Julien or Ball
Hisl. de Mâcon.
{•) Vid. ad iloem.
plementup fiât abundantia illorum). Sintque ipsi monachi eu m omnibus prssscriptis rébus sub potestate et dorainatione Bernom's abbatis , qui quandiu vixerit, secuodum suum scire et posse eis regulariter piitsideat» Post discessum yero ejus habeant eidem monachi po testa tem et licentiana quemeumque sui ordînis se* cundum placitum Dei atque Regularo sancti Benedicti proroulgatam , eligere maluerint Abbatem atque Rectorem , ita. ut nec nostra , nec alicujus potestatis contradictione contra religiosam dumtaxat electionem impediantur. Per quinquennium autem Romae ad lumina Apostolorum , ad lira inaria concinnanda decem solidos praefali monachi pcrsolrant , habeant* que tuitionem ipsorum Apostolorum , atque Romani Pontifie is defensionem , et ipsi monachi corde et animo pleno praelibatum locum pro posse et nosce suo sedificent. Vol u m us etiam ut nostris successorumque nostrorum temporibus , prout opportunitas atque possibilitas ejusdem loci sese dederit f quotidie opéra misericordias pauperibus , indigenlibuS; advenis peregrinantibus summa intentione ibidem exhibeantur. Piacuit etiam huic testamento inseri, ut ab hac die nec nostro, nec parentum nostrorum, nec fastibus regiae magnitudinis, nec cujuslibet terrenae potestatis jugo subjiciantur iidem monachi ibi congregati : neque aliquis principum sascularium , non cornes quisquam , non Episcopus quilibet , non pontifex supra dicta sedis Romanas , per Deum et In Deuin, omnibusque sanctis ejus, et tremendi judicii dîcm contestor, deprecor, (ne) invadat res ipsorum Dei servorum. Non distrahat , non miuuat , non procamiet , non beneficiet alicui , non aliquein praflatum super eos contra eorum voluntatem constituât c te . ,. ,
A< fum Bituricae civitatis publiée, f Willelmus ego hanc aucto ii.it< m fi ri et fii marc rogavi , ac manu propria roboravi. Si* [jnmii ingclbcrgic uxoris ejus. Madalbertus peccater Biturigensis Arcliiopiscopus subs. f Adalardus Episcopus subs. AUo peccator Fpiscopus subs. Signum Willclmi comitis nepotis ejus. S. Armanni. S. "Wigonis. etc.. etc.. Data tercio Idus septembris, anno undecimo régnante Karolo rege. Indicione XIII. Ego Odo lerita ad vicem Cancellarii scripsi et subscripsi.
(*) ( Hœc charta varie leçilur apud S. Juliannum Ballcuraeum, prescipue in Ivco sequinti) : Prorequje animarum sentons mei
Odonis régis , Progeniloris aostri , Genitricis nostrsc , et chariss. conjugis meae Ingelbergae. Ea lege ut in eodem loco monasterium regulare sub ordine S. dicti Benedicti coDStruatur : cui Berno abbas balmensit in Sequanis quandiu vixerit praeficiatur. Eo vero defuncto , libéras electionis potestas, inonachis concedatur, etc..
Ego Ebbo nutu Dei corn mot us sollicite perpendens, ac propriae siiSccî*" saluti dura licitura est , providere cupiens, etc.. Notum sît quod LABBB,Mi»cHI.
' 1 . . . (iALL.CUBIST.
ob araorem Dei et Salvatoris nostri Jcsu Chrisli res juris raci i. 2.
beaUe Virgini Mariae et sanctis Apostolis Petro videlicet et Paulo
de propria trado donatione ; boc est in villa Dolis in territorio
Bituricensi , in vicaria Brinensc, capellam im honore S. Gcrmani
et quantum in ipsa villa visus sura haberc. Item in ipsa villa
capellam in honore sanct* Mari» super Andram fluvium , man-
sum indominicatum, cura molendinis duobus * etc. Trado eccle-
siam sancti Dionysii super fluvium Andram prope villam Dolis,
etc... Item do capellam sancli Martini infra castrum Dolis , cum
Castro et omnibus adherentibus , Germiniacum etiam alodum in
Albari villa j etc.. Dono igilur hase omnia et contirmo, ego Ebbo
et uxor mea Ilildegardis , jam jam dicta» beatae Mari* pro araore
Dei, deindc pro anima senioris mei Willclmi principis, eo siqui-
dem tenore ut in Dolis in honore beat* Mariae Virginis et sanc-
torum Apostolorum Pétri et Pauli monasterium regulare cons-
truatur , ibique monachi , juxta regulam S. Benedicti viventes
congregentur , qui btas res perenni tempore possideant , etc.
Sintque ipsi monachi cum omnibus rébus praeseriptis, sub potes-
iate et dominatione Bemonis abbatis. Post decessum vero ejus ,
habeant iidem monachi potestatem et licentiam quemeumqu*
sui ordinis secundum placitum Dei atque regulam S. Benedicti
promulgatam eligere maluerint eligere abbatem j per quinquen-
nium autem Romae ad lurainaria ipsorum apostolorum concin-
nanda, quinque solidos pcrsolvaut, habeantque Romani Pontiûcis
defensionem j etc. Sed et hujus firmitas testamenti omni autho-
rttate suflulta, ut semper inconcussa subter firmans , inclyto se-*
niori Willclmo et cceteris viris corroborandam tradidi.
Actum Biturica civitate publiée. S. Ebbonis. S. Hildegardis. S.
628 pièces
Odolrici, etc., tic... Willelmus cornes. Gerootius sanctas Biturigcnsis ecclesias Archiépiscopal. Turpius cpiscopus Lcmoviccnsis. Arnoldus cpiscopus Anreroensis. HiUlebertus cpiscopus indignas. Data per ma nu m Gerlamni diaconi , ad viccm cancellarii , jussu Willelmi principis IV Non. septemb. Anno XX régnante Karolo regc.
