. Jacobs. Tôt Ghendt, by J. Beggyn, 1772; in-12 de 168 pages, avec fig.

Nieuwe wyse om de beenbreuken ende ontledingen te behandelen, uyt het fransch van den heer Lassus, door J. B. Jacobs. Tôt Gendt, by J. Beggyn, 1772; in-12 de 202 pages, avec fig.

Kort onderwys, hoe dat men de breuken ode schcursels alsmede den voorval der lyfmoeder ende aersdarm kau voorkomen en genezen. Gendt (s. a.); in-8°.

Vroedvrouwen handboeksken , opgesteld by wyse van catechismus in vraegen eu antwoorden, tôt gebruyk der voorlezingen. Tôt Gendt, by Beggyn, 1777; in-12 de 107 pages.

ESSAI SUR L’HIl^mE

Vrœdkundige oeffenschool. Gendt, 1784; in-4°, avec fig. En français sons le nom de ;

Ecole pratique des accouchements. Pans, 17S5, chez Héquignon ainé; in-d” de 428 pages, avec fig. Gand , J. F. Van derSchueren, 1785; in-8* de 428 pages.

A l’époqne de son apparition, c’était un des traités les plus complets sur l'art des accouchements.

U. Calliseu. Onderwyzinge der hedendaegsche oefienende Heelkunde, uyt het latyn vcrtaeld door J. B. Jacobs. Brusscl, by De Bel, 1790-1702; in-S", 2 voL , ensemble 661 pages.

Jacobs étant mort pendant l'impression de l’ouvrage, M. P. E. Wauters, aujourd’hui le vénérable Nestor des médecins belges , en a traduit la dernière partie.

KBLDBaMAR (Gomille), né au XVm* siècle en Flandre.

Onderwys voor aile vroedvrouwen racckende hun ampt ende plicht. By een vergadert en gestelt ten dienste van het gemeente, met vraegen en anliroorden. Tôt lirugge , by Joseph Van Praet ; in-12 de 03 pages , sans date.

Ce manuel est très-superficiel.

Kwak£Lbbe!i (Guillaume), Quacelbenus, naquit à G)urtray.

11 a écrit une lettre sur la Botanique adressée à Matthioli. Lugd., Cœs. Farina, 1664; in-8°.

Labt (Jean De), né à Looz dans le XV* siècle.

Novus Orbis, sive, Descriptionis Indice occidentalis libri XVllI, novis tabulis geographicis et variis animantium, plantarum , fructuum iconibus illustrali. lAigduni Batavonun, 1633; in-folio. En français, Lcyde, Elzévir, 1640, in-fol. de 632 pages.

De Gemmis et Lapidibus libri duo, quibus preemittitur Theophrasli liber de lapidibus grcecë et latine, cum brevibus anuolalionibus. Ibidem, 1647; in-8°.

In Gcorgii Harggravii hisloriam rerum uaturalium, octavo libro comprehenaarum , Brasiliœ annoUitiones, cum ordinatA ejuadem libri clisiiositione et variorum ab auctore omissorum supplclione. Lugd. Batavorum.

Larbiot (Pierre), né en Flandre.

Kort verhael van den loop soo van den chyl als van ’t blocdt met al hun eygendommen. Brugghe , by J. B. Verhulst, 1688; iu-8" de 70 pages.

Lbclbbc (Hermès), natif de Toumay, mort en 1630.

II a laiué quelques ouvrages qui ont rapport à la médecine,

et dont nous n’avons pu nous procurer le titre.

Lbmmbrs (Liévin), (Lerrmius), né à Ziriczée le 20 mai 1505, mort le 1" juillet 1568.

