‹ Examen critique des chartes mérovingiennes et carolingiennes de l'abbaye de CorbieChapitre 196 sur 233 · Évêque de Paris, 886-juin · texte numérisé non relu

Évêque de Paris, 886-juin

r Arsenal, Du Cange, Titres de Picardie^ ms. in-folio, 4103 (anc. 332), fol. 43, d'après D, — G. Copie de dom Grenier, xviii* siècle, Bibl. NaL^ dom Grenier, t. 53, fol. 34 v**, d'après C ou E.

a. D'Achery, Spicilegium, VI, p. 415; édit de 1723, III, p. 438, d'après un manuscrit de Saint- Germa in -des- Prés. — b. Labbe, Concilia, IX, col. 516, d'après a. — c. Hardouin, Concilia y VI, col. 499. — d, La Lande, Concilia Galliae, p. 318, d'après les manuscrits de Corbie. — e. Dom Bouquet, Recueil des historiens de la France, IX, p. 210, d'après a.

Indiq. : Bréquigny, Table chronologique des diplômes,.., 1. 1, p. 364, sous l'année 903. — Jaifé-Wattenbach, Regesta pontificum romanorum^ I, p. 445.

Etablissement du texte d'après B,C zt a,

Christophorus ^ episcopus, servus servorum Dei, universis episcopis^ Galliarum. Cum romanç sedis pontiflcem <^ constet omnium çcclesiarum Christi caput fore, acsi beati Pétri apostolorum principis vices agentem cui Christus ait : « Tu es Petrus, et super banc petram çdifîcaboçcclesiam meam, et tibi dabo claves regni cçlonim »; nulli cunctandum est quod cuncte çcclesie paci, saluti et quieti prospicere nos oporteat; prccipue tamen his qui ad nos necessitatis sue ^ causas déferre voluerint. Unde cognoscat omnium s^nctorum Gallie prçsulum carissima fraternitas, quod vir venerabilis Franco abbas ex monasterio Corbei« provinciç ^ Galliarum, quod est constructum in pago Ambianensi super fluvium Somenam f, adiit nos per venerabilem coepiscopum nostrum Otgarîum, petens ut nostre auctoritatis privilegio precepta vel edicta 9 regum et imperatorum, antiquis aut modernis temporibus eidem loco concessa, firinaremus; necnon privilégia episcoporum, unum a praesule'^ Ambianensi Bertefrido ',ad cujus diocesim i locus ipse pertinet, et ^ coepiscopis ' suis factum, et primitus çdiBcato "^ ipso ^ monasterio datum ; aliud longe postea, régnante Karolo ^, ab Hincmaro Remensi archiepiscopo et universali concilto episcoporum Galliç conscriptum : preterea privilégia beat^ memorif) Benedicti ac Ntcbolai p predecessorum 9 [nostrorum] in quibus omnibus sta tu tum est utpraefatum '' monasterium Corbeiç rerum suarum

a. Cristophorus, B, Xpoforus, C, — b. ecclesiis. C. — c. pontiphicem, B,

- d, suç, C. — e. provintiç, JB, C. — /*. Summiaa, B ; Somnae, a. — g,

çdicta, B, — h, presule, C. — i. Berte, B, — j, dioecesim, a. — k. Omis

dansB. — /. episcopis, B. — m. edificato, C, — n. so,B\ suc, C. — o. Carolo,

a, — p. Nicolai, a. — q. predecessorum, a. — r, prefatum, C,

liberam obtineat dominationem, eteligendi sibi abbatem de suis semper habeat potestatem : contradictores vero et répugnantes huic sanctioni anathemate dampnandos ^. Qua de re noverit oninis coetus episcoporum Galliç quod privilégia sanctorum episcoporum Galliç sive sedis romanç, oui auctore Deo prçsidemus, jamdicto monaslerio Corbeiç concessa nostrç auctoritatis edicto roboramus, et omnem resistentem divino judicio dampnandum ^ denuntiamus. Super hçc autem jamdictus abbas Franco cum congregatione sibi commissa obsecrat ut, quia, divina decernente justicia ^, piratarum^ sevitia maritima Galliae ^ loca, in quibus et ipsum monasterium situm est, adeo devastantur, ut nulli extra munitiones manendi liber relinquatur locus, cujus etiam vastitatis impulsu cogenle, sepe f memoratum u monasterium muro munitum est : quatinus ^ idem, sicut prius, in abbatis et fratrum potestate perpétue maneat, ita ut neque cornes nec quilibet judex aut manendi aut aliquid contra voluntatem abbatis aut <* fratrum inibi agendi potestatem prçsumerei audeat, ne forte concessa ab initio ^ privilégia violentur. Quorum petitionem justam etprotempore oportunam ' judicantes, decernimus ne aliqua sive çcclesiastica'^ sive sçcularis ^ persona contra roborata nostra auctoritate privilégia venire audeat : sed sicut hactenus, ita deinceps in futurum inconvulsa permaneant; et quia prçteritorum ^ casus nos cautos faciunt in futurum, omnem huic sanctae auctoritati renitentem, nisi eis quos IçsitP digne satisfecerit 7, alienum a coetu '' fidelium et hic et in future decernimus. Omnes vero his nostris, sancti scilicet Pétri successoris, decretis faventes gratiae ' suae ubertate Dominus replere dignetur.

