ANIMA

débet. Igitur hune masculum strenuumque per

nervos aeris motuin, animum; efFœminatum et suc-

cubum, ut ita dicam , in sanguine , animam dixerunt.

Animus im- Cum autem de immortalitate Latini loquebantur,

mortaUs non a* . i • i . a *

nima Latini» ^^^™ animorum^ uon animarum dicebant. An ejus dieu. locutionis origo sit, quia ejus auctores animi motus

liberos et ex nostro arbitrio; motus autem animse non sine corporis , quod corrumpitur y machina gigni animadverterent; et quia Ubere animus movetur, infinitum desiderat, ac proinde immortalitatem. Quœ ratio tanti momend est, ut metaphysici etiam christiani hominem per arbitrii libertatem a brutis distingui putaverint. Certe ecclesiœ Patres hominem immortali animo factum , et propter Deum immortalem factum, hinc prœcipue confirmant , quod appétit infinitum.

SI-

De anima brutorum.

Gongruit cum his , quse modo disseruimus, ea lo>

cutio , qua Latini animantia rationis expertia dixere

BrutumUtiP bruta : brutum autem iisdem idem ac immobile

nutmmobde. siguificabat : et tamen bruta moveri videbant.

Necesse igitur est, antiques Italiœ philosophes id

Brau a pra;. opiuatos, bruta, quod non nisi a praesentibus mo-

îiT!*^ unquam ^eautur , ea immobilia esse , et ab objectis praesen-

machina mo- tibus , veluti per machinam moveri : homines autem

pnncipmm mternum motus nabere, nempe am-

mum , qui libère moveatur.

SIVE METAPHYSICUS. 91

De animi sede,

Animi sedem et domicilium antiqua Italiœ pbilo- wudlnùamcol

sophia cor esse opinata est : nam Latini vulgo in locamot. corde prudentiam collocatam, et in corde versari con-

silîa, et curas, et in pectore inveniendi acumen, jcetumpecto-

seu ut Plautine loquar, e pectore acetum, hoc est ris.

• • «Il «11 1 Cor hotninis !

ingenium promi, loquebantur: et illae prœterea lo- Excon. cutiones, cor hominis! et excors pro stupido, vecors f^^cors, pro démente , socors pro tardo ad cogitandum ; contra cordatus pro sapiente : unde P. Scipio Nasica Cordatus. corculum dictus , quia Romanorum omnium sapientissimus oraculi sententia judicatus. An liœc quia P®. "**''^°"""™

J 1 origine anu-

cum reliqua antiquitate italica secta consenserit, a quorumopinio.

corde nervorum originem duci ? et quod nobis vi-

deamur in capite coffitare , quia in capite sunt or- ^"»" ^»<î«a»n"»"

* " * - .in capite cogi-

gana duûm sensuum, quorum alter est omnmm tare.

maxime disciplinabilis, nempe auditus; visus alter,

qui onmium est maxime acerrimus ? Sed de origine

nervorum a corde opinio per nostri temporis ana-

tomen jam falsa comperta est: ii enim a cerebro

tanquam a stirpe per totum corpus diflundi obser-

vantur. Quare in ^landula pineali animum buma- ^" "*'" f*)'

num veluti m spécula cartnesiani collocant, el mde pineali.

omnes corporis motus per nervos excipere , et per

motus objecta speculari opinantur. Atqui saepe bo- Homînescere-

1 • . . . . bro demintiti

mines cerebro demmuti, etvivere, et moveri, et reae uii raiiosentire, et ratione féliciter uti observatum. Sed et n<^in corporis parte, ubi plurimum mucoris, sanguinis minimum, ac proinde crassa tardaque sedere animum verisimile non videtur. Mecbanica enim

DBANIMISEDB. g^ LIBER PRIMUS^

Mechanicarc ûj hoFologio docet Totas , quas spiritus proxime mo-

fragatur , men- • ^ • . i i- •

tem io capite vct , omnium teDuissioias ac mobiJissimas esse : et

corpori practi- jq p]aDtis vitœ sedes ia semine est, et inde per

In piantii wi- truncum in ramos , et per stirpem in radiées diffun-

i« sedes in se- ditur. An ifi[itur , quia cor primum omnium in fjene-

Ck>rprimamee- ratione animantis extare, salire, ultimum m morte

neratur , noTis- motu et calore destitui observabant? An quia in

simom intent. '■

An in corde corde vitœ flammam ardere opinarentur? An quia principmm yi- ^^^ -^ dcliquio iutercipitur, qui cordis morbus

up, et m prin- * i r ' iL

cipio iritae prin. est, quem uos Itali vertimus svenimento di cuore,

!inï^flk/Ça^* non solum nervorum, sed etiam sanguinis molum

niaU habere. cessare vidcrcnt, eum anima deftcere, et animo maie

^habere putarent, ac dicerent? et in corde princi-

pium animae, seu vitae, et in eo principium animi.

Sapiens qnis. seu ratiouis csse arbitrareutur ? An quia sapiens est

qui vera cogitât, et justa vult , hinc in afFectibus ani-

Mens animi. . . . •

FomitesaiTec- mum > 11^ AHimo meutem posucniut, quam promue

cuam appciitos me/item antmi appellavcrunt? Certe fomites omnium

animi perturbationum, seu affectuum, sunt concu-

piscibilis et irascibilis appetitus : et sanguis concu-

Appetitnum se- pisceutiaB, bilis irsB vehiculum esse videtur; utrius-

desetvehicola. i. i . i». -r^

Ab animo pen- ^"® liquoris sedes m praecordiis prœcipua. Itaque

dere mentem. ab animo peuderc mentem putarint , quia ut quis-

que est anima lu s ita cogitât, de iisdem enim rébus

utratatiorcaa- P^ diversis studiis alii aliter sentiunt. Ut tutior tioad veranie- cautio sit ad vcra meditauda exuere affectus reriim

ditanda, affcc» «. . *i«> .•■■••

tus exuere an ^^^^ dixcrun, quam prœjudicia '. prœjudicia enim pr*judi«;ia. nuuquam deleas , manente afFectu : at afFectu res^ tincto , detrabitur rébus persona , quam iis nos im.posuimus , et ultro res ipsae manent.

SIVE METAPHYSICUS. 93