PLUT., GALBA. MÉCONTENTEMENT DES SOLDATS

dignes de grandes récompenses à cause de la bataille qu'ils avaient livrée à Vindix , et n'obtenant rien , ne pouvaient être apaisés par leurs chefs. Flaccus qui, tourmenté sans cesse par la goutte, était impotent de tout le corps et sans expérience des affaires, ils n'en tenaient absolument aucun compte1. Et un jour, dans un spectacle où les chiliarques (tribuns) et les lochages (centurions) faisaient, comme o'est la coutume chez les Romains, des vœux pour le bonheur de l'empereur Galba, la plupart des soldats d'abord excitèrent du tumulte, puis, comme les autres continuaient de faire les mêmes vœux, ils répondirent à pleines voix : « S'il en est digne! »

XXII. 11 (Galba) hésitait et délibérait encore2, quand il fut surpris par l'éclat de la révolte dans les légions de Germanie. En général, tous les soldats haïssaient Galba, parce qu'il ne leur donnait pas les gratifications [promises] ; mais ceux-là avaient, pour lui en vouloir, des motifs particuliers : la façon outrageante dont il avait repoussé Verginius Rufus, les gratifications accordées aux Galates (Gaulois) qui avaient combattu contre eux, le châtiment de ceux qui ne s'étaient pas rangés du parti de Vindix pour qui seul Galba avait de la reconnaissance, qu'il honorait après sa mort, qu'il récompensait par des expiations publiques, comme si c'était par lui qu'il eût été fait empereur des Romains.

Tels étaient les discours qui se colportaient ouvertement dans le camp, quand arriva la néomènie du

1. Tacite, ibid., IX : Superior exercitus legatum Hordeonium Flaccum spernebat, scnecta ac debilitate pedum invalidum, sine constantia, sine auctoritate —2. Sur le choix de son successeur.

καλάνδας Ίανουαρ(ας καλουσι ■ του δε Φλάκκου συναγαγόντος αύτούο έΐϊί τόν ορκον, ον έ'θος έστιν δμνύειν υπέρ του αύτοκράτορος , τάς μέν εικόνας του Γάλβα προσελθοντες ανέτρεψαν και κατέσπασαν, αυτοί δέ όμόσαντες υπέρ συγκλήτου και δη [/.ου Ρωμαίων διελύΟησαν. Είτα τοις ήγεμονικοις παρίστατο δεδοικέναι τήν άναρχίαν ως άπόστασιν. Λέγει δέ τις εν αύτοΐς ■ « Τί πάσχομεν, ώ συστρατιώται1, μήτ' άλλον ηγεμόνα ποιούμενοι μήτε τον νυν οντά φυλάττοντες, ώσπερ ου Γάλβαν, αλλ' όλως άρχοντα και το άρχεσθαι φεύγοντες; Φλάκκον μεν ουν Όρδεώνιον ουδέν άλλο ή σκιάν οντά Γάλβα και εϊδωλον έατέον, ημέρας δέ μιας όδον άφέστηκεν ημών Ούιτέλλιος, δ της ετέρας Γερμανίας ηγούμενος, πατρός τε τιμητοΰ και τρις (Wech., ρ. 1063.) υπάτου2 γενομένου και Κλαυδίω Καίσαρ ι τρόπον τινά συνάρξαντος, αυτός τε τήν λοιδορουμένην υπ' ένίων πενίαν δείγμα λαμπρόν έχων χρηστότητος και μεγαλοφροσύνης. Φέρε, τούτον έλόμενοι δείξωμεν άνθρώποις πασιν, ως 'Ιβήρων και Λυσιτανών άμείνους έσμέν αυτοκράτορα αίρεΐσθαι. » Ταύτα των μέν ήδη προσιεμένων , των δ' ου προσιεμένων , εις ύπεξελθών σημαιοφόρος3 άπήγγειλε τω Ούιτελλίω νυκτός έστιωμένων πολλών παρ' αύτω. Του δέ λόγου διαπεσόντος εις τα στρατεύματα πρώτος Φάβιος Ούάλης, ήγεμών ενός τάγματος, τή ύστεραία μετά ιππέων συχνών έλάσας αυτοκράτορα τον Ούιτέλλιον προσεΐπεν. Ό δέ τάς μέν έμπροσθεν