XCVII° OI., 3° année, an de Rome 363, av. J.-C
18 AITITIANOY POMAIKON BIBA. Δ. KEATIKH.
αὐτοῖς διὰ τὸ πλῆθος, ἀνίσταται μοῖρα Κελτῶν τῶν ἀμφὶ τὸν Ῥῆνον ἱχανὴ, χατὰ ζήτησιν ἑτέρας γῆς “ οἱ τό τε ἴλλπιον ὄρος ὑπερέδησαν, χαὶ Κλουσινοῖς, εὐδαίμονα γῆν ἔχουσι Τυρρηνῶν, ἐπολέμουν. Οὐ πάλαι δὲ οἱ Κλουσινοὶ Ρωμαίοις ἔνσπονδοι γεγονότες, ἐπ᾽ αὐτοὺς χατέφυγον. Καὶ οἱ Ῥωμαῖοι πρέσόεις σθνέπε αψαν αὐτοῖς, Dablouc τρεῖς * οἵ τοῖς Κελτοῖς ἔμελλον προαγορεύειν !, ἀνίστασθαι τῆς γῆς, ὡς Ῥωμαίων φίλης, καὶ ἀπειλήσειν ἀπειθοῦσιν. Ὑποχριναμένων ? δὲ τῶν Κελτῶν " ὅτι ἀνθρώπων οὐδένα δεδίασιν, οὔτε ἀπειλοῦντα σφίσιν, οὔτε πολεμοῦντα * χρήζοντες δὲ γῆς, οὔπω τὰ Ῥωμαίων πολυπραγμονοῦσιν " oi πρέσόεις οἱ Φάῤιοι τοὺς Κλουσινοὺς ἐνῆγον ὃ ἐπιθέσθαι τοῖς Κελτοῖς, τὴν χώραν λεηλατοῦσιν ἀπερισχέπτως. Καὶ συνεχδημοῦντες αὐτοῖς, ἀναιροῦσι τῶν Κελτῶν πολὺ πλῆθος ἐν προνομῇ, καὶ τὸν ἡγούμενον ἐχείνου τοῦ μέρους αὐτὸς ὁ Ῥωμαίων πρεσδευτὴς Κόιντος Φάῤιος ἀνεῖλε᾽ τε χαὶ ἐσχύλευε À, χαὶ τὰ ὅπλα φορῶν ἐπανῆλθεν εἰς Κλούσιον. (Ursin., Extr. VIII, Des Ambassades, p. 349.)
IT. Ὅτι à τῶν Κελτῶν βασιλεὺς Βρέννος, τῶν Φαδίων τῶν Ῥωμαίων πολλοὺς ἀνελόντων Κελτῶν, μὴ δεξάμενος τοὺς Ῥωμαίων πρέσόεις, ἐπὶ τούτοις πρέσόεις ἐπιλεξάμενος ἐς χατάπληξιν, où, Κελτῶν ἁπάντων μεγάλων τὰ σώματα ὄντων, ὑπερέδαλλον, ἐξέπεμπεν ἐς Ῥώμην, αἰτιώμενος τοὺς Φαόίους, ὅτι, πρεσόεύοντες, παρὰ τοὺς χοινοὺς νόμους ἐπολέμησαν, ἥτει τε, τοὺς ἄνδρας ἐς
1. Sic Ursin.; B V, προσαγορεύειν ; Mendels. propose προσαγορεύσειν.
2. Leçon des mss. admise par Dübner (Didot) et l’édit. de Leipsig (Tauchn.), Schw.; Bekk., Mendelss., ἀποχριναμένων d'après une
conject. de Schw. — 3. Vat. 141, ἀνῆγον. — 4. Sic B V, Bekk., Mendelss., ἐσχύλευσε.
