‹ Histoire d'ArlonChapitre 44 sur 139 · RELEVÉ DES FONDATIONS EN FAVEUR DE L'INSTRUCTION · texte numérisé non relu

RELEVÉ DES FONDATIONS EN FAVEUR DE L'INSTRUCTION

Enseignement moyen.

Fondation Eischen.

Fondation Warnach.

Je donne le texte de ces deux fondations comme intéressant plus particulièrement les enfants de la ville d'Arlon.

Commissim provinciale des loursee à Arirni.

i« Claude, curé à Ruette, .1631. Humanités, philosophie, théologie et droit. Les parents du fondateur, quatre bourses de 600 fr. chacune^

2. Collard Jacques, curé à Noville, il octobre 1735. liumaDiié8,pfatiosophie, hautes sciences. Les parents du fondateur et, à leur défaut, les Jeunes gens d'Ortho. Une bour^ M 300 i[rap.Q8.

Googh

l'instruction publique. 269

3. Denisramont Marie- Dorothée, 9 et li novembre nS6. Humanités et sciences sapérieures. Les parents de la fondatrice et à leur défaut i^ les jeunes gens de Laroche ; 2* les jeunes gens du Luxembourg. Une bourse de 450 fr.

4. Dumonceau Henri et Jeanne, il novembre 1766 et 18 octobre i 770. Études indéterminées ; à défaut d'étudiants, l'apprentissage d'un métier. Un des plus pauvres et proches parents des fondateurs. Une bourse de 90 frs.

5. Dumont Henri, curé à Yirton, 6 octobre 4570. Humanités, hautes sciences et théologie. Les parents du fondateur ; à défaut de ceux-ci, les jeunes gens des paroisses de Virton, de Jamoigne, d'Izel ou de Tintigny. Une bourse de 500 frs. pour études universitaires ; cinq bourses de 200 fr. et 3 bourses de 400 frs. pour études humanitaires.

6. Gérard Jean, 40 octobre 4854. Humanités ou philosophie. Un ou plusieurs jeunes gens de la paroisse de Jamoigne, y compris Rulles, pauvres ou de fortune médiocre, en préférant^ à mérite égal, ceux de Yalansart. Une bourse de 200 francs.

7. Hertzig Michel, 20 juillet 4599. Études indéterminées. Les parents ou parentes du fondateur ; à leur défaut les jeunes gens des deux sexes du ban de Hachy et des villages ci rcon voisins. Le montant de la bourse sera fixé, lorsque le capital constitutif aura été reconstitué.

8. Marci Jean, 4 6 novembre 4754. Humanités, philosophie, instruction primaire, théologie, droit, médecine, métiers. Les jeunes gens de la commune deChassepierre, à choisir parmi les plus pauvres. Deux bourses de 4000 fr. pour études universitaires. Cinq bourses de 500 frs. pour études humanitaires. Six bourses de 20 fr. pour études primaires, quatre bourses de 400 frs. pour apprentissage théorique et pratique de métiers, trois bourses de 400 frs. pour apprentissage de métiers.

9. Warnach Henri, 49 avril 4635. Humanités, philosophie et théologie. 4o|es parents du fondateur ; 2<' les jeunes gens d'Arlon ; 3® ceux de la prévôté d'ArloD. Deux bourses de 460 frs. chacune.

40. Herbet Gilles, 42 janvier 4745. Humanités, lettres, théologie, métiers. Les parents du fondateur. Une bourse de 425 frç.

44. Seyler de Metzert. Instruction primaire. Les parents du fondateur et, à leur défaut, les enfants pauvres de Metzert, une bourse de 25 frs.

N. B. — H existe encore deux fondations de bourses Mahy et Ftien, curé à Gouvy, pour lesquelles le capital primitif doit être reconstitué, avant de pouvoir délivrer une bourse d'études (4).

42. Fondation Milius administrée par la Commission des bourses d'études de la province de Brabant. Appelés: des Luxembourgeois, desLouvanistes et autres.

(i). Exposé de situation administrative de la province de Luxembourg, année 1871, p. 5o et suiv*

A. Fondation Georges d'Eyschen.

Ad majorem Dei Deiparaeque seroper Virginis Mariae, S. Josepbi etSS. omnium gloriam etbonorem animae meae, parenlum, famiiiaeque benedictiooem et salutem sempiternam.

In Domine sanctissimaeetJndividuseTrinilatis, PalrisetFiliiet SpiriiusSancti, Amen.

