CAPUT VIII
De Temporum Grece lingue vulgaris efformatione.
Posr rudem, simplicémque temporum cognitionem, recta instituti postulat ratio, ut ampliorem clariorémque de illis methodum tradamus, ac non solum de generali eorum for- 15 matione, sed etiam de speciali doctrinam proponamus.
Ut autem ab iis, qua omnibus veluti propria sunt et communia, suum sibi sumat initium præsens tractatus, illud tanquam certum, immotümque constituere placet, omnia preterita tempora, quorum nomine (P. 105) proprie appel- 30 landa censeo imperfectum, et perfectum, nullum aliud præter Syllabicum, quod vocant augmentum admittere.
Hoc autem augmentum iis tantum preteritis addi consuevit, quorum presens incipit à consonante, ut λέγω dico, &zyx dicebam. Hoc ipsum augmentum ὁ syllabico fieri in- 95 terdum solet temporale, quum videlicet vertitur € in », dicendo 7/syx pro ἔλεγα. Verum id Græcos est imitari literales ac veteres, non autem recentiorum Grecorum linguá loqui vernaculá.
Illud etiam non te lateat, Verba, quæ initio presentis ao scribuntur p, illam reduplicare post ε, augmentum syllabicum, in omnibus preteritis, ut ῥαντίζω aspergo, ἑῤῥαντιζα aspergebam, et ἐῤῥαντισα aspersi.
Animadverte tandem in verbis compositis ex aliqua præpositione, (P. 106) quæ incipiat à consonante, semper in præ- 3; teritis illis augmentum svllabicum fieri ante ipsam præpositionem, nullá penitus præpositionis elisá vocali, ut καταθέχοµαι iJNOT, ἐκαταδέχουμουν dignabar, εἰ ἑκαταδέχθηκα
48 PORTII
dignatus sum. Hxc quidem in communi, jam singula in particulari examinemus, et in primis activa.
De presente.
Præsens, quod potissima est totius verbi radix, et cardo, sad cujus characteristicam reliqua tempora, tanquam ad immotum axem, amussfinque suspiciunt, quum activum est exit in «», quod deinde mutatum in ο, format passivum in µαι. Ab illius finali consonante dependet characteristica preteriti, ut vidimus in Conjugationibus, et ab ejusdem 10 inchoativa præteritorum nascitur augmentum syllabicum.
(P. 107) De Imperfecto.
Imperfectum à præsente deducitur mutando o in a, et addendo cum ratio postulaverit, augmentum syllabicum, ut γοάφω Scribo, ἔγραγα scribebam. Caeterum id tantum verum
5 est in verbis barytonis, nam in circumflexis aliter prorsus dicendum, cum o, presentis transeat in ow in imperfecto, ut ru honoro, ετίµουν honorabam. id vero commune est quibuslibet imperfectis, propriam sui presentis characteristicam observare et penultimam, excipe ἔχω, εἶχα in cujus
2 penultima additur ε.
De Perfecto, seu Aoristo.
Perfectum, quod vicem gerit Aoristi, cujus olim apud illa Græciæ vetusta lumina, ac sapientie decora non infrequens usus fuit, augmentum habet idem cum imperfecto,
2; si (P. 108) presens incipiat à consonante, ut γράφω scribo, ἔγραψα scripsi : observat item eandem penultimam, utpote ab eodem praesente deductum, mutatione ω in α, et characteristicæ presentis in characteristicam preteriti qua septuplex est ψ, E, e, À, p, v, p, ut supra diximus in conjugatio-
so nibus barytonorum, pro quibus tantum hæc regula traditur. Nota tamen perfectum in quarta Conjugatione, cum duplex fuerit finalis consonans presentis, postremam abjicere, sic Yu cano, habet ἔψαλα cecini : «apw» facio, Exaux feci : géov fero, ἕφερα tuli. et alia hujusmodi. Rursusquum penultima
3; presentis ejusdem Conjugationis est per αι diphthongum, quam deinde sequatur duplex liquida pv, vertitur in v in perfecto, ut daíow) verbero, &vox verberavi : hoc ipsum observat πέρνω accipio, licet penultima sit per e, habet enim perfectum ἐπῆρα (P. 109), accepi. Caeterum αι ante unicam ν,
vel amittit x in perfecto, ut χλαίω tepesco ,' &xyx ἱεριιὲ, vel vertitur sepissime in vy, Ut óouvopzxtw OTRO, Opopyryx ornavi, Ὑοντραίνω crassum fucio vel crassus flo, εχόνzpryx, etc. Verbum γενω sano, habet perfectum ἔγιανα sunavi, ne coincideret cum ἔγενα sanabam imperfecto. Reliqua præte- : rita irregularia vide in anomalis. In dissyllabis quarte conjugationis ε praesentis, si praecipue deriventur à Gracoliteralibus, observatur quidem in perfecto sed assumitur ulterius «, ut μένω Slo, &uswz. Steti , στέλνω mitto, ἔστειλα misi, σπέονω SEMNO, ἔσπειρα Seminavi, etc. De præteritis circumflexorum fusius egimus supra exponentes eorum Conjugationes.
