‹ Exploration du Sahara: Les Touâreg du nord;Chapitre 138 sur 139 · Graine iroparftûtement mûre , grossie · texte numérisé non relu

Graine iroparftûtement mûre , grossie

VI x\\

l'noc V.

:'h^.'/r:> }iai,x((ù^ Ti- 13:^.1 141

CROTALAKIA SAIIAR \. (,■>

Hyoscyamus Falezlez Coss. sp, nov.

Planta indurato-perennans, plus minus pubescenti-viscidula, pallide et sordide virens. Radix fusiformis elongata, indura to-sublignosa. Caulis herbaceus crassus demum indura tus, fistulosus, albidus, teres, erectus, in speciminibus junioribus vix florigeris s»pe 1 decim. non superans, demum saepius 1 metr. et ultra longus, subsimplex vel superne ramosus. Folia crassiuscula ; infima rosulata, 6-20 centim. longa, 13-35 millim. lata, oblonga vel ovato-acuminata, in petiolum longiusculum marginatum attenuata vel contracta, intégra, sinuato-repanda vel utrinque grosse angulato-dentata dentibus 2-3, petiolo cum nervo medio et primariis albidis; caulina média ovato- vel oblongo-lanceolata, brevius petiolata ; bractecUia multo minora, sessilia, oblongo-lanceolata vel oblongo-linearia, intégra, basi apiceque attenuata, pleraque calycibus fructiferis breviora. Flores extra-axillares, singuli folio braoteali lateraliter sufTulti, sub anthesi in racemum scorpioideum spiciformem secundum densum primumcircinatum dein erecto-arcuatum dispositi, inferiores interdum longe superiores breviter pedicellati. Calyx pubescenti-viscidulus, 10-costatus, campanulatus, irregulariter ad tertiam partem 5-iîdus, dentibm laie ovato-triangularibus acutis saepe mucronatis inferiore minore, sub anthesi viridulus, post anthesin accrescens, frvbctifer 20-28 millim. longus indurato-coriaceus et costis venisque prominentibus reticulato-venosus, marcescenti-persistens demum albidus tubo vix inflato campanulatus limbo ampliato erectiusculo hiante. Corolla sub anthesi calyce non latior et vix longior, infimdibuliformi-subcampanulata a basi ad apicem sensim ampliata, ad quartam partem superiorem inaequaliter 5-loba, inter lobos 2 inferiores minores profunde fissa , lobis late ovato-triangularibus obtusis, extus pubescenti-viscidula et albido-virens , intus superne atro-violaceus absque venis purpureis, demum marcescens albida intus apice tantum violacea ovario crescente soluta et calycem longius superans. Slamina declinata, superiora subinclusa, inferiora exserta, filamentis albis filiformibus inferne complanatis ibique' pubescenti-viscidis, antheris violaceis oblongis paulo infra médium in filamento insertis lobis infra insertionem discretis. Stylus longe exsertus, arcuato-declinatus, stamina inferiora subaBqiians vel superans. Capsula calyce

36 PLAiNTES NOUVELLES.

abscondita, ejusque tubo brevior, ovatooblonga basi haud ventricosa, chartacea , bîlocularis, paulo supra médium circumscissa , operculo mocronato mcomplete biloculari. Semina Dumerosa , subreniformia vel suborbiculata , contacta mutuo angulata, luteolo-fuscescentia, crebre reticulato-punctata.

lo Sahara austral! et australiore , ubi ab iadigeols Goungot , Fatexlez et Afahlèhlé nuncupatur, late ut videtur dispersa : per 30^ lat. sept, in provinda Tripolitana ad orientem uii>is Ghadâmès loco dkto ^ Guera'orbenr'Aggiou et ad alveum Ouâdi Aouâl (H. Duveyrier); per 27^ ioter Ouarglâ et Rkât ad septentrionem planitiei excelss TasUi, ad fontem Touskirin (Ism'ayl Boû-Derba). Inter Ghadâmès et Rhât nec noo in ditione Fezzân vulgaris (sec. H. Duveyrier). Lod plures Id declivitate Sahara australiens ad regionem nigritarum versa a planta nomen Falezlez aut In-AfahUhlé mutuantur, praesertim inter Rhâl et Agadez et inter In-Sâlah et Timbouktou (confer supra p. 182).

