LE CHEVALIER DU CHATEAU DE ROUSSET

Prima Decisio. XV. De oculis apertis post peccatum. Scio equidem jam pridem relatum veridica narratione, quod in AÂquensi provincia, paucis ab Aquis milliaribus, est Castrum Russetum, quod vallem Trezensem sub se missam respicit. Hujus castri dominus, Raimundus nomine, cum uno aliquo die solus in equo vectaretur juxta decursum interluentis Laris fluvii, ex improviso occurrit domina nulli decore secunda, in palafredo phaleratro, vestibus et apparatu pretiosis, cumque salutata a milite ipsum ex nomine resalutasset, ille ab ignota se nominatum audiens, miratur, et nihilominus illam, ut moris est, cœpit verbis lascivis interpellare, ut ei consentiat. Cui illa opponit, hoc practer conjugalem copulam nulli licere, verum si in ejus nuptias consentiat, ipsius

possit optatis frui complexibus. Quid ultra ? Acquiescit conditionibus miles in nuptiis : at illa replicat, illum summa temporalium felicitate, ex ejus commansione fruiturum, dum ipsam nudam non viderit ; verum ut ipsam nudam conspexerit, omni felicitate spoliandum asserit et vix ei vitam miscram servandam esse praeponit, Pendet dubius ne timeret optaret ne mori? tandem in nuptias consentit et conditionem adimnittit. Inflammatus et aestuans omnem conditionem facilem arbitratur, qua cupitum thorum possit obtinere. Consentiunt in matrimonium et contrahunt, et crescente militis felicitate, in brevi favore et hominum gratia, temporalium copia et Corporis strenuitate in tantum excrevit, quod pares excessit et paucis proceribus et ïllustribus secundus invenitur. Hominibus amabilis, apud omnes gratiosus, liberalitatem discreta largitate atque urhanitate condie-

bat, filiis et filiabus summae pulchritudinis procreatis. Cum post longa tempora, uno die, domina, ut assolent, in thalamo balnearet, Raimundus miles, a venatu rediens et aucupatu, perdicibus aliisque carnibus ferinis dominam exeniat, et dum parantur cibaria, nescio quo motu vel spiritu militi venit in mentem, quod nudam videal dominam balneantem, constituens in animo siquidem, quod ex inhibita nuditatis conspectione potuit ex fatis esse periculum, temporis diuturnitate lamque diuturnae commansionis longinquitate evanuise. Affectum maritus exposuit uxori, quæ diuturnam felicitatem ex conditione servala objicit, et infelicitatem minatur secuturam, si contemnatur. Tandem praeceps in praecipitium miles, non temperatur interminatione poenae neque precibus flectitur, ut a stulto proposito desistens suae consulat utilitati :

« tangunt animum motusque metusque

Et timet eventus indignaturque timere ».

Quid moror ? erepto linteo, quo balneum operitur, miles, ut uxorem nudam videat, accedit, statimque, domina in serpentem conversa, misso sub aqua balnei capite, disparuit nunquam visa imposterum nec audita, nisi quandoque de norte, cum ad infantulos suos visitandos veniebat, nutricibus audientibus, sed ab ejus aspectu semper arctatis. Sane miles pro maxima parte felicitate ac gratia minoratus, filiam illius -dominae cuidam nostro aflini ex nobilibus Provinciae oriundo postea dedit in uxorem, quae inter coaetaneas et confines suas plurimum extitit gratiosa et cujus jam successio ad nos usque provenit.