Ego Georgius ab Eyscben boc tilulo ab inviclissimo Imperalore Ferdinando

secundo, praesentante ob singularia mérita Serenissimo Duce Francisco à

Lolbaringia, Episcopo Vcrdunense, Ecclesiae metropolitanœColoniensisdecano,

Nobiiitatus, palria Ârluno-Luxemburgensis, SS. Thcologise Licentiatus, melro-

polilanœ et B. Mariae Virginis ad gradus, necnon S. Joannis Evangelistae in

Curia Colonise Presbyter capitularis canon icus et Paslor, aUi memorati Serc-

nissimi Ducis Eleemosynarii etc. Vivens, sano consilio et integrls scnsibus per

prœsenles institui et instituo in gymnasio Montano Colonise pcrpetuis futuris

temporibus duraluram fundationem dnorum studiosbrum ciim conscnsu et

approbatione admoduni Udi et Eximii Domini Joannis Filz SS. Theologiae Doc-

toris, metropolitanae ecclcsiœ presbyteri canonici confralris mei obs : Supra-

dicti Gymnasii Rcgentis necnon DD. Seniorum Conregentium ejusdemgymnasii

approbatione, ita ut duo studios! babeant integram mensam sivc portionem et

cubiciilum proprium ibidem, sintque bi duo adolescentes de faniilia et nomine

ab Eyscben quamdiu eititerint, déficiente vero linea masculina et nomine ab

Eyscben assumenturvelassumeturprorationrlemporum,unusvel duo ex filiabus

ejusdem familiae progeniti^ vel ex civitate Arlunensi aut circumjacenlibus pagis,

oitines tamen legitimotboro nati et bonae-indolisqui apli ad studia erunt.Nomina-

tio autem istorum sive cognatorum et ex familiâab Eyscben, sive extraneoruro,

quamdiu vixero pênes me erit, post obitum veromeum eritsemper pênes Senio-

rem ex linea masculina familise et nominis ab Eyscben. In defectu vero linese

masculinœ et nominis ab Eyscben, eritnominatio pênes DominumVicariumpro

temporecapellaesacratissimi Rosarii in Arluno, necnon Praefectum et Consiliom

ejusdem fraternitatis quam capellam ad Dei Deiparaeque gloriam ego quoqoe a

undamentisextruxietquotidiana missadotavi,ejusdemquecapellaecollatiosemper pênes seniorem familise ab Eyscben erit. Quod sitemporummalitiavelmalorum hominum injuria fraternilas illa defeceril> collatio et nominatio tam d. Vicarii Sacratissimi Rosarii, quam borum adolescentum pro studiis erit pênes Dominum Pastorem in Arluno et Seniorem scabinum, necnon Seniorem ©enb[(i^effen. Notandum tamen quod si forte aliqua vel virgo vel vidua de famiiia ab Eyscben velit Colonise vel in virginitate vel viduitate Dco servire, accipiet illa singuiis annis pro sua sustentatione quinquaginta impériales loco unius studiosi a Domino Régente ; unus tamen semper erit studiosus qui in sâepediclo gymnasio studens gaudeat intégra portione sive mensa. Quo emoluoiento

Googh

l'instruction publique. 271

sive anus, sive duo fuerint ad magisterium in pbilosopbia, indeque in Theologia, Tel jure aut medicina fruetur. Intérim volo et ordino, ut quicumque hajus me» fandationis frueniur, tempus inutililer ne perdant, sed pietatem cum lilteris conjungant, ieges et statuta Gymnasii sollicite custodiant, preces a Régente praBscriptas religiose dicant, meam et parentum meorum salutem apad Deam promoveant. Quod si quis negligens aut discolus deprehensus foerit, et iterum atque iterum admonitus, non resîpuerit, tanquam indignus rescindatur. Cum locus quoque vacaverit Regens advertet et scriptosignificabit SeniorI ab Eyschen vel Yîcario Capellae B. M. V. Sacratissimi Rosarii in Ârhino» Qt providentur de alio adolescente sive alumno ad studia indoneo exfamilia, si secus, sicut supra scriptum, aut ei civitate Ârlunensi, aut pagis adjacentibus. Prsesentabunt autem Regenli gratis. Quod si neglexerint nominatores praesentare infra très menses a notilise die. Regens jus babebit assumendi alium bonestam pauperem quntenns fieri poterit Ârlunensem velLuxemburgensem, qui tanidiu emoFumentis sub legibus praescriptis gaudebit, donec alius légitime faerit praesentatus. Âssumet etiam Regens praesentatos gratis, cubicnlum asslgnando at supra, nihilque pro didacto ab eis exiget.

