Migne, Patrologie latine, t. LXIII, col
3. Ge petitorium est important à citer comme document de la pratique du temps. C'est le libellus cité par saint Augustin et l'écrit visé par la loi de Justinien : a Ut propter facti memoriam vice actorum interponatur qualiscumque scriptura, in qua ipsi vice testium signent. »
nem tribuit : dum muneris oblatione succurrit : perdit laboris memoriam mens terrenis obligata carceribus, quotiens illi vicissitudine subvenitur : in antiquum sudoris juvenescit affectum qui necessitatem gratiae melle commutât. Sanctorum pœnae, dum corona quaeritur, abjurantur. Cui dubium est, quod nec ad cœlum sinefiducia remunerationis acceditur? Imitanda sunt mortalibus duce sapientia illa, quibus seternus ordo componitur : securus est animus actibus, unde sumpsit originem, dum deo dévote famulantes quod praestolamur, ofierimus. A superna enim conversatione non discrepat, qui talem obsequentibus impendit dominum, qualem sibi vult esse salutis auctorem. Gerontium itaque, cujus a me comperta fides, pudor, integritas, et exigit libertatem, et suis dotibus innotescit, per praesens petitorium a beatitudine vestra Roman» deprecor civitatis gaudere consortio : cujus ego absolutionis non tam largitor, quam testis existo : abjecta enim esset natura designati, nisi moribus vulgaretur. Hune quidem sum dudum intervenientecommutatione mercatus : sedquia nullum est majus commodum quam iliud quod serenum examen assequitur ; elegi palmam judicii , quam de acquisito habere compendium : ostendit mihi justa prsedicti servitus personam non esse servilem. Ergo nominato non tam cupio ingenuitatem tribui, quam refundi : scio quod recte vile nomen expulerit, qui ante ingenuus credi meruit, quam vocari. Remisso ergo ab eo, quod mihi debebatur, obsequio, quam suam esse conversatione docuit, eidem restituto libertatem : supplicans coronae vestrae, ut gestis ecclesiaticis ex omni obnoxietate solvatur ; ut perpetuo Roman» urbis possit exsultare collegio, omni peculio suo sine aliqua imminutione concesso : nec fas est enim de acquisitis quidquam minui, quem poliiceor donis etiam potioribus subsequendum. »
De Rozièr0^ Recueil des Formules^ n^ 62^ : « In nomine Domini, guod fecit mensis ille, dies tantos, in anno illo, sub illo principe.
« Ego, in Dei nomine, pertractans casa humani bominum futuri fragilitatis seculi, ut, quando de hac luce migravero, anima mea ante tribunal Ghristi veniam merear accipere, introiens in ecclesia sancti Stephani Bitoricas in civitate, ante cornu altaris, in praesencia sacerdotum ac venerabilibus adque magnificis viris, quorum numéro subtertenentur adnexa, babui manumittere vindictâque liberare servos meos, bis nominibus illos et illos, de die présente de jugum servitutis mei sub constitucione bone mémorise Gonstantine legum imperatoris, qua sanxum est ut omnes qui sub oculis episcoporum, presbiterorum seo et diaconibus, manumittuntur, se in ecclesia catholica défendant ; ita et illi praedictus servus meus, animae eorum, pro animae meae de meis peccatis liberandum, ipsos eos praBcipio ab hac die esse bene ingenuos et absolutos, ut sive vivant, sive agant, in eorum jure et mente consistant, maneant ubi elegerint , ambulent ubi voluerint, et nulli nulleve heredum hac proheredum meorum post banc die nuUum quicquara debeant servitium nec litimunium, nec libertinitatis aut patrocinatus obsequium eorum nec ad posteritate ipsorum non requiratur. Dum lex romana déclarât ut quicumque de servis suis in eis libertatem conferre voluerit, hoc per tribus modis facire potest, ego ille in ipsos servos meos superius nominatos meliorem libertatem in ipsos pro anime peccatis meis minuandis adfirmare vellio, quia ci vis romanus ipsos eos esse praecipio, et secundiun legum auctoritatis testamentum condere ex testamentum sub quibuscumque personis succidere valeant, et ut ci vis romani postea aperte vivant ingenui, et quicquid de ipsos procreatum aut natum fuerit, sicut et ipsi, ita et illi vivant, ingenui et bene absoluti. Si quis vero, si uUus de heredis aut quoheredibus meis, aut quislibet uUa opposita