MABa«c7 5 " SS* El *ïuo dÎTin* d'sp«"»t»o Post diluvium prsecepit ut homo homini praocssct , quicumquc secundum Dcum tant in vetcri tcstanaento, quant in novo, aliis praefuerunt, quantum possibile fuit, procurarunt , ut consultum subditis in posterum essct. Quod et beatum Bcnedictum et alios complures nostriordinis inslructorea fecissc, sibique successores, dum advirercnt elegisse, muita documenta probant. Quapropter tara regalis potestaa, quam sacerdotalis auctorilas ; sed et principum sublimitas, nec non et reliquorum fidelium , quos forte hanc scripturam audire contigerit cognoscat universitas, quod ego Btrno omnium abbatum extremus abbas , suprcmum diem jam vicinari agnoscens , duos ex nostris fratribus, Vuidonem videlicet meum consanguineum , atque Odoncm adacque dilcctum, una cun fratrum «onscnsu mihi succedere dclcgavi; ut post mcum disccssum, vice mea, Deo largiente, fungi praeccpi. Ita scilicet ut dilectus noster prasdictus Wido cœnobio Gigniaccnsi , Dalmensi , jElhicensi^ cun ceila quac dicitur Smncti Lauieni, cum omnibus rébus ad pradicta monastena pertinentibus, regulariicr pr.Tsit pneter villam quas dicitur Alafrmcta et res quaadam quac fucrunt Domui Sansonis in eodem pago consistentes, et quartam partrm caldariarum quas sunt sitx in loco qui dicitur LeoJonù , et medietatem prati qnod fuit Domni Saimonis. At Tcro carissimus fratcr Oddo Cluniacum , Masciacum et Dolense monasterium ita cum rébus ad eadem monasteria pertinentibus j Deo favcute , suscipiat. llis igitur ita dispositis , obsecro tos , o principes et scniorcs, quicumque terrenarum rerum judices estis, ut hanc scripturam mea vice loquentem , in quolibet nostro conventu libenter audiatis , et sicut lex divins jubet, bonis consentientes sitis , et tam prarlalos prsedictos , quam et monachos et loca cum rebus ad ipsa pertinentibus , in eo statu quo et per re-
galia praecepta , quin etiam et per apostolica privilégia dadum san cita sunt, et nunc a me decretum est, permanere consentiatis. Quod si quxlibet yel inter ipsos vel aliunde controversia , quae vobis discernenda ait, forte succrererit j justiliam sustcntetis, et calumniam reprimatis , quo fiât illud quod in auctoritatibus nostris insertum est , ut omnium bonorum , quae in praefatis locis gérant ur , «tout adjutores fueritis, ita quoque participes esse possitis. Yillam autem quas dicîtur Alafracta cura omnibus ibidem pertinentibus , et quartam partem de caldariis quas Leodonis habemus, verum etiam jam dicti prati inedictatem ad Cluniacum trado co tenore, ut per singulos annos census duodecim denariorum Gigniaco pro vestitura reddatur. Nec injustum yideatur si Cluniaco easdem rcs assigno, quoniam ibi sepulturam raihi locavi, et locus ipse quasi posthumus morte Domni Guillelmi quondam inclyli ducis atque nunc mes irnperfectus deseritur. Et certc paupe ri or est possessione et numerosa fraternilate. Et ut hoc inféra m, si post filios priores et priorem locum qnibus testamenlum feci , nobis alios divina largitas et locum et filios ampliare dignata est, ratumdebet videri,ut posteriores filai nonexhxredentur, sedalîqua pars haereditatis nostrae eis proficiat , qui quamvis in alio loco ; ta m en eidem domino, id est beato Petro, cujus nomine utrumque locum construaimus. De cœtero tam praelalos quam et omnes fratres prxsentes scilicet et futuros, per miscricordiam Dei qui pressens respicit , deposco , ut inter yos unanimitas ita perseveret $ quatinus modum conversationis hue usque retentum , tam in psalmodia , quam in obseryatione silentii , sed et in qualitate yictus et y est i tus, et insuper in contera tu rerum propriarum , si non melius, saltem sicut hue usque fecistis , sic deinceps custodiatis. Si autem , quod absit , ab aliquo eorum fuerit pertinaciter erratum, praecipîmus per sanctae Régula? auctoritatem , ut ulrius~ que loci Priores ad corrigendum errorcm sibi mutuo suffragentur. Si quis autem, quod absit , h a ne nostram institutionem in aliquo fregerit , deterreat eum yos divina quae dicit : Maltdictiu qui transfert terminos proximi sut , id est institutionem proceptorum suorum ; et conatus ejus penitus frustretur. Dispositio vero nostra quas, ut ciedo , per caritatem u (risque locis cupit esse consultum , Deo disponente et beato Petro patrocinante inconyulsa permaneati
pièces
Signum Bernonis abbatis qui liane cartara fieii et firmari rogavit. Signum Widonis inoderni abbalis qui hoc consensit. S. Oddonis abbatis. S. Gcoffrcdi. S. Wandalbcrti. Anno quarto rognante Radulfo rege.
îli*.
Mabill A.SS Joannea episcopus «crtu» serrorum Del dileelo 61 io Rodulpbo Bci lÀm-'/lcn. glorioso régi Franeorum, nec non révérend isaime et sanctissimo p' 8' confralri nostro Widoni sanct* Lugduncnsia eccleaiaj arcfiiepis-
copo, atque reTcrendissimisepiscopia Stat»o et Bernoni, cotnitibos Hugoni et Gislcberto. Avditura nos tris apostolicia auribus qood Guido abbas per violentiam abslulit a Cluniaco hoc quod Mémo abbaa de potestatc GinnÙMCcruis monaaterii sub censum tenendum legaverat. Quapropter monemua aubjeclionem voira m, quatenus res omnes iilas Clunienaibus reatituatis ; quia pr.rdiclos ff-'ido conqucritur.quod fierno abbaa hoc legalitcr non fecit, pro eo quod terminum temporia ac peraonarura in illo auo testamento non posuit; nos ad quorum dispoaitioncm utraqoe loca pertinent, jubcmus et conslituimus ut qoandiu ex illis monachia qui in Ginniaco professionem feccrunt, aut oblati aunt apud Cluniacum, aliquis vixcrit,rct ipsaa raonachi Cluniacensea teneantaub ditione nostra» nisi forte ipsi monacbt sua s ponte res ipsas dimiserint. Csetcrum vobis, o fiii Rodulfe, et Gdelibus tuis, qui monosterio Cluniensi prodessc valoant altcnlius, et abbatem et congregationcm vesfrw dilcelioni commendumus , utquc locus ille sanctae noslrae sedi corn m issus est, seso pro a more a poslok.ru», mundi videlicet judjeum, atque paterna dilectione bene gaudeat clcgiise.
