‹ Fragments de philosophie du moyen âgeChapitre 108 sur 115 · XXXIII. De opinione et ratione · texte numérisé non relu

XXXIII. De opinione et ratione

« Opinio et ratio ex sensu boc modo proveniunt. Cum « anima in prœdicto insfrumento visus Cguram et colo- « rem rei percipit, statim quod ipsa res sit, et quanta et « qualis perpendit, in quo conveniat cum aliis rébus et « in quo différât. In boc quandoque decipitur. Pulatenim « saepe rem esse quod ipsa non est, quanta non est , vel « qualis non est, vel convenire in quo non convenit, « vel differre in quo non differt ; et bœc opinio falsa di-

« citur. Aliquando in istis non decipitur anima, sed fluc- « tuât et nescit an ita sit, necue , et tune vera opinio di- « citur. Est igitur opinio falsum de rébus judicium, vel « verum fluctuans et incertum. Si vero hoc judicium de « re corporea vel assensu sapientum vel argumentis ne- « cessariis conflrmetur, est ratio. Ratio est certuni et flr- « mura judicium de re corporea. Quaedam opinio in ratio- « nem potest transire. Si vero anima de corporeis judicat « et fallitur, tune est falsa opinio ; sed si non fallitur et « fluctuât, vera est opinio; sed si praedicto modo con- « lirmatur, est intelligentia. Sed quia incorporea a sen- « sibus nostris remota sunt, pauci sunt qui de eis certi « sunt. Unde in Platone : intelligentia solius Dei, admo- « dum paucorum hominum. Discipulus : Quod opinio « e sensu est nata, ratio ex opinione, video; sed an in- « telligentia ex ratione, ignoro. »

Page 1