bonne partie de ceux qui habitaient les bords du Rhèn en sortit pour aller à la recherche d’un autre pays. Ils franchirent les monts Alpies et firent la guerre aux Clusins qui possédaient chez les Tyrrhènes un fertile territoire. Il n’y avait pas longtemps que les Clusins s'étaient liés avec les Romains par un traité; ils eurent recours à eux. Les Romains leur envoyèrent trois ambassadeurs de la famille Fabia, lesquels devaient signifier aux Celtes qu’ils eussent à quitter un pays ami des Romains, et les menacer en cas de refus. Les Celtes répondirent qu'il n’y avait personne au monde dont les menaces ou les armes leur fissent peur, qu’ils avaient besoin de terres, et ne se mêlaient point encore des affaires de Rome. Les ambassadeurs, les Fabii incitèrent les Clusins à attaquer les ennemis occupés inconsidérément à ravager le pays, et même se mettant en campagne avec eux, ils tuent un grand nombre de Celtes qui étaient au fourrage. Bien plus, l'ambassadeur Quintus Fabius tue le chef de cette troupe, le dépouille et revient à Clusium avec les armes qu’il lui avait prises.
III (0). Le roi des Celtes Brennos, quand les Fabii de Rome eurent ainsi tué plusieurs des siens, non seulement ne voulut plus recevoir des ambassadeurs romains, mais il en choisit lui-même qui étaient de nature à frapper de terreur. Les Celtes sont de haute taille : 1] prit les plus grands d’entre eux et les envoya à Rome. Accusant ces Fabii qui, chargés d’une ambassade, lui avaient fait la guerre contrairement aux lois communes [de l’humanité|, 1l demandait que les coupables lui fussent livrés pour être punis, si les Romains ne voulaient se faire leurs complices. Les Romains
20 ATIIIANOY POMAIKON BIBA. A. KEATIKH.
δίκην ἐκδότους οἱ γενέσθαι, εἰ μὴ θέλουσι Ῥωμαῖοι χοινὸν αὐτῶν εἶναι τὸ ἔργον. Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι συνεγίγνωσχον μὲν τοὺς Φαόίους ἁμαρτεῖν - αἰδοῖ δὲ οἴκου διαφέροντος, χρήματα τοὺς Κελτοὺς πράξασθαι παρὰ σφῶν παρεχάλουν. " Οὐ πειθομένων ! δὲ, χειροτονοῦσι τοὺς Φαῤίους ἐπὶ τὴν ἐτήσιον ἀρχὴν χιλιάρχους, nai τοῖς πρεσόεύουσι τῶν Κελτῶν ἔφασαν οὐ δύνασθαι νῦν οὐδὲν ἐς τοὺς Pablouc, ἄρχοντας ἤδη * τοῦ δ᾽ ἐπιόντος ἔτους ἥχειν αὐτοὺς, ἂν ἔτι μηνιῶσιν ?, ἐκέλευον ὃ. Βρέννος δὲ χαὶ ὅσοι Κελτῶν ἦσαν ἐς τοὺς ἄλλους Κελτοὺς περιέπεμπον, ἀξιοῦντες αὐτοὺς συνεφάψασθαι τοῦδε τοῦ πολέμου. Καὶ πολλῶν ἀφικομέγων, ἄραντες ἤλαυνον ἐπὶ τὴν Ῥώμην. (Ursin., IX, Des Ambassades, p. 880.)
IV. Ὁ δὲ ὑφίσταται, γράμματα διοίσειν διὰ τῶν ἐχθρῶν ἐς τὸ Καπιτώλιον. (Suidas, v. Ὑφίσταται.)
V. Ὅτι Καιδίκιος, γράμμα φέρων ἀπὸ τῆς βουλῆς περὶ τῆς ὑπάτου ἀρχῆς, παρεχάλει τὸν Κάμιλλον, μηδὲν ἐν τῷ παρόντι μηνίσαι τῇ πατρίδι τῆς ζημίας. Ὁ δὲ ἐπίσχὼν αὐτὸν ἔτι λέγοντα, εἶπεν - Οὐκ ἂν εὐξάμτην ἐπιποθῆσαί με Ῥωμαίους, εἰ τοιαύτην ἤλπισα τὴν ἐπιπόθησιν αὐτοῖς ἔσεσθαι. Νῦν δὲ δικαιοτέραν εὐχὴν εὔχομαι, γενέσθαι τῇ πατρίδι χρήσιμος ἐς τοσοῦτον ἀγαθοῦ, ἐς ὅσον χαχοῦ περιελήλυθεν. (Val., Extr. Peiresc, Des Vertus et des Vices, p. 557.)