Aï.
Mos est lex, licet non scripta et usu jam commun! pro lege tenetur, ut de rebua ecclcaiae quibuslibet etiam aascularibus, per scripturas auctoritatem aliquid concedatur. Quapropter noverint omnes, tam futuri quam praesentes, quia Domnus Zfcrno vencrabilia paler quaadam res quas Gignimco monaalerio fuerant ab ipso traditae, Cluniensi cœnobio, per testamentariam auctoritatem delegayit. Ego igitur Guido praedicti cccnobii Gignicnais abbas, liben-
Wabili . A. SS.
sa*c. 5.
ter cum dora in il fratribus id Ipsum consentiens, banc auctoritatem «le ipsii rébus iacio, considérant videlicet, quod Ipse noster specialis pater utraque monasteria uni Domino, idest beato Petro dedicavit, atque construxit, et tara ipsos fratrcs qui eidem beato Petro apud Cluniacum quam istos qui Gigniaco deserviunt, in una fraternitate ac germana caritate diroisit, et insuper inibi scpulturam sibi locavit. Hoc igitur ego altendens, secundum auctoritalem quam pratlibatus pater jam fecerat, praedictas res, id est villam quae dicitur A Uf racla cum omnibus ad cam pcrtinentibus, et cum omni alodo quam Sanson Gigniaco dédit, et cum dimidio prato quod Connus Saimo ainailiter dédit, ad Cluniacum ea ratione ex fratrum consensu trado,ut per singulos annos cera duodecim denariorum prelium valens, missa saneli Pétri 'pro vestitura Gigniaco reddatur. Fratres vero res easdem sine ulla contradiclione possideant, ila tamen ut cas in aliéna potestate non obligent, sed ipsi perpetualiter in usu eas babeant ; nwi forte, quod absit, locus ipae Tel habita lores ad canon icam vel sxcularem conversationcm redierint. Ut autem base auotoritat firmi petmaneat, ftrmo, dominisque fratribus firmare praecipio. S. Wuidonis, abbatis. S. Wuineranni monacUi. S. Gualanni. S. Juliani. S. Sannoni. S. Bagiuelmi. S. Deodati. S. Ermcndradl. S. Ardriae. S. Witbaldi. Ego Botgarius s a ce r dos rogatus scripsi cl subscripsi, atque datavi XI! Kal. febr. Anno VI regnanlo Rodulpbo rege.
<ru.
Omnipotentis Dei amplissima largitas consuluit bumanae fragili- ^Y£"
tati, ut ex nerituris non peritura, ex labcntibus non labenlia ac- p. 31.
' 1 (Ri (-harto-
ciuircre possint homines moribundi. Idcirco ego Manasses comcs larioGicnia.-
considerans causam fragilitatis humaoae, simulque recordans sen-
tentiam Domini dicentîs : Date tUemotynam et omnia munda sunt
vobis ; iteroque : Iiedcmplio anima viri diuitice ejus, ut pius et mi-
sericors Dominus de immanitate facinorum meorum me absolvcre
dignetur, tam pro me ipso quam pro genitoremeo Manassc comité
et Judita matre mea et uxore mca Gerberga et filas meis : Cedo
DomiuoDeo etprincipibus apostolorum Petro et Pauloet ad locum
Ginniacum qui regitur sub gubernatione Domini Maioh abbatis,
eeclcsias Tm-forlium, Marbotium, et Cabrtllum sltas in psgo
ufccES
Hcversimontis, cum omnibus dcciinis et donariis litre oblalionibus, vel sepolturîSy cum campis, pratis, aquis, aquarum decursibus, appeudiciis et omnibus ad ipsum pertinenlibus, totum et ab integro sine ulla conlrorersia. Saoe si quia hanc douationem contra* diccre prssumpserit, iram Deiomnipotentis incurrat et sanctorum omnium, niai ad satisfactionem et cmendationem venerit, et convictus componat de auro solidoa mitlc. Et hfec donatio Grma permaneat et stabili stipvlalioae subniaa. Signum M an assis comitis. Signum Gerbergae corn i tissât uxoris ejus. Signum Manassis eorum filii. Signum Walaci filii eorum. Signum Richard! Giii eorum.
Facla est bacc donatio mense Augusto apud Castrum quod vocatur Coloniacum, anno incarnatioots Doroinioas UCCCC LXXIV Indict. II. régnante Conrado rege.
jer^in. Ilist. Ego in Dei nominc Aynricus considerans molcra peccatorum
de Tourous. . , , . .
mcorurn, dono ad sacram et totoorbe venerabilem ecclesiarosancta;
Dei Gcnitricis Marias, sancti Valcriani martyris, et egregii confesser is Cbristi Philibert! Trenorcensis monasterii super alveum Sagonae positif ubi etiam Oddo abbas praeessc videtur, aliquid ex rébus mihi ex. jure parentum evenientibus, videlicet ccclesiam , S. Jobannis in -i>la qusa dicitur Anguliacut positam, cum ouuii re ad se pertinente et appenditia........ totum et integrum a die
praesenti dono atque transfundo elemosinaria largitione ad jam dictam ecclesiam, et monacbis ibidem Deo deservientibus, ad mensam yidelicet fiatrum perpetuo habendum, et reccplioncm paoperum et hospitum suscipiendorum. Moc lamen tali ago constitution?, ut diebus vitae mcat usum fructuarium eaindc percipiam, atque in prassenti mansum unum in bac eadem villa in vestituraro, cum superposito servo nomine Censtabulo, eis concedo. Jam dictus autem Abbas et monachi, tmicitiarum causa, ex rébus sanctas Dei Genitricis Trenorcensis monasterii mihi aliquid concesscrunt; yidelicet capellam sancti Mauritii in villa Gcvencionoo, cum terra sancti Valcriani quae in hac ipsa villa sita. Donaverunt
simili modo terram quae est in villa Loiiaco. R autem opi-
nio quod antecessorcs mei hoc munus clemosinarium , quod •anctae Dei Gcnilrici trado, ad monasterium Gigniacense olim
fuerit destinatum : quod ego tam praecatibus, qoam etiatn commutationibus, Abbati ipsius loci, et sibi commissis fratribus 6rraare rogayi, ne pcr raeum discessum vel h ae redura meorum, ab aliqua eraincnti pcrsona monachi Trenorcenses aliquam calum-
niam a meis successoribus patiantur Ut autem hase donatio
firmitatis lege roboretur, eam manu flrmare curavimus, et amicis noslris, ac ûdelibus ad consentiendam tradidimus.