De Plusquam-perfecto.
Plusquam-perfectum conflatur ex imperfecto εἶχα verbi Eye, et par(P. 10)ticipio passivo neutro, quod remanet sine flexione, ut εἶχα Joxuusyx SCcripseram, Gallice J avois escrit. eyx Sicut avois variatur quidem in omnibus numeris, et personis, at “γραμμένα et escrit manent penitus immutata. Vel etiam eidem imperfecto εἶχα addendo γράψει item invariatum, aliud effinges plusquam-perfectum, frequens et 29 ipsum apud recentiores Graecos.
De Futuro.
Futurum (proh teihporum vicissitudinem) ubi quondam apud veteres Grecos parens quodammodo reliquorum erat, et αοχτὰὸν Aoristi, cujus vicem in hac lingua praeteritum 25 gerere superius insinuavimus; modo emendicatam aliunde tenet significationem, atque ab eodem Aoristo derivationem.
Duplici autem modo potest à (P. 111) praeterito futurum effingi. Primo ablato augmento syllabico, et versa à in ω, 30 ac addendo particulam 6, ut ab éypzlx scripsi, facies GE γὐάψω scribam, ita ut γραφω varietur per singulos numeros et personas, invariata particula 6. Vel
Secundo sumendo verbum θέλω, et addendo tertiam per- Sonam supradicti futuri, ita ut θέλω flectatur per omnes 38 numeros, et personas; minime vero quod additur, ut θέλω yoxpa scribam, γυάψει remanet immutatum ubique.
Penultima futuri est semper eadem cum penultima perfecti, excipe παγω et πέρνω, quorum perfectum penultimam habet in », sed futurum in x, ut énzyx ivi, θέλω πάγει vel θὲν w πάγω bo, et ἐπῆρα accepi, ^w παρει vel (tv πάρω accipiam.
MEYER. GHAMM. GRECQUE. 4
DO PORTII
(P. 112) Appendix de particula 0: vel Ge.
Quanvis frequentior sit apud hodiernos Grecos usus futuri secundo modo explicati, et particula 6: vel 6:4 aut θέν per syncopen ita dicatur, sicut et #% pro ήθελα volebam, quia
» tamen non raro reperies futurum primo modo traditum, quod affinitatem quandam cum Græcoliterali futuro præseferre videtur, iccirco pauca de dictarum particularum usu censeo disserendum.
Est igitur particula θὲ, sicut et verbum θέλω, quando abso-
1) ute ponitur, nullique particula superaddita, specialis nota futuri. Dixi, absoluté, nam si cum particula νὰ conjungatur, ut θέλω νὰ yox lo, non denotat futurum, sed definitam quandam animi constitutionem ad scribendum.
Dicitur autem 6:, quum verbum incipit à consonante, m,
1; duntaxat ex(P. 113)cepta, ante quam ponitur θέν, ut θὲν πάρω accipiam. Quod si verbum inchoet à vocali, vel diphthongo, tunc utendum erit particula 6€”, ut 66A ἀγαπήσω amabo.
Observes obiter rogo, hujusmodi particulam 6t, vel verbum θέλω, quum construuntur, reponi ante pronomina, et articula,
2) ut id. tibi faciam, si juxta Graecorum vulgus loqui velimus, dicemus θέλω σου τὸ κάμει Vel θὲ σου τὸ xau.
De Passivis, ac primiim de Prosente.
Activorum sic exposita figuratione, par est, ut etiam ad passiva gressum faciamus, et in primis de primario eorum
ο” tempore, videlicet de presente quam paucissimis agere aggrediamur.
Præsens ergo passivum desinit semper in µαι ab activo deductum, cujus w si sit verbi barytoni mutatur (P. 114) in o, si vero circumflexi in οὗ diphthongum, et additur pu, ut
30 θέρνω verbero, δέονουαι verberor, »wà moveo, κινεῦμαι moveor.
Secunda persona est in ox, quomodo imitatur flexionem verborum in µι passive vocis Græcoliteralis grammatice : Formatur in barytonis à prima presentis passivi, mutando o in e, et uat in ox, ut zozcouat SCribor, γοάφεσαι scriberis.
35 Dixi in barytonis, quia in circumflexis secunda persona præsentis passivi formari debet à secunda præsentis activi, cum hoc tamen discrimine, quod in prima conjugatione circumflexorum post ει, addenda sit ε cum accentu acuto, et post s, αι, Ut πουλεῖς vendis, πουλειέσαι venderis : in secunda vero
w facile fiat addendo tantum αι, ut ayxra; amas, αγαπᾶσαι amaris.
Tertia fit à secunda, mutata σαι in ται, ut θέρεσαι verberaris, δέρνεται verbe(P.115)ratur, πουλειέσαι venderis, πουλειέται venditur, etc.
