SEE

« დო C,6CC

MII

REZ 1 й ია

м; ჩურნი, tchweni.

у, $ произносится какъ в, ош; $ ‘зе prononce comme

ше, произноентся какъ в. 86 ргопопсе COMME ил; მოგ». ©, 10§IVL ლეღჯ, #6წ/MVI. ..

р, aspiré.

К, dur et un peu aspiré.

г, въ caost Богь м т. п. gh;

AU], х,

дж, xae, какъ ს латин.

4, guttural.

ch,

tch,

kh,

khh, plus aspiré que le précédent.

dj,

h muette, ho.

6, твердое соотвЪтствующее e muet, usité seulement dans

армянскому pr.

les manuscrits; fait toutes les fonctions du p arménien.

— —— ue = -

C846MMVMს1%9. Ш

Tableau de la valeur arithmétique des lettres.

>აესე, Se –

Буквы. | Phoul. Biste. | Chaour. | Abaz. | Martchil. |Minaltoun. | Thouman. | | Lettres. | Пули. | Pucre. | Шаури. | Абази. | Марчили. |Мивалтуви| Тумани. | მ? 1 — — — — ი, 2 — — — — გა 4 1 — — — ლ, 6 1; — — — მ, 8 2 — — — ნ, 10 24 1 — — 2, 12 3 1: — — ლ, 14 33 1? — — 3, 16 4 1: — — 5; 18 4: 1ჯ — — ©, 20 . § 2 — — ს, 40 10 4 1 — (> 60 15 6 13 — | მ? 80 20 8 2 — ' ფ, 100 25 10 21 — | ქ, 190 30 12 5 1 | ®, 140 35 14 31 11 | 4, 160 40 16 4 13 3, 180 45 18 4} 11 ჩ, 200 50 90 5 13 | 6) 400 100 40 10 33 | д, 600 150 60 | 15 5 წ, 800 200 80 20 63 | $, 1000 250 100 25 81 | 6, 1200 300 120 30 10 à | 1400 350 140 35 118 7. 1600 | 400 160 40 13} 3, 1800 450 180 45 15 3. 2000 500 200 50 163,

цое, иъстонмеше, глаголъ, HAPHUÏE, пред-

Исключеше. Олъдующия слова въ въкоторыхъ сочинешяхъ употребляются 3» мужескомъ и въ женскомъ родф напр. მეფე, царь, მეფა, парица; ჭაბუკი, юноша, $53 {*, юная, молодая дзвушка; იგი, OHB, იგია, она.

’ Примъчаше. Собственно Грузины для отлимя полюзъ употребляютъ слёдуюшря члова: а) для означеня мужчины მამრი, для женщины, მდედრი, ხ) для означешя животнаго самца, მამალი, самки, დედალი; ©) для крупыаго. рогатаго скота и звърей, ხრი, быкъ, ფური, корова, напр. ხარ–ირე– do, олень; вов В, дань, ზარ-კამბენი,

Remarque. Pour les permutations des lettres, voyez dans 16 dictionnaire le com-

. mencement de chacun des articles qui les

concernent.

$3. Les lettres sont: où voyelles, », ე, ა, თ, 3} ou doubles-voyelles, ©, a, >, 1, $; ou consonnes : ბ, გ, დ, 3, ზს, ©, 3, ლ, მ, 6, 3, $; რ, ს, თ 91) 3, ©, 0, 3, 6, 8, ძ, წ, 3, ს, $, #, დ.

$ 8.)ევია la langue géorgienne il y a 8 parties du discours: le nom, l'adjectif, le pronom, le verbe, l'adverbe, la préposition, la conjonction et l'interjection.

$ 4. Les noms se divisent en: а) propres,

comme 33663, Pétré, დავით, Dawith; ხ) com-

muns, p. 6. კაცი, homme, უმა, esclave. A l'égard des noms propres il faut remarquer: a, ceux de baptème, comme დავით, Dawith, გიორგი, Giorgi; b) les sobriquets, comme გ–უელიხააა, Goulisaba, გულდასტა , Gouldasta, გარდისახარ, Wardisakhar, დედო«ვლიზეული, Dédophliséouli, მთვარისახარ, Mthwarisakhar, დილარა, Dilara:

с} ceux de famiile, comme ლარაძე, Laradzé, Vdsessd), Khmaladzé, ხალთხუციანხი, Saltkhoutzianni, ბარათიანნი, Berathianni; სარდლიანსი, Sardkanni; 4) les diminutifs et humiliants:

დავითა, დათუ”ბ, დათუნს დათიკ+, Dawitha, Dathoua, Dathouna (Dawith); დარეჯანა, Dare- Чава (Dorothéa).