S. Aynrici qui donationem islam ficri et firmare praecepit. S. Mannoni» S. Adalgeri, etc....
S. Domni ZanUini venerabilis Abbatis qui firmavit et flrmare rogavit. S. Uraniberti prasposili. S. Gozbcrtî, etc..
Data per manum Wagonis Cancellarii et Lévite anno XXX.9 I.o régnante Gonrado rege.
Gregorius Episcopus serr. senr. Dei, ebarissimo 61 io Hugo ni IUtllar. , . , . ,. . . , , ... Clumac, p. J0.
Cluniac. abb. Justa sanctaque religion» protutura poscentihus au-
rem nos oportet bcncvolam coramodare , quatenus et petentes remédia sperata reperiànt et ecclesiis monasleriisque destitutis débita non desit sollicitudo compassibque pastoris. Proinde Gigm'acensis monasterii (quod proprium Beati Pétri apostolorum principes esse dignoscitur), monacbi nostrse miscrationis sperantes auxilium id monasterium et reiigîonis quae olim excellenlissima habebatur, nune propter abbatum praepositorumque remissiorem sollicitudinera, penitus a misasse vigorem, et temporalibus etiam omnino destilutum esse subsidiis, lacryraabiliter conquesti sunt. Quibus miseriis propelléndis, ipsi quoque monacbi quae medicina possit adbiberi suggerentes, mullis supplicationibus nobis institerunt, ut tue vigilantire prxfatnm monasterium debeamus commendare, quo pcr providentiel tua! studium quae aliorum sotnnolentia deperiit religio reviriscat, et corporalibus item Domino auailiante suffragiis renoretur et cresoat. Igitur tibi Hugoni ebarissimo sanctas Rom. ccclesias filio reverendissimo, videlicet Cluniacensis monasterii abbati, prsedictum Gigniensc monasterium coraroittentes, hujus nostrae praeceptionis authoritate praecipimus, annuimus, atque concedimus ut ab bac prassenti die quandiu vixeris, illud prout Domino miser an te yoloeris, ordinandi, regendi,
corrigent, commutandique cum omnibus suis pertinentes libéra m potestatem babeas. Postquam autem tu desideratam longi laboris mercedera a Cbristo reerpturus, Domino Tocante, ab hoc m un do transieris j omnesque successores tuos talem in prxfato Gigniensi monaslerio potestalem baberc volumus et hanc authoritateroboramuj, sciliect ut nullus ibidem abbas eligatur aut ordinetur nisi vel ipse Cluniacensis abbas aflnerit, cumque approbavetit, vel per lrgatum suum secundo m timorem Dei assensum praebuerit. Si quis aulem Regum , Impcratorum, Ducum , Comitum, seu qua-libf t magna vel parva persona bujus nostri pra-cepti sanctioncm violaverit , et infringere aosus fuerit, donec tibi aut luis successoribus satisfecerit , dignamque pœnitentinm egerit, cum a sacro sancto corporc Dotniui velut sacrilegum removemus et apostolica autboritate prohiberons.
Datum Lateranis quînto idus decembris per m an us Pétri Sanclas Roman» ecclcs. presbyteri cardinalis ac Dibliolbecarii , anno quarto PontiGcatus Domini Grcgorii papie septimi. Indict. décima quarla. Bcne valcte.
c rien p nos, Omnibus Christiania prarsentibus et futuris. nvtum fore cupi- Iliti.de Safolt. ... . . . . .
mus, quod quidam vir iHustrissirnus INantolmus nomtne, laudan-
tibus Humberto comité et Vuidone Gcnevensi episcopo, construi.it
ccclcsiam, ad honorem SancUe Dei Genitricis Mariât, in allodio
quod dédit ei cornes Humbertus in loco qui nunc BelUevalles di-
cîtur, qui supra villam Boggarum quaj Scola nuncupatur situs
est, quem assensu supra dictorum Comitis et Episcopi, Beato Petro
G igniacensk tradidit, et congruas atque utiles odicinas, ad servien*
dum Domino, et raonaslicc vivendum ibidem instituit. Huic ira-
que loco, vel ecclesiae, et babitaloribus cjus, de rébus propriis ,
et possessionibus, diversis in locis plurimum largitus est. In Bog-
gis. décimas ecclesiasticas ad integrum, et honores quos tenebant
Pontius et Josccllinus presbyteri, in villa quae Esparniacus dicitur,
mansuin unum super Rupem , ad Lictberas campum unum , ad
Fontenilum pratum unum, et campum unum, in colie contami*
nam unam, de raanso Curtinas octavam partem, quam tenebant
Willermusct Durand us fratres , apud Scholam graneam unam
cum adjacente ortu, praeterca terrain de Salice sicut rivus eam dividit, et ab ipsa terra omnes valles a fluvio, usque ad Alpcm clusam, a vertice secunda montis mini , sicut aquas dépendent , versus vallenj per Saltum Andréas, usque ad magnam rupem, super Yrindinariam, sicut pendet versus vallem, et totam Alpcm Alminam, cum omnibus appenditiis suis, apvd Lasiellaiium nolendiùum unum, ad Mot a m m an su m unum. Item in Scola illam partem decimarum quam tenu il Bu mode Arnis, apud Hotas lertiam partem decimarum, ultra fluvium Chcran tertiam partem similiter. Item Mabos fratrum, novem bissellos fabarum censales in Savoia, Apud vallem quae Crosa dioitur : dimidium roansuro,quam tenebat Bernard us Andréa?, apud Sanctum Johannem , vineam unam et eurtile unum. Item possessionem quandam, quam émit a tribus sororibus Girardi, Apud Alodia vineam unam juxta Bernardi do mu m , ibidem terram quam émit ab Emena de Mediolano, in loco qui vocatur Cantat-Mcrulus du as canaverias, declmam et tredecimam de propriis laboribus, tam in vino quam in annona,In MHleriis mansuin unum quem tenebat a Conone Mauriancnsi episcopo laudante codera . Apud Voilas clausum unum vinearum, cum terra appendente eidem. Haec dédit vir praedictus Nantelmus doraui Dei et bcatae Marias, quas sita est in Bellis vallibuj, et habitatoribus ipsius loci, tam prarsentîbus quam futuris, pro remissione peccatorum suorura, pro remedio animas patris sui Guilfrcdi et
