Clotaire III

episcopum Ambianensem, verum etiam omnes per * Galliae ^ Germaniaeque <^ provincias ^ episcopos, ubicumque praefatum monasierium vel ecclesias ^ vel agros vel famulos habere dignosciiur /, observare sine cunctatione seu contradictione decernimus, ut nullus, poteslatis jure, de rébus praefati ^ monasterii sine voluntale abbatis fratruroque ipsius coenobii ^ abutatur, sed maneant omnia quae ' collala sunt fuerintque i^ in rectoris ipsius monaslerii potestate et regulari dispositione, neque sit aliquis vel ^ regum vel ullius potestatis seu dignitatis fultus gradu, qui de monasterii ' praefati'^* rébus vel violenter vel potenter invadat aliquid vel diripiat. Abbatem vero fratres ipsius monasterii de se ipsis eligendi semper habeant potestatem et eam personam eligant quae ^ monachi propositum et habitu et moribus profiteatur non ^ canonicum aut laicum ncque alterius monasterii monachum : quoniam monachico ordini praeficere vel laicum vel canonicum non est servare ordinis professîonem, sed evertere quod unusquisque praepositus P cujus est ordinis, ejus quoque erit et propagator : nec bene disponet aliquando cujuscumque militiae 7 vitam, cujus non fuerit ipse qui disponit aemulator '*. Sed neque rex, neque potestas aliqua, ullam monasterio Corbeiensi praeponat personam, quam non fratres ipsius elegerint monasterii. Debent enim mundi principes honorem praestare Deo, quem sibi volunt praestari a Deo, videlicet ut quemadmodum cupiunt a Deo sibi collatum regni ' honorem conservari : sic ecclesiae ' Christi suam non dedignentur servare legem. Non enim decet, neque justum videri poterit, ut sibi militantibus de ecclesiae Christi possession ibus mercedem restituant, et quod de re publica sua retribuere debent, id reddere velint de his quae " collata sunt Deo. Qua de re praecipimus ^ omnino ut monasterio beatorum Pétri ac Pauli apostolorum **, quod Corbeiae * dicitur, nullam praeficiant personam, vel ex sibi militantibus, vel ex alieno monasterio sumptam, quae v non per electionem sumatur probabilem, sive de laico sive de canonico sive de quocumque fuerit ordine. Quoniam vero multae ' quaeruntur « ab importunis hominibus malignitatis occasiones, et necesse est semper adversarii tela clypeo protectionis repellere, decernimus ut abbas, postquam eleclus fuerit et ordinatus nulla potes-

a. per omnes, Z). — h, Gallias, C, D. — c. Germanasque, C, />. — c/. provintias, C, Z). — e. çcclesias, D. — /". dinoscitur,!). — ^. prçfati (pfati),/>. — h, cçnobii, D, — i. quç, Z). — y. fuerint, C. — A. Omi»^ B. — /, monasteri, B. — m. pfati, D. — /i. qui, C, D. — o. nec, C. — p. prepositus, C — q, militie, D. — r. çmulator, D, — «. Omis^ D. — i, çcclesiç, D, — u. quç, D. — V, precipimus, D, — w. Omis, B, — x, Corbeia, D. — y, quç, D, — z, multç, Z>. — a. quçruntur, Z>.

late praevalenie dejiciatur ', nisi in criminis ^ causa fuerit deprehensus, cujus merito rectoris non debeai administrare oflicium. Infamiae ^ vero maculis seu criminis alicujus denolatione si fuerit appeiitus, non praeler canonicam et regularem deponatur examinationem. Hoc vero constitutum si fuerit ab aliquo praevaricatum, per episcopum Ambianensem, quisque ^ illé fuerit, ex nostra conveniatur auctoritate, ut eum qui hujus sedis constituta convulserit conveniat et iniquitatis suae ^ culpam commoneat, cuique periculo subjiciatur, notum faciat. Quod si vel ipse neglexerit vel despexerit vel timuerit perficere, metropolitanus episcopus conventus a fratribus ipsius coenobii f personam hujus sanctionis violatricem adiré non diiferat, et hujus nostri decreti testificationem innotescat ut que ab eo quod prave gessit recedere non moretur, ex sua nostraque auctoritate contestetur. At si ille contumaciter in sui facti perpetratione permanere decreverit, et non quod inique gessit corrigere maluerit, licentiam habeant fratres nionasterii praedictis^ romanam apostolicamque sedem adiré et necessitatis ^ suae ^ causas ante papam, qui tune fuerit, urbis Romae J deponere, et praesentis praecepti constitutionem manifeslare. Sicque romanus pontifex, cognita causa, justae ^ damnationis * sententia reum inu][c]tare ^ non cunctetur. Si quis vero sacerdotum vel clericorum, hanc constitutionis nostrae"* paginam agnoscens, contra eam " venire tentaverit ^ ordinis sui dignilate carcal. Laicus vero, cujuscumque sit potestatis vel dignitatis, si hujus privilegii décréta in aliquo violaverit, reum se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et nisi vel ea quae P ab eo 9 sunt maie '' ablata ' restituent vel digna poenitentia ^ illicite acta defleverit, Dei et beatorum apostolorum Pétri ac " Pauli auctoritate atque nostra ^ sententia anathematis vinculo^ innodatus, a sacratissimo corpore ac sanguine Domini nostri Jesu Ghristi alienus existât, atque in aeterno ^ examine districtae v ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem venerabili monasterio justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Ghristi, quatenus ' et hic fruclum bonae ^ actionis recipiant, et apud districtum judicem praemia ^ aeternae ^ quietis inveniant.

a. deiciatur, C, />. — b, C 8' arrête à la 1^* syllabe de ce mot au bas du fol, 120 (28), — c, infamie, D. — d, quisquis, B, — e, suç, D. — f, cçnobii, Z>. — g, prçdicti, D, — h. necessîtudinis, D, — i, suç, D, — J, Romç, D, — k, justg dampnationis, D. — l, multare, B, D. — m, nostrae, corr. en nostre, D. — n, eum, D, — o. temptaverit, D. — p, quç, D, — q, illo, D, — r, mala, D, — s, abbata, D, — i, pçnitentia, D, — u. et, B, — V, nostro, D, — w, vioculis, D, — x. çterno, Z>. — y, districte, D. — 2. quatinus, D, — a. bone, Z>. — b, prçmia, Z>. — c. çternçi Z>.

288 EXAMEN DES CHARTES DE œRBlE

Scriptum per manum Leonis notarii regionarii et scriniarii * sanctae romanae ecclesiae in mense aprile, indictione undecima

Bbne

Valete

[Data IV ] K'alendas Maias per manum Tiberiî primicerii sanctae sedis apostolicae, imperante domno nostro piissimo perpetuo augusto [Ljudowico a Deo coronato magno, pacifico imperatore, anno quarto decimo, et post consulatum ejus anno decimo, indictione [unjdecima.