Âd banc igitur Fundationem meam lego, do et de prsesenti transporto saepedicto Gymoasio Montis villam meam in Widdig prope Bonnam^ cum domo et torculari continentem quatuor cum dimidio jugera vinearnm et unam cum dimidio pinta utpote în peciis infrascriptis

Bas inquam vineas et villam supra positam do et transfère Gymnasio Montis, ot Regens quotannis omnia vina et emolumenta inde percipiat, ita tamen ut Yendere nec aiîenare quicquam possit, sed omnia intégra pro bac mea fnnda«tione permaneant.

Conservabit etiam Regens villam et vineas in bona structura et cultura sumptibus Gymnasii, quod ut ne gravate sed facilius et commodius faciat (neque enim dispendium cujusquam qusero) : ultro et gratis relinqno proventus et emolumenta villae et vinearum duorum annorum solum ad sumptus sive ex-* pensas restaui*ationisetculturae. Praeterea superaddoaliostrecentos impériales, qoos ego in parata pecunia Regenti numeravi, in empUonem annui redditus sive pensionis. Ex bac primo Regens annue babebit duos aureos} Deinde matrl Priorissae Virginum Discalceatarum Carmelitissarum im Sleuenatif^en f)of annue dablt nnum imperialem pro uno sacro semel annue legendo in conventu pro refrigerio animse meae et parentum, legentque missa finita commendationem.

Si autem bas Virgines et conventum alio transferri contigerit, volo et otdinO ot quatenas in Gymnasio capella fuerit, ibi duo sacra annue legantur in dictain finem, deturque ex jam dicto Impérial! cuilibet celebranti médius Daleras Coloniensis, et duobus alumnis meis cuilibet quarta pars Daleri Colon : qui etiam finiUs missis cum celebranUbus legent commendationem ; alioquin dicta

t7S HISTOIRE D'ARLON.

sacra apud S. Andream in Capella Gymnasii fteutenbreuetS fiant modo quo sapra donec et quousque capella in Gymnasio fuerit. Quod superest ei pensionibos novi redditus ducentorum Iroperialium, Regens ad lectisternia et linteamina alumnorum meorum appiicabit et impendet. Ad extremum si (quod Deusavertat !) gymnasiam ad hsereticis invadetur vel schismaticis, aut a qaibuscomqDe aliis contra meam fundatoris mentem Immutelur, vel etiam disciplina collapsa dissolvelur, mater priorissa supradicti conventus in 9leuenûti[d(|en ipof habebit potestatem de scitu Vicarli capellae B. Mariae Virginia in Arluno sœpe mentionati, vei etiam Vicarins soins cum scabinis conjunctim ettlivisim, banc fundationem transferendi in allud Gyronasium ubi religio catbolica et disciplina scholastica vigeat, si etiam extra transferri procul debeat* poterit villa vendi et alibi applicari.

In fidcm omnium prsemissorum» Ego Georgius ab Eyschen qui supra maon propria subscripsi et meo insigni munivi» reservata mihi quoad vixero inspectione.

Et Ego Joannes Fitz, Regens Montanus, fundationem banc cum clausulis insertis acceptando manu propria subscripsi et sigillo gymnasii roboravi.

Anno Millesimo sexcentesimo trigesimo nono, die prima mensis Martii. Insuper tester quod supradiclos trecentos Impériales acceperiœ eosdemque in emptionem redditus quindecim Imperialium solvendorum annue festo circumsionis per Bernardum ®aTi^ in Erp. cxspecificatahypothecainscparatislitteris elocaverim, Anno supradictum millesimum sexcentesimum quadragesimo secundo.

(L-S.) ge). Georgius ab Eyschen qui supra.

(L.-S). ge). Joannes Fitz. Reg. Mont.

S)te genaue Uebetetnflimmung bet borfiel^enben 96f(i^rift mit bem im %<l^it)e beS Setmaltungdtotl^ed aufbetoa^rten Originale Sçdd^nf^en bed Stiftungd Urlunbe tnirb ^ietmit (efd^etnigt.

mn, ben 23ten ©epiember 1844.

WURMANN, @ehetdr bed Setmaltungdrat^S bet @tubiee« @tiftitngen.

B. Testament de Henri Warnachj curé à Hachy.

Connu et notoire soit à tous, que cejourd'hui dix-neuf avril, mil six cent trente-cinq, vers douze heures du matin,

Pardevant moi Dominique Scbwartz, notaire public, créé par Tautorité royale et admis par le conseil provincial de Luxembourg, et en présence de Messieurs les honorables Adam Meinertzbagen, échevin d'Arlon^ et Henri Jodin, chirurgien, demeurant aussi à Arlon, témoins spécialement appelés à Teffet des présentes»

Googh

L'mSTRUGTlOII PUBLIQra. 278

Page 1