'm matris sua. Item beuevolentias suai exhortationibus, dedit prasfatas ccclesiae Amblardus, dimidium m a n Su m prope rupem, "Wilfredus neposejus tertiara partem decimarum suarum, ab Uislrione fluvio, usque ad Cberan, quod censum ecclesiarum duarum Castellarii scilicet, et Molbae £mma dcciraam quam apud Compostant et Dulciacum tenebat Vuillermus, ad Sanctam Redeeundam duas partes decimarum unius mansi. Ipse nobiiis cornes Humbertus piscationis unum diem omni septimana donavit, in lacu Arvorum, Banni infractum, et legem de omni foris facto, quod facient homines Sanctas Marias; verbi gratia, si homo SancUe Marias firmaverit duellum, et ceciderit, Monachi habebunt legem ; item emendationem victi suihominis, si percusserit aliquem, veHeccrit alicui quod non decet, percusso de injuria rectum facict, et Priori
£ legem, quam solebat dare, homo Sanctas Marias dabit, vel quicumquealius de suo allodio, idem de Consulari Fjsco dédissent,
636 pièces
vel daturi esscnt. Laudavtt ot omni tempore , sicut iiberum et proprium allodium, praefata ecclesia, et habitatorcs illius possiderent jure perpetuo, et in silva super Voltas, pascuare, ad Do* minicos porcos, et roateriam ad faciendum Dominicum clausum, quod est apud Voltas, et ad cellarium et torculare idem. Actura est hoc in eadem ecclesia du m consecraretor a calholicU viris , Bosonc Tarantasicnsi Archirpiscopo, et Bosone Augustensi episcopo, nccnonCononeMaurianensi pontificc, qui peractis missis, cutn gradum ligneum qui ad hoc ofEciura diligenter et era in enter aille monasterium fuerat praparatus, pariter ascendissent videlicet ut ex eo populo, qui c* dirersis partibus, ad consecrationis benedictionem multus confluicrat, verbum Domini et Salutis monita loqucrenlur, coram omnibus; hanc donationem conurraavcrunt, et quicumque super bis, quas in ea cootinentur , vim aut injuriam deinceps monachis, vcl habitatoribus ipsius loci facereriolentiam, aut insuper scriptam donationem violare.
InsV'd" Bresse Paschalis Episcopus , serrus servorum Dei renerabili fratri BiM A?lunE Mf H"^"fU Cluniacensi abbati ejusque successoribus regulariter Bull .Clun. substituendis in posterum. Zelus Domiui et religionis praerogatira Gall. Christ, qua per universum ferc Occidentem nostris lemporibus , per Dei gratiara congregatio veslra praecelluit, et inconcussa unitas , qua inler procédas orones sedi aposlolicas adha&sistis mansuctudinem nostram vehemenlius cahortantur, imo urgent atque coropellunt, ut vestris petilionibus assensum accomodare et quieti vestro in posterum providere sollicitius debeamus. Quapropter quidquid Jibcrtatis, quidquid tuitionis, quidquid auctotitatis prsedecessores nostri ecclcsiie Romaine pontifîces praesertim apostolica; meraon e Gregorius A II et Urbanus II vcslro monasterio et locîs ad id pertinentibus contulerunt, nos quoque praesenti decreto , autore Domino conGrmamus : ad h.ec adjecimus , ut omnibus prioratibus et cellis quas nunc sine proprio abbate vesiro régimini subjectae sunt , nul lus unquam futuris temporibus abbatem ordinare proesumat , sed tam prioratus ipsi et cellao , quam rt cectera in quibuslibet locis omnia de quîbus Fraternités tua , Arvernensis concilii , quod per supra dictum Urbanum ponlifi-
cem celebratum est, tempore investita erat, de quibus tune nulla quaestio'mota eat,cainimirum concilio per temetipsum interfucras} tara tibi quam successoribus tuis , in pace semper et quiete serventur , in quibus haec proprtis visa sunt annotanda nomînibus : Sancta al aria de Cbaritate , de Martiniaco , Sanctus Pet rus de Munsiaco , S. Petrus de Leniciis , S. Paulus de Pergamo, S. ïsidorus de llispania, S. Odylus de Scarrione , S. Marccllus de Salsiniaco, S. Marcelius de Cabilone , Carus-locus , Paredus, Romanuni raonasterium, S* Victor de Gebenna, Paterniacus, S. Saturninus de Provincia , S. Eutropius , $. Martinus de Carapis , S* Martinus de Auxia, Monaaterium de Caceriia, S. Maria de Tolosa, Boort, Tirinus , Sylviniacus , Virgenas, Ginniacus , Nantuacus , S. Pangratius de Angltca , S. Licerius de Bigorro, S. Orientius Ausciensis, S. Maria de Nazara, S. Jaeobus de Potino, S. Gabriel de Cremona > S. Salvator et S. Stepbanus de Niveruo. Praecipimus ctiara ut omnes ecclesiae , scu capcll* vestrae et cimiteria libéra aint, et omnis exactionia imraunia, praeter consuetam episcopi paratam juslitiam in presbyteroa , ai adveraus Ordinia sui dignilatem offenderint , eiceptis nimirum ccclesiis illis quae abaque hujus raodi subjeclione in abbatis aubjectione subsistunt, etc.
Datura Anagniae per raanus Jobannia S. R. E. diaconi cardinal ia XVII kal, dec. fndictione VIII. Incarnationis dominicae M C. Pontificatus autem Domini Paschalis papae secundo.
