Prsetereà scire in terris ut cuncta gcnanlur

Ut moveant sensum , formas vertantur in omnes ^>. Quels nexis inter se elementis corpora conslent S' ; Quels tibi notescant siguls , legesque requires Materlœ ", rerum numéros viresque atomorum ^■''.

G. Nec mora scrutand» quas usus protullt artes. Vilibus utilia Imprimis sepouere cura ^', Tum qunestus <^^ operumque modos conférre mémento, Ut potiora legas *^' causasque evolvere tentes «4.

'■■. Tum maria et campos disces , et saia 7' , quibusquc Hupibus "- ac stratls "■^ tellus conficta sit inlùs; Ilïec ut longa dles imis formaverlt undls , Utquc efferbuerint oHm ignivomi undique montes "^ ;

8. Eruat ut crecis occlusa metalla jatebris Fossor, et ardenli Iraclet moUita vapore ^i j Nec dubias tclluris opes rimarepriusquàm Impensas, lucrum ^-, leges ^^ , causasque laborum Et terrae ut subcas tutus penetralia noris s^.

lî.

Jara qux plantarum species ubicumque vigescant Scire velis " ; jam quas cèlent sub tegmine partes " ; IJtque pares paribus recté socientur '■% ut arbor Herbaque nascantur, crescant et semlna fundant ''• ; Agrlcola ut K-elas fruges ferre imperet arvls. Ut quod culta tulit , quod terra inarata creavit Colligat, ci paleâ cererem , bacchum extrahat uvà " ; Quae alnt cuique soio fœnus " cuUuraqne »% et undé Langueat llla seges , gravidis hœc nutet arlstis ^^ ; Quas soboli tradant generalim anlmalla formas ^' , Corporis et qux sit compages intima ^a ^ vitse Quœ leges ^^ , gllscatque artus iit vita per omnes ■''s. Nec tibi turpe puta , jucunda per otia ruris , Bombyces nutrirc et apcs , armenta gregesque; Cogère lac junco, ceris expromere mella ; Tarn captare feras , tum lino fallere pisces , Et freno jumenta , jugo submittere tauros ^i - Moscere quis pecudum sumptus '>^ , quœ cura bubulco '< Cur nunc utlliùs viridantla gramina carpant, Nunc pecora in stabuUs meliûs saturentur opimls '*'».

, Vltam multa juvant animantùm, multaque Ixduntj Innocua hcrba iiotest, possunt expellere morbos Toxlca 5» ; nunc Ix^dit, nunc sanat corpora ferrum ^' ; llla nocent alimenta, haec prudens sumere mails *3 ^ Sedulus insanos anlmi componere motus ^4,

. Non tamen ars medica est ulll tentanda priusquàm Noscat ut inlundaut nobis natura geuusque ïam varies habitus ''" , penilùs quos scire necesse est •'' Ut quod cuique nocens , quod cuique sit utile uoris ^' ; Intereà disces venlenli occurrere morbo ^^;

. Assidue simul .xgrores scrutabere et omnis Naturam 7' sedemque mali ?» , medicamina '^ , causas "^

. Queisque notis detur morbos dlscernere ^',et xgri Nosse quis S' et quà sit languor sanabilis arte ^^ Quls motus Immineat , quœ spcs sit mixta timori "'-.

Intere humanam tibi cura edlscere mentem >>. Praeîerlim ut falso possit secernere verum '^ , Utque nova invcnlat , vel ponat in ordine nota '^ Quœras , et quo pacto ab origine cogitet 'i ac se

. Noscere non tantûm valeat , scd resque " Deumque ". Multa simul subeunt : leges naturaque rerum "^ ; Uumanâ ratione Deo quse dautur inesse '■•; Afï'cctus homlnnm, studla , oblectamina, curœ ^■; Qme tibi corda notœ , quœ morum arcana recludunt ^* ; Quod decet et qux suiit metuenda optandaque ^3, et utidé Indolis omne genus ^ '■ ; quœ mentibus insita noslris

, Libéra vis animl 4' juslo secernit Inlquum ""'^ Quœ recti œternae leges as ^ qux prxmia soutes Insontesque manent ^i : stimulos hiec mentibus addunt Ut nova discendi semper rapiamur amore.

, Suave melos , picturœ , sedes , splrantia signa ^' , Necnon uiidè placent ^' , artis prœcepla modusque ^^ , Principiura et causœ ^^ pergunt dulcedine mentem Pellicere ad studlum longosque levare labores. Jam verborum usus ''' et verbis qufe sit origo •"* , Diverses ut apud populos mutentur ^^ , et undé Concessa humano generi tam mira facultas Quidquid incst animo ut voces expromere possinl ^.^ Assidue evolves cura. Nunc aima poësis, Nec minus arridens Interdùm sermo pedestris , Pectora mulcebunt v» , scrutari obscura llbebit :» , Scriplaque conférre et scriptis Impouere leges, Quïe sunt digna legi Indignis secernere :\ et arte Noscere quâ sacrum nomen mereare poiita; 7^. Nunc pucrum edoceat sapienlis cura magistri Si , Discipuli ingenlum tentet ^^ , fingatque vicissim Ad studlum vcri ^j prœscriptaiiue munia vitœ ^'k

, ludc loca ' ' , indé situs datur explorare locorum ' » , Prisca licetconfcrre novls 1', et verba habltusque Corporis , ut valeas populorum exordîa nosse "i. Jam veterum monlœenta vlrùm " , jam scire mémento Quic retegant ^' ; ut vera queas dignoscere ficlis '^ ; QuA fuerlnt exslructa manu, quA condita causA 'i ; E^actaque perquires ^' , factorum tempora noris ^= , Quae probet eventus ratio , commenta refellat '^ , Et quae fors aut causa aut vir concusserit orbem , Cùm tôt bella forent , tôt régna eversa jacerent , Ambirentque novae rerum iastigia gentes^*.

, Noveris et ritus et dogmata relligionum ii , Symbola quce celant mysteria sacra profanos ^^ , Et quo sit cultu veneranda œterna potestas '■•' , Quoque modo oblilos œvi prœcepta prioris Diffusus laté populos invaserit error, Magnoque undè homines perculsi corda pavore Sanguine turpàrint et fœdis ritibus aras ^^i.

, Quae sint ^s undè genantur opes ■'-% ut cuique parentur Et faciles viclus et laetîe munera vitœ ^^, Vel sortem ut mutare queat gens inscia rerum , Cùm segues torpent mentes meliora perosx ^^. Hostemque à patriâ miles quibus arceat armls, Navibus aut arce et densi munimine valll C" ; Quo pacto instaurandîc acies ^', quo bella gcrcnda ^-^ , Quoque adversa duces superârint agmina marte , Fregcrlt et virtus ingentes srepè catervas ^'^ Est opus intereà populorum discere leges ?■ , Litesindé juvat legumque resolvere nodos 7», Et mutare novis levo quae jura fatlscunt Nunc exempla docent 7^, et nunc eniteris œqui Eeglbus scternls humanas promcre leges 7^. Fœdcra tum noris 81, quà sint scrvanda sagaci Arte 8a, et securà cives ut pacc fruantur ^'^, Qu.T (luxa et qusc sit mansura potentia rrgum ^^.

A. M. Asiiin

Bibliothèques

Université d'Ottawa

Echéance