Prima pluralis est. semper in ούμεσθεν, mutato ubi fuerit o in ου, et µαι in µεσθεν, ut γράγομαι, Ὑγραφουμεσθεν, vel retento o, 5 ut γράφοµαι, Ὑραφόμεσθεν, his enim duobus modis exprimitur prima persona pluralis.
Secunda fit à prima pluralis ablata µε et v, ac retenta σθε, ut γραφούμεσθεν, γραφοῦσθε : vel à secunda singularis, mutando σαι in σθε, ut γράφεσαι, ypxqes0s, possumus namque uti utra- 10 que ad libitum.
Tertia deducitur à secunda pluralis vertendo σθε in νται, ut γραφοῦσθε, γραφοῦνται: vel à prima singularis mutatione µαι in vrat, Ut γράφομαι, /οάφονται.
De Inperfecto passivo. 15
Imperfectum passivum est semper in ouuow, à prima pluralis presentis (P. 116) passivi mutando µεσθεν in pov», et addendo augmentum syllabicum, si verbum incipiat à consonante, ut ραφούμεσθεν, ἐγράφουμουν SCribebar. Secunda est in σου à prima ejusdem mutata pow in σου, ut ἐγράγουνυοων, ἐγράφουσου. 20 Tertia vero à secunda mutando σου in vro, ut ἐγράφουτου, ἐγράφουντο. Vel alias à tertia singularis presentis, vertendo ται in τον addendóque syllabicum augmentum, ut γράφεται, ἐγοάγετον.
Prima pluralis fit à prima singularis, addito σθεν, et mu- ?5 tato ουν in €, ut ἐγοάγουμονν, ἐγραφούμεσθεν. Secunda à prima pluralis ablata µε et v, ut ἐγοαφούμεσθεν, ἐγωαφοῦσθε. Vel à secunda singularis mutando «cose» in eo, ut ἐγράφουσον, ἐγράφεσθε. Tertia denique à tertia singularis vertendo ον in
ave, Vel aot, ut ἐγράφουντον, ἐγραφούντανε, vel ἐγραφούντασι. 30 (P. 111) De Perfecto Passivo.
Perfectum passiva vocis, quod Aoristo penitus passivo veterum Græcorum non tam significatione respondet, quam flexione ab activo formatur hoc modo. Debet prius verti x in 0r«z vel Gw, quae est propria terminatio omnium penitus præ- 35 teritorum passivæ vocis, tum si fuerit ) verti in », si £ in y, si ; debet tolli, preterquam in verbis tertiæ conjugationis, si ν etiam ejicienda, si vero À et o retinendæ, quantum ad p, raro reperiuntur perfecta activa in µα, Sed si fuerint, ut
)2 PORTII
&aux feci, carebunt tamen perfecto passivo quare ut dicainus, fictus Sum non utimur verbo κάμνομαι, Sed yivvouuat, cujus perfectum est &yzv//rza. Jam penultima perfecti passivi eadem est cum penultima activi, ut ἔγραγα scrépsé, ἐγοάφθηκα
ὅ vel ἐγράφθη» scriptus (P. 118) sum : εφύλαξα Custodivi, ἐφνλάχθηκα vel £u) Xy ry custoditus fui, &tvrax Movi, &uyr rz vel ἐἑχινήθην motus sum. ὀνομάτισα noménavi. ὀνοματίσθηκα vel ovoµατίσθην nominatus fui, ëbaix cantavi, ἐφαάλθηκα cantatus fui, etc. Id quidem ita fere contingit; sed quia nonnulla sunt
10 perfecta passiva quie. penultimam activi non retinent, ideo hie singillatim referam verba, quorum perfecti activi et passivi eadem est cum presente penultina.
Verba activa in απω, αξω, αφω : etm. εξω Ec): Οπω. Gov, vy», retinent in utroque perfecto vocalem, quæ in præsente
ιν procedit β, π. 2. idem faciunt in zz», axym, αχω : exm, ym, εχω : ατως, x00, xm) : Em. Ed, Ot εἶω.
Verba autem in aZ», εζω, ζω, οζω, Em, et vo, vel In duo σσ, quorum perfectum activum est in σα, observant quidem ubique eandem penultimam, sed assumunt ; ante θα, ut
20 (P. 119) κολάζω punio, ἐκόλασα punivi, ἐκολάσθηκα punitus sum, etc. quorum vero perfectum activum est in £z, candem etiam habent in utroque penultimam, sed assumunt zy ante Graz, Ut κραζω UOCO, ἔκραξα COCA, Exoxy'mex vocatus fui.
Verba in eo» vel ενω barytona diversam habent in
. 25 utroque perfecto penultimam, nam in activo e presentis, ut plurimum additur ;, vel rarius mutatur in x, in passivo vero semper vertitur in x, ut sim Seméno, ἔσπειρα SCminavi,