Guillclmus Dci "ratia sandre Bisuntinensis ecclesiae archicuis- Maiiriki»,
... . . . . Bibl. VAtin-
copus vencrabili Patri domno Pontio Cluniaccnai abbati ejusque |». 577.
successoribus regulariter substituendis in perpetuura , etc.... Et
quoniam Cluniacenais ecclctia pras coeteria Galliarum eccleaiia
bujua modi apiritalis agriculturae peritisairnos agricoiaa et raulto
plurca babere cognoacitur ; vencrabilia fratria nostri IPalcherii
Gigig..... Prioria petilionibus annuentes, Altepctrenaera ccclesiam
religione quondara monastica deslitulam, tibi, Deo dilccteClunia-
cenaia abbaa , aanctiaaimoque ejusdem loci conventui dedimus 9
concesaimua ad inhabitandam , et in religione monastici ordinis ,
Dcoauctorc, vigilantiusinforraandam. Actura Bisuntiiin ccclcsia
S. Joannis, laudante Pontio Alte pretrensi Priorc etc....
Apud Gulcheoou etiam legitur, ex Chartulario Ctuniacenii,.... Doimtio ecclcsia? Altepetrcnsis roonasterio Clunîaccnsi facta a Guillelmo Bisunlinensi arcbiepiscopo, ad preces IValcherii priori* Gigniacentù sine data. ( Bibliot. Sebus, page 446.)
Gall. Christ
i. 1™. Nolum sit lam futuris quain praesentibus quod anno ab incar-
natione Domini 1106, indictione XV, 7 idus novembris , lis quedam seu calumpnia ante Hcnricum regem Anglorum jamque Ducem Normannorum Rotomagi in caméra archiepiscopi Willelmi ipso présente fuit fini ta , et quia monachi Sancti Taurini cam injuste adversus ecclesiam S. Trinitatis Fiscanni faciebant , coram episcopis atque abbalibus, cœtcrisquc Normannix baronibus aeu comitibus firmiter est terminata. Pr«dicti namque monachi et se et abbatiam Sancti Taurini de subjectionc et donalionc Fiscannensis ecclesia* se cupientes auferre , etc. etc. Huic vero causa* aeu placito interfuerunt ex parte Begis Willclmus archiepiscopus, etc.. Ex parle abbatis Fiscanni, Willelmus prior Fiscanni qui electus fuit in abbatem Sancti Taurini, etc..
il M
I!i<f do roli- Anno ab incarnationc Domini MCXXXI. Humbertus; Colonia- Mabi .<;' Ann .l. censis construail abbaliara quae Mi>>atorium dicitur, in archiepis-
licucd. I. 0.
copatu Lugduncnsi tempore domini Pctri archiepiscopi et Willelmi corail is Matisconcnsis , a quo terram camdem tenebat } deditque fratribus ibidem Dco servienlibus , consensu et concessu uxoris et filiorum suorum Guerrici, Willelmi, Ilumberli et Willelmi comitis, omnem terrain quam ibi habebat , et neraus eidem terra: contiguum quod Hilenus ( alias Bileium ) dicitur. Conccssit et quidquid Miratorienses monachi ab cjus horoinibus quoquo loco vol quolibet modo possent adquirere. Necnon et per omnem terram suam pascua et nemora corumdcm usui necessaria. Hujus rci testes suut Rainaldus de Cuisiaco , Milo de Bclloforti , Aymo Lumbel de Cuisello, Guido Bardulfus et alii.
Dcdit etiam terrain apud Gisiacum in qua fratres praedieti vineam aedifîcavcrunt, laudante uxorc sua et filiis suis Widoue
videlicet atque Dalmatio et Bernardo. Testes aunt Humbertus de Toria et Girardus de Chavannis.
Innocentius Episcopus, servus servorum Bei , dilecto filio Stephano Cistercicnsium abbati , ejusque successoribus regulariter aubstituendis in perpetuum j etc.. Statuitnus ut de laboribus quos vos et lotius vestra» congregationis fratres propriis manibus sen sumplibus colitis et de animalibus vestris a vobis décimas eipetere vel recipere nemo présumât. Nulli ergo hominum liceat Testrum monasterium teenerc perturbare , aut ejus possessiones au ferre , vel ablatas retinere , minuere , vel aliqaibus molestiis fatigare, sed omnia intégra eonservantur vestris , et aliorum pauperum Christ i usibos profutura. Si qua ergo in poste ru m ecclesiastica sacularisve persona, hanc nostrro constitulionis reguhm sciens, temere contra cam venire tentaverit, secundo tertiove coramonita, si non satisfactiooe congrua emendaverit , pot estât is honorisque periculum patiatur , et a sacratissirao corpore , et sanguine Pomini Jesu Christi aliéna fiât, arque in extremo examine districts ullioni subjaceat, etc.
Ego Innoccntius Catbolicae Ecclesiae episcopus.
Ego Jobannes, etc.
Datis Cluniaci per manum Haimcrici Sanctse Roman» Ecclesine Diaconi et Cancellarii, quarto iJus februarii, indictione décima, Incarnationis Dominicae anno inillcsimo centesimo tricesimo secundo, Pontificatus vero Do mini Innoccntii secundo.
A. Mahhiq.
Annal, t isitTo.
Si.
Suramo Pontiûci et nostro speciali Patri, Domino Papas Innocentio frater Petrus, bumilis Ouniaccnsium abbas salutem et obedientiam. Magna materies multa me loqui cogeret, sed auribus Majrstatis vestra; importunus aut nimius esse formido. Ea propter dilect* et diligcndae paternitati vestra; bumiliter suggero, litteras nuper a vobis mibi directas, me filium vestrum, et totum semper vobis subditum, et devotum Conventum, quoniam insolita et damnosa pratfcrebant, graviter vulnerasse. Insolita, inquara, et
BlAanipn ,
Bibl. <:iu«.
A. Manriq.
Annal. < isterc.
640 pièces
damnosa prxferebant, quia décimai quas osque ad ba*c tempora per ducentos, et eo amplius annos, vestra Cluniaccnsis ecclesia indifferenter ab omnibus toscepit, et indifferenter omnibus reddidit, auferebant. Insolita, inquam, et damnosa prxferebant : nu ta quod Tcre nunquam de quolibet panro Cluniaccnsis ecclcsias mcrobro factum audivimus, in magno monasterio Gigniaco, post quadraginla dies divina officia, propter rrpetitas Parocbiae su* décimas, interdicebant.
