COMPARAISON DE PÉLOPIDAS ET DE MARCELLUS

I. ..... Quant aux faits [de guerre], ceux de Marcellus dans sa campagne contre les Celtes sont admi-

Properce faisait du Gæsate Virdomare un Belge ; Ausone, Zdyl., XII, 15, De Historiis, en fait un Armoricain :

Tertia opima dedit spoliatus Aremoricus lars.

Tous les écrivains latins ont rappelé avec orgueil cette défaite du Gaulois Virdomare. V. Sext. Pomp. Festus, éd. Egger, p. 174 (262) : Unde spolia quoque, quæ dux P. R. duci hostium detraxit; quorum tanta raritas est, ut intra annos paulo..… trina contigerint nomini Romano : una quæ Romulus de Acrone, altera quæ consul Cossus Cornelius de Tolumnio; tertia, quæ M. Marcellus Jovi Feretrio de Viridomaro (var. Virdumaro), fixerunt. — Texte également omis par D. Bouquet. Val. Maxime, III, 2, 5: Ne M. quidem Marcelli memoriam ab his exemplis (Romuli et Cossi) separare debemus, in quo tantus animi vigor fuit, ut apud Padum Gallorum regem ingenti exercitu stipatum, cum paucis equitibus invaderet : quem protinus obtruncatum armis exuit eaque Jovi Feretrio dicavit. Cf. Aurel. Vict., de Vir. illustr., 11, 25 et 45 : Marcus Marcellus Virdumarum Gallorum ducem singulari prælio fudit spolia opima, etc.

124 TIAOYTAPXOY KATON. IZ.

πλῆθος ἱππέων ὁμοῦ nai πεζῶν ὀλίγοις τοῖς περὶ αὐτὸν ἱππεῦσιν, ὃ ῥαδίως ὑφ᾽ ἑτέρου στρατηγοῦ γεγονὸς οὐχ,

XVII. (Wech., p. 346.) ..... Ἐν δὲ συμποσίῳ τινὶ" τὸ μειράχιον, ὥσπερ εἰώθειν, συγχαταχείμενον, ἄλλην τε χολαχείαν ἐχίνει πρὸς τὸν ἄνθρωπον (τὸν Λεύκιον Κοΐντιον, ἀδελφὸν Τίτου Φλαμινίνου) ἐν οἴνῳ ῥᾳδίως ἀγόμενον, χαὶ φιλεῖν αὐτὸν οὕτως ἔλεγεν, « ὥστ᾽, ἔφη, θέας οὔσης οἴχοι μονομάχων, οὐ τεθεαμένος" πρότερον, ἐξώρμησα πρὸς σε, χαίπερ ἐπιθυμῶν ἰδεῖν ἄνθρωπον σφαττόμενον. » Ὁ δὲ Λεύχιος ἀντιφιλοφρονούμενος, « ᾿Αλλὰ τούτου γε χάριν, εἶπε, μή μοι χατάχεισο λυπούμενος - ἐγὼ γὰρ ἰάσομαι. « Καὶ χελεύσας ἕνα τῶν ἐπὶ θανάτῳ χαταχρίτων εἰς τὸ συμπόσιον ἀχθῆναι, καὶ τὸν ὑπηρέτην ἔχοντα πέλεχυν παραστῆvas, πάλιν ἠρώτησε τὸν ἐρώμενον, εἰ βούλεται τυπτόμενον θεάσασθαι. Φήσαντος δὲ βούλεσθαι, προσέταξε τοῦ ἀνθρώπου τὸν τράχηλον ἀποχόψαι. Οἱ μὲν οὖν πλεῖστοι ταῦτα ἱστοροῦσι, χαὶ ὅ γε Κιχέρων αὐτὸν τὸν Κάτωνα διηγού-

1. Cette scène, au rapport de Caton lui-même dans le traité de la Vieillesse de Cicéron, ΧΙ], se passe en Gaule. V. ci-après p. 127, note 1.