De Astrologia liber unus, in quo obiter indicatur quid ilia veri, quid ficti lalsique habeat, et quatenus arti sit liaiienda Bdes : in quo denique multœ rerum pliysicarum abditœ, amœnissimœque causæ explicautur : tum proverbii origo: quartâ lund nati. De termine vilœ liber. De honeslo animi et corporis oblcctamcnlo, et quæ excrcitalio homini libero potissimum conveniat. Obiter de frugalitate et victùs temperantiâ, ac rerum rusticnrum amKnitatc. Antv., Mart. Nutius, 1554, in-8°; Jenœ , 1 587, in-8°; Lugd. BaL , D. Lopes de Haro, 1038, in-16; Franoof. , G. Uolinannus, 1608, in-I6; ibid., 1626, in-16.

De occullis naturæ miracidia libri duo. Antverpiœ, Guil, Simon, 1559; in-I2.

Occulta Naturæ miracula, ac varia rerum documenta, probabili ratione atque artifici conjecturé explicata; quibus prœter priores fusissime recognitos ac multis in locis locupletatos , accesscrunt libri duo novi, mirâ rerum ac senteutiarum varictate exornati , qui studioso avidoque lectori usui sunt futuri, et obîectamcnio. Elcnclius operis et capitum enumeralio omnium giistiiin exhibebunt. Gandavi, ex ofliciua Gislcui Mauilii, 1572,

ESSAI SUR L RISTOIRE

in-S" de 473 pages; Autverpiæ, Chr. PlanÜu, 1564, in-I2;ibid., 1574; Coloniæ, l573,in-12;Heidelbergæ, Bibliopolium Commelianum , in-12. Eu français, par Nie. Gohory. Paris, 1567.

Lemmens parle de tout dans ce livre, et y donne des preuves d’nne aveugle crédulité. Il y a des éditions corrigées et augmentées de quelques chapitres, auxquelles on a joint un livre de Vitd cuin animi et corporit xncommitate recte instituendà. Antverpiæ, Chr, Pl.intin, 1B8I, in-8°; Coloniæ, Th. Baumius, I58I,in-li; FrancofurtijWcchclus, IK9l,in-l6; IB98, 160f, 161I, in-l2; 1688, in-l6; ibid., 1S93, J. Wechelus, in-8*; Lugduni Batavorum, 1666; in-I2.

De habitu et conslilutione corporis, quant grœci K.tiaa, triviales oomplexionem vocant libri 11. Omnibus quibus secunda valeludo curœ est, apprime necessarii , ex quibus cuiq. proclive eril corporis sui habilum, conditionem, animiq. motus, ac totius conservandœ sanitatis ralionem ad amussim cognoscere. Uuic operi accessit rerum et verborum copiosissimus index. Erfordiae, Es. Mechlerus, 1582, in-12 de 167 pages chiffrées et de 166 non chiffrées. Antverpiæ, G. Simon, 1561, in-12; Jenæ, 1587, in-8“; Francofurti, Z-Pallhenius, 1596, in-16; 1604, 1619, N. Hofmauuus, in-16. En italien, Venise, Nicolini, 1567; in-12.

Ce livre contient de nouvelles preuves de l’esprit crédule de l’auteur, ainsi que de son siècle.

Simililudinum et Parabolarum, quæ in Bibliis ex herbis atque arboribus desumuntur, dilucida explicatio. Antverpiœ, 1568, apud G. Simonem, in-8“ de 135 pages;

1 655, in-4°; Erfordiœ, 1581, in-8°; Lugduni, 1 588, 1595, in-12; 1622, in-8”; 1652, in-12; Francofurti, 1591, 1596, in-12; 1608, 1626, in-16. En français, Paris, 1577; in-12. En anglais, par Tliomas Newton, Oxford, 1587; in-8”.

Il y parle de l’utilité qu’un a tirée des plantes sous le rapport de l’éconuniic et des ccréiiiuuics religieuses.

De Zelandis suis commenlariolus. Lugd. Batavor. , OQlc. Plantiii, 1611, in-4”; Harlem, 1609,1050.

DE U MÉDEmE BELGE.

Page 1