Et cum a sanclis prasdec essor ibus vcstris, multis privilegiis confirma tu m sit, ut fratrcs Cluniacenses non solum omnium parochiarum suarum décimas absque alicujus contradictionc suscipercnt, sed etiam quas propriis excolebant suis pli bus, relinerent tnoluerunt tamen uti bac potestate, scientes scriptum esse : Va Uti ptr tjutm scanJaluot vcnit. Uode humilitcr et modeste décimas ta m rusticorura, quam mancipiorum suorum non solum monacbis, canonicis, sed eti*m quibuslibct clericis, presbyteris, roilitibus, raptoribusque persolvunt. Cumque ipaî universis débitas atque indebitas décimas, Tel quaslibet alia pacifice reddant, cur non et ab aliîs quiete suscipiant ?
Dedi ipse Cisterciensibus fratribus, teste Domino Claravallensi abbate, quibusdam in locis décimas, sed tanta jam estj per Dei gratiam, ipsorum et aliorum religiosorum, ubique terrarum in circuitu nostro numerositas, ut si omnibus décimas indulserimus, jam decimam fere nostri numeri partem perdamus. Nam si bre?itas paterctur, ostenderemus, quam plura monasteria nostra ita a diversb religionibus circumsepta, ut ad duas tel unam leucam, unum rctus quinque vel septera monasteriis sepiatur. Quas in parocbiis nostris, et cum adsensu et sine ndscnsu nostro contra jus canonicum constructa, majorera partem jam paroebiarum nostrarum obtinent. Quibus omnibus si décimas concedantur, oportebit ut nostri, aut sicut diai, numerum suorum minuant, aut forte in quibusdam locis, loco pariter et domibus cédant.
Restât igitur, vcncrabilis Pater, Bdelis et semper subjecta Magestati aposlolicae congregatio vestra, ut ab amorc paterno, no?i filii, veteres non expcllant, quoniam etsi novi diligendi, non tamen propter novos, nisi promeruerint, sunt veteres abjiciendi, etc.
Undc iteratis precibus, precatur universitas Gliorum yestrorum, rogo et ipse qualiscomque, tamen rester, ut si aliud ad praesens
non placet, sententia m sallim interdicti usque ad Pascha Dominloi differatis, quatenus infra hoc spatium sapientcs fratres ad vos mittere, et per cos tan de his, quam de altis agere possom
Venerabili fratri et dilectissimo araico, domino Ha i m rie o Apostolicae sublimitatis Cardin! et Cancellario, frater Petrus, hurniJis Cluniacensîs abbas, salutem, etc..*
Sed aiunt quidam de alieno munifici : Hi (Cistercienses)
pauperes sunt j 2.1 1 i. [Cluniacent.es) divites. Debent ergo divites pauperioribus subvenire* Et recte, sed attendant quod ait Salomon j Ubi multat diviticet mulii et qui cornai ant cas. Et quia quaudoque ditior est paoper in tugurio, quam rex in solio, quia illc si satur est, jam nullius eget : iste multis miliibus dum providere non suffteit, mendicat. Novil mundus in quos usus Cluniacus redditus agrorum, in quos pecunias, in quos décimas, in quos quae babet expendat. Requirat prias et conférât diligenter curiosus indagator Cluniacenses et Cistercientes redditus cum expensta, et demoin de divitiis vel paupertate sententiam ferat.
Sed esto, pauperes illi, divites isti ; Agatnr judicio...i etc... Si misericordia impendenda est pauperi, nunquid irroganda est injuria a paupere ? Si danda est ei eleemosyna, nunquid exercenda est ab eo rapina ? Monstruosum praedœ genus, si laborent divitibus sancti pauperes extorquere quod pessimi divites pauperibus solebant au ferre, etc..
Contuli ego dum ex ebaritate rogaverunt, quasdam eis décimas: sed aliud est quod sponte Deo offertur, aliud quod violenter aufertur. Fuisset ut cumque tolerabile certis hoc et paucis locis concedere : sed tanta est per gratiara Dei multiplicatto novas segetis, ut si velut illi exigunt, novis veteres coguntur cedere, antiquos labores oporteat deperire ; etc.*.
...Jam de sententia super G ig nia cens es absque vocatione , absque audientia praslata quid dicam non invenio. Nam excepta terapcsUte quas perDominum Pontium (abbat. Cluniac) excitata est, nunc primum in monachos Cluniacenses excommunicationis vel interdicti sententia ab apostolica sede prtmulgata est, etc..
Maaribb,
llibl. Cluniac.
A. Manbiq.
Annal. Cisterc.
642 pièces
Non se putabant noslrl talc apud suum dominum méritant
rcposuisse , pro eujus obedientia , et aer-itio dieontor se , suaque pene omnia expendisse. Sed ne jactare propria videar, isU intérim conscientise ipsis dimitto» pro nni-ersis, qu* numerare possem, deprecans, nt Ecelesia [Cluniactnsù) aibi a Deo commissa, eUi non augmenta sa Item nulla quae non m croit aentiat detrlmenU. Memor sltse proprlis manibas illam Ecclesiam consecrasse, quod ejus pradecessorcs nonnullos eertnm est praeopUsse. Quam si dtminnerit, videbitnr destraxfose, qaod visas faerat eonstrnxisse. Insultabant, quod jam ex parte espérant, nobis inimici ejus : quorum maltitudo ubique, etsi non aperte contradicit, tamen aperte odit, nec cessabunt dicere, quod soient dieendo frequentare : « Ecce , Cluniacenses , habete Papam Testram quem vobis, spreto monacbo yestro , elegist is. Talent gpem, ulis digne sequitur merces. » Sed quid, Charissime, magni quem semper in yobis habul amoris Oducia me difiusins forte quam debni loqui eompulit, rogo ne mirera In i, quoniam et roagnom Ecelesia; nostras super bao de re murmur, et llngua que deerat mediatoris nuntii, me tanta Imprimere chartis coegit verba.