$ 5. En géorgien il n'y а pas de genres

Ecception. Les mots suivants sont employés dans cert ата livres avec distinction de

masculin et de féminin: მეფე, roi, მეივა,

reine; წაბუკი, jeune homme, $5’, jeune fille; იგი, lui, იგის, elle.

Remarque. Pour distinguer les sexes, on se sert des mots suivants: 1) en parlant d'un être mâle, მამრი, masculin; en parlant d’un être femel, მდედრი, féminin; 2) à l'égard des

animaux, მამალი, ше, დედალი, femelle; 3)

pour le gros bétail et les bêtes à cornes, სარი, boeuf, ფური, vache: р. е. ხარ-ირემი, cerf, ფურ-ირეში, biche; კამბეჩი, bulle, ფურ-კამბენი,

b) Родительный, კაცისა; კაცებიზა, gsgos.

8) Звательный, ges კაცებო, კაცხო.

е) Теорительный IL. კაცით; კაცებით.

ი Творительный П (modal), კაცად, კაცებად. .

Имена странъ, городовъ м т. п., X08чаюнряся на ად въ творительномъ озиа- MOTS стремлеше къ какому либо MECTY, напр. ქალაქად, въ городъ и т. 4.

Примтъчавше I. Звательвый падежъ иногла подобемъ именительвому, напр. ადამ, 0 Аламъ! მაცხოვარ, о спаситель! მოძღვარ, 0 нитавникъ! Въ npocroptuin этоть падежъ иногда кончится на გ, напр. მამაგ, დედავ, 8955.

Примъчаще II. Нъкоторыя nuena Фамильных имъютъ одно только множественное число и склоняются такъ: им. ხარდ- Goo, род. и дат. 6, твор. I.

еосыбыюо зват. ზარდლიანხო. СлвдующИя наззашя иъкоторыхъ церковныхъ книтъ, HMBIOILIA окончан!я множествениаго числа, დავითნი, ჟამნი, თთვენი, მარხვანი, ლოტვანი, во эсъхъ падежахъ привимають 0X0853912 единствевнаго числа, KPOMB того имзютъ и иножествениое, напр. им. დავითნი, рол.

დავითნიზა, дат. დაგითნხა, тв. I. დავითწითL, тв. II. დავითნად, им. мн. დავითნნი, დავითნები; род. დაგითხთა, დავითნებიზა; дат. დავითნთბ; დაგითნებ ა: твор. I, დხავითნებით, твор. II, დავითნებად,

femeile ди buffle; 4) à l'égord des animaux sauvages: ხვადი, mâle, ds, femelle, comme:

ხვადი ძაღლი, un chien, dy ძაღლი, une chienne, ხვადი ლომი, un lion, ძუ ლომი, une lionne.

$6. Les noms ont deux nombres, le singulier, et le pluriel avec deux formes différentes: бо, homme; კაცნი, კაცები, les hommes; il ya sept cas.

1) Nominatif, კატი; კაცნი, კატები.

2) Génitif, gsgobs; კაცობა, ро.

3) Datif, 56%; 46%, კაცებხა.

4) Vocatif, pge; კაცნო. , $645.

5) Instrumental 1, კატითა: კატებითა!.

6) Instrumental II (modal), კაცად; კაცებად.

Les noms de pays et de villes terminés en ად à l'instrumental Indiquent le lieu où l'on va: ქალაქად, vers la ville.

1 Remarque. Le vocatif est souvent semblable au nominatif: р. е sg, о Adam, მაცხოვარ, о sauveur, მოძღვარ, maitre. Dans le style vulgaire, ce cas est quelquefois terminé en 3: 9543 , о père, ююз, 0 mère, ძმავ, о frère.

2 Remarque. Quelques noms de famille n'ont que le pluriel, et se déclinent ainsi:

სარდლიანნი, les Sardlians; g. ხარდლიანთა, instr. ხარდლიანთით, у. ხარდლიანნო. Les noms de livres suivants, qui sont aussi p'uriels: @+ვითხი, le Psautier; ჟამნი, les Heures; თთვენი, les Mois; дв бо, le Carème; ლოცვანი, les Prières, prennent à tous les cas la terminaison du singulier, et ont encore un pluriel:

დ. რ. დავითნი,დ.-თნისა, ძ.-თხხა, instr.-obous, ·

«ебу. pl. დავითხნი, დავითნები , დ. –თნებიხა, ძ.