Scriptum per manum Sergii scriniarii sanctç romanç * ecclesiç, in mense Decembri ", indictione VII *, septimo kt.»^ januarii, imperante domino nostro piissimo augusto Ludowico ^a Deo coronato imperatore sanctissimo. f y Bene ' Valete.

a. damaandos, a. — b. damnandum, a. — c. juslitia, a. — d, pyratarum, B, — e. Gallie, C — /*. sepe, B, C. — gr. memonatum, C — /j. quatenus, a. — L et, C. — j. presumere, C. — k. inicio, B\ inito^ a. — /. opportuaam, a. — m, ecclesiastica, a. — n, secularis, C, a. — o. preterîtorum, C. — p. lesit, C. — q, satisfaecerit, B. — r. cçiu, C. — «. gratiç suç. C. — t, romanae, B, — u. decembrio, C, — o. Omis dans B, C. ^ w. cal., a. — x. LuJovico, a. — y. Omis dans 5, a. — z. Omis dans B, a.

302 EXAMEN DES CHARTES DE GORBfE

No 39

CHAaTB DU COMTE D* AMIENS, ERMENFBOI, ET DE SON FBÈRB GOZBERT

[Commencement du i* siècle] (Perdue,)

Donation par Ermenfroi comte fT Amiens et par son frère Gozbert du domaine de Méricourt^ sans le consentement de leurs parents.

Mentionnée dans ^f/)/. Nat,, lat. 13908, fol. 28 v^ ancien S. Germain, 964, xii« siècle. Voir plus loin Tacte de Vautier I*' comte d'Amiens (987, l*' juin-31 décembre. Amiens).

No 40

CHABTB DU COMTE d\mIENS, VAUTIEB

Le comte d'Amiens, Vautier^ met fin à la rivalité de Vabbaye et des vicomtes Rorico et Saxtvalo au sujet de Warloy,

A. Original perdu,

B. Copie du xii* siècle, BibL Nat., lat. 13908, fol. 28 (anc. Saint- Germain, no964), d'après A.

C. Copie du xviii* siècle, BibL Nat.^ dom Grenier, t. 53, fol. 36, d'après B.

a. B. Guérard, Polyptyque de Vabbé Irminon^ partie latine, appendice, p. 340, d'après B,

Établissement du texte d'après B.

Olim non modica contentio fuit inter nos et comitem Ambianensem ac ejus vicecomiles Roriconem, Sasgualonem. Sed, Deo propitio et Waltero comité fratreque nostro Johanne scilicet camerario hujus rei negotio permaximelaboranle, victores exstitimus. Kt ut posteris nostris hoc imposterum pateat, huic paginç inscribere studuimus hoc scriptum :

De fora[lico] in Wa[rledo] * * .

Anno dominice incarnaiionis DCCCCLXXXV, indictione XIII, ego Walterus, gratia Dei, Ambianorum cornes, cum uxore mea et filiis meis, cum consiiio et voluntate noslrorum communiter fideliuni, propter remedium et salutem animarum nostrarum ac propter visitationem filii nostri Widonis episcopi quem optime cum suis sanctis reliquis visitaveruat, clamorem quem de foratico in Warledo de cambis ex. longo tempore nostri fidèles Rorico et Saxwalo contra monachos Sancti Petri habebant ex tolo remanere fecimus et promisimus eis, abbati scilicet et ceteris monachis Sancti Petri, secundum fidem et possibilitatem nostram, nunquam nos supradictum clamorem invita nostra removere. Et si quis post discessum nostrum removerit, ex parte Dei et sancli Petri maledictus et anathema in perpétue sit. Et ut hoc scriptum firmum et stabile permaneat manibus nostris firmavimus manibusque fidelium nostrorum firmando tradidimus,

Signum Walteri comitis. Signum Godesmanni episcopi. Signum Fulconisarchidiaconi. Signum Roriconis archidiaconi. Signum Huberti prepossiti. Signum Ogeri. Signum Lantranni. Signum Hilduini decani. Signum Tancfridi. Signum Roriconis. Signum Drogonis. Signum Wermundi. Signum Saxwalonis.

No 41

Page 1