Bien que notre plante soit surtout voisine, par la forme de son calice et de sa capsule et par la plupart de ses caractères, des H. muticus L. et Daiora Forsk., rapportés par Dunal à sa section Datera du genre Scopoiia, je crois devoir la rattacher au genre Hyosq^amxa. En effet, notre espèce et celles qui composent la section Daiora de Dunal me paraissent être de véritables Hyoscyamus; elles en présentent le calice et la corolle irréguliers et n'en diffèrent que par la forme de la capsule et la hauteur à laquelle a lieu sa déhiscence. — Le H. Falezkz diffère du H. nxuticus (L. Mant. 45; Jaub. et Spach llluslr. pi. Or.V, t. 415. — H. beUsfolius Lmk Etmfcl. mélh. III, 329 excl. var. p. — H. Datora Delile Èg, lllustr. n. 212 non Forsk. — Scopolia mutica Dun. in DC. Prodr. XIII pars i, 552) par le port moins robuste, par les grappes fructifères plus serrées, par le calice fructifère plus brièvement pédicellé, de moitié plus petit, à limbe beaucoup moins ample à réticulations plus prononcées, par la cofolle moins ample et par la capsule plus petite et plus courte. Le H. muticus n'a encore été observé que dans TÉgypte inférieure aux environs du Caire, où il est abondant, et dans l'Égyple supérieure (Lippi! in herb. Mus. Par., Delile!, Olivier et Bruguière!, Wiest! PL .€g. earsicc. un. it. [1835] n. 518 sub nomine H. mulicus, Aucher-Éloyî PL exsicc, fl837] n 2!\1\ in herb. Mus. Par., Boissinr!, Kralik!). Les échantil-

PLWXI

'Y,//v,-.' f\.'.y •///•,'. Paiic 37

M/ v//if ftCN. .à^<r T^»fif. i42* ir

HVOSCÏAMUS FALEZLEZ . .»

Iv.'KTCUt (1^1

loDS recueillis, dans la Perse méridionale « à Géré entre Abouchir et Chiraz, par M. Kotschy {PL Ptrs. Austr. exsicc. éd. 1845, n. 38) paraissent appartenir à une espèce nouvelle distincte des H. muHcus et Datora, ainsi que Tont fait remarquer MM. Jaubert et Spach (loc. cit.). A cette même espèce devraient être rapportés les échantillons reciieillis par Aucher-ÉIoy en Perse (Aucher-Éloyl PL exsicc. n. 5040 in herb. Mus. Par.) et en Cappadoce (Aucher-Éloyl PL exsicc. n. 2478 in herb. Mus. Par.). — Le H. Falezlez diffère du H. Datora Forsk. (Descr.pL yEg.-Arab. p. 45, loco natali forsan excludendo?; Jaub et Spach. loc. cit. in adnot. — Scopolia Datora Dun. in DG. Prodr. XIII pars I, 553. — Se. Boveana Dun., loc. cit., discrimine certo nullo distinguenda sec. Jaub. et Spach, loc. cit.) par les fleurs plus brièvement pédicellées, par le calice beaucoup moins grand à limbe moins dilaté, par la corolle dépassant à peine le calice lors de la floraison, et non pas longue de plus de 5 centimètres et environ deux fois aussi longue que le calice. Tous les échantillons de Y H. Datora que j'ai pu .observer dans Therbier du Muséum proviennent de la péninsule du Sinaî (Bové! PL exsicc. n. 78 sub nom. H. mulicus; Bottai; Aucher- Éloy ! PL eocsicc. [1837] n. 2472). — Consulter sur les propriétés vénéneuses de VH. Falezlez l'article publié dans ce volume p. 182 par M. H. Duveyrier.

Page 1