–თნთ! , –თხებხა ; instr. 1.-თნებითა; II. – თნებად,

Les noms suivants: а) თვალი, signifient oeil, fait au 8. თვალიხა , d. თვალხა pl. თვა– ლნი, თვალები; signifiant pierre précieuse, fait

თვალხი | თვალები: Когда’ значить драгоцтьнный камень, тогда въ родит. имъеть თუ” ლიზა: им, мн. თვლები. b) გუალი, род. გვალоф, им. множ. კუალები, CUS, слюды; но აალი, род. ჯულისს, им. множ. გულები, se. и მოწმე, род. defsdobs, им.

MAOK. მო.წამენი, მოწმეები , MYHCHUKS; но მოწამე, род. მოწმისა, им. множ. მო.წმები, свидтътель. 4) მხარი, род. მსრისა, MM. множ.

ხასელიხა, им. MHOX. სახელები; UMA, ხგსე– ლი, род. ხახლისა, им. множ. ხასლები, рукав, სახლი род. bsbgobs, MH, სახლები, dos. f) წელი, род. წელისა, пояеница, წელი, род. წელისა, MM. множ. წელები, Кишкы; წელი, род. წლიხა, им. MII0X. წლები, годъ. 8) ხუცესი, nons, род. ხუციხა, дат. ხუცესხა, твор. Г ხუცითა, им.

множ. ხუცები , bagablo, h) ღმერთი, род. 07 თიხა, ლმოთიხა; дат. ღმერთხა , твор. ღუთით,

$ 7. Имена прилагательных იმვ,ს.§8010X0#8 на а) качественныя , გეთილი, добрый, კარგი, хоропий; b) притяжательныя, მამეული, от- HOBCKIA, დედეული, материнъ, პაპეული, дЪ- #08, ქრშეული, мужныиъ; с) числительныя, ერთი, ОДИНЪ, ორი, два и T. д.

Прилагательзыя качественныя могутъ означать качество или просто нли сравнительно, и 018 сего имфютъ. 288 степени значения: а) положительную, ძლიერი, CHAR - НЫЙ; ·გეთილი , хороший. b) сравнительную, უძლიერესი, უგეთესი. Превосходная же степень дълается изъ положительной иди сравнительной степени, прибаваля къ нимъ частицы: : უოვლად , все; 'ფრიად ‚ весьма, очень, ძლიერ, ძალიან, сильно, очень, напр.

' გვალებისა; signifiant sillon,

au ფთ. თვლიხა; au pl თვლები, $. თვლების:, b) კვალი, signifiant trace, fait au g. კვალისა, d კვალსა; pl კვალხი, კვალები; g კვალთა, 8 კვლისა, pl.

პგლები, დ. კვლებისა. с). მოწამე, დ. მოწამისა: pl. მოწამენი, მო.წამევბი, g. მო.წამეთა, მო-წამე– ებისა, signifie martyr; mais მოწამე, g de წმიხა » pl. მოწმები , témoin. 4) ძსარი, .ფ. ძხა– Gobs, pl. მხარეები, ფ. მხარეებისა, côté; mais მსარი, დ. მხრისა, pl. მსრები, g. მხრებისა, épaule. е) სახელი, 5. ხახელისა , pl სახელები, წ. სა– ხელებისა, nom; mais სახელი, დ. სახლისა, pl.

ხახლები, g ხახლებისა, manche, alors се dernier se décline entierement comme სასლი, maison. წელი » $. წელისა , гет5; წელი , წელისა , წვლები; II1#65LI1§: mais წელი ა ფ. წლისა ; pl. წლები, 5. წლებისა, signifie аллее. в) ხუცესი, prètre, fait au g, ხუცისა, 4. 516265, instr.

1. სუცითა, pl. სუცები , ხუცესნი; ხ) ღმერთი , Dieu, fait au დ. ღუთისა, ღმრთისა, 4. ღმერთ– ჩა; instr. 1, ღვთით. =

,-§ 7. Les adjectifs se divisent еп qualificatifs : კეთილი, bon, კარგი, beau; patronymiques:

მამკული, de père, დედეული, de mère, პაპეული, d'aïeul, ქრმეული, de mari; numéraux:

ერთა un, ღარი deux, etc,

Les adjectifs qualificatifs peuvent indiquer la qualité simplement ou avec comparaison, aussi ont-ils deux degrés de signification: а) le positif: ძლიერი, fort, კეთილი, bon; b) le comparatif, უძლიერეხი, plus fort, უკეთესი, meilleur. Le superlatif se forme, en géorgien, du positif ou du comparatif, ausquels on ajoute les particules: уозюме, entièrement:

ფრიად, très ; ძლიერ , ძალიან ‚ fort ; ჟოგლადძლიერი, très puissant, ფრიად–კეთილი, très bon; თვლად-უძლიერესი, extrêmement fort; ou ien en redoublant l'adjectif: gog-gogo, très grand.

| ა ou