Nunc Igttnr ea spe, qua vobis post Dominnm Papam unirersa ecelesia Dei, speciatiter Cluniacensls, Jnnititur, laborate, obsecro, ntinmelius sententia comrautctur : quia mirum sapientibus rideri non débet, si bomlni tantis totius mundi curis in dirersa distracto , quilibet sua quserens sobripere potuit; sed valde mirum videbitnr si post qua m perniciosum cognoverit, tantus pastor ovibus non providerit. Quod si pratsens aliud non placet, sicut eum lit* teris propriis rogavi, illius novi interdlcti asperitatem usque ad proximum pascha différât, quia usque ad illud tempus mlttcre ad eum,etiam antequam ista audirem, nuncios idoneos proposueram. Sed tempus praefisum ta m brève est, ut nisi cito cnm indulgentia nuntius remittatur, Gigniacense monasterium in ipsa Domini Nativitate, quod via sine lacrymis dico, divinis officîis careat et corda fratram noslroram nunquam détendus saî vas amaritudinis dolor inurat. etc.
Gi.J
•»..Apud Cluniacnm GigniaccnsUnu occunrimus , spe paeis pro qua laboratum multum, elaboralum nihil. Namtotum quatriduanum la bore m nostrum sola demam seqauta est ruina spei. Repctita est juxta tenorem litterarum yestrarum damnorum resarcitio, restitnlio ablatorum; sed iocassum. Multum visum est ad eos , quia aocueraut multum : quippe ultra triginta millia solidorum cumputatio facta est amissorum, siquidem abbatia una ( ne per singula evagemur) tota destruola est. Coeterum de tanlis amissb multa dimittere parati fuimus)cum il 1 i tam minimum obtulerunl , ut venerabilis abbas Cluniacentis qui affectuos'ius quam clEcacius, pro reformaoda pace laborabat, nec dignum rtlatu judicaret. Itaquenon prorenit compositio quia réparât io tam ridicula offerebatur. Dieebant autem : Quidam maligni de noslris totum malum fecerunt. Quid ad dos? Ipsi riderint. At id quoque ridiculum. Clarum erat in tota regione, per homines Ecclesise boc grande facinus perpetratum ; monachos quoque afFuisse quosdara, consensisse omnes. Ifam qui contradiceretraalefactoribus, ne unum quidem fuisse, usque ad hoc tempos audivlraus. Denique ipse Dominus abbas istiusraodi tergiversatores palara refellcbat, et convincebat affirmans juste ab Ecclesia repeti, quod per Ecclesiam amissumesseconstabat. Ultima expectator manus vestra in eo quod non nisi in manu valida, posse cmendari satis superque probatum
S Bbaiiard.
A. Manbiq il.Cistcrc.
Anastasius episcopus serrus servorum Dei, dilecto filio Pctro Cluniacensi abbati salutem et apostolicam benedictionem. Quotiens aliqua negotia ordine judiciario in nostra praesentia terminantur, ne in dubium reniant qua) geruntur , rationabile est ca pro securitate partiom litterarum mémorise commendare. Pro controversia siquidem, quae interdilectum filium nostrum Eustorgium abbatem de Miratorio et fratres toos Gigniacenses , super dampois ei a fratribus ipsis illatis agitabatur, tam tu, quam ipse abbas, in nostra praesentia conrenistis, et causa ipsa coram nobi*
BOLL. C.LVX.
p. OJ.
644 pièces
et fratribus n oit ris diutios tractata et diligenter discossa est. Auditif itaque utriusque partis allegationibus, se rationibus plenarie intellectis, participato fratrum consilio, judica? imus, ut praedictus abbas île Miratorio decem et septem millia solidorum Lugdunensis monetse, quos, licct pro pace, violenter tameneidonaveras, usque ad primas Augusti kalendas absque contradictione tibi et roonasterio tuo restituât. Post moilum vero ca, quae per eosdcrn fratres Gigniacensea ablata sunt, judicio dîlecti filii nostri Odonis diaconi cardinalis apostolicae sedis legati restitui facias, damna quoque illata eidem abbali resarciri, vel de îpsis et justitiam praecipimus nibilominus exhiberi. Nulli ergo borainum faa sit hajus nostr* diffinitionis sententiam temerario aniu iofringere, etc..-»,. Datum Laterani, etc.. xiT kalendas raartii, indictione n. Incarnationis Dominicae V. c. lit. Pontiflcatus Tero domni Anastasii rv pDpne anno primo.
Bcll. fies. Anastasius episcopus servus servorum Dei venerabilibus fratrl-
P' W* bus H Bisuntino et Lugdunensi archiepiscopis, salutem
et apostolicam benedictionem. Quae in Romana ccclesia ordtne judiciario terminantur, in sua debent stabilitate firroiter permanere, et qui ca violare prxsumunt, rel quominus impleantur quomodo libet impedire, districtat ultioni debent procul dubio subjacere. Super causa autem quae inter dilectum Glium nostrum Petrum Cluniaccnsem abbatem et Eustorgium abbatem de Miratorio agebatur, talem noTcritisa nobis sententiam ordine judiciario promulgatara. Ab eodem enim abbatc de Miratorio pecuniam decera et septem millium solidorum Lugdunensis mon être supra dicto fil io nostro Cluniacensi abbati judicavimus esse reddendam. Verum quoniam prasdictus abbas de Miratorio supra dicta sententia commotus, non accepta licentia remeavit; ut nostra sententia debeat adimpleri, statuimusquod idem abbas de Miratorio et fratres tpsius ad kalendas Augusti pecuniam ipsam Cluniacensi abbati restituant. AHoquin ex tune, tam ipsum abbatem quam Priorem ejus Tinculo noreritis anathematis innodatos, atque in eorum ecclesia, et fratribus omnibus atque conversis, ubicumque fuerint, diviua sciatis officia interdicta. Vobis ergo per apoitolica scripta
mandamus, quatinus scntentiam excommunicationis et interdicli per vestras provincias, asqoe ad impletionem nostri mandat! faciatis firmiter observari. Datum Laterani tu kalendas maii, Pontificatus nostri anno primo.
Nolum si! omnibus qnod Fratres de Miratorîo reddiderant Gdichkjio». domui Claniacensi mediantibus Dominis Eraclio Lugdunensi p! 113. ' Archiepiscopo Apostolicas Sedis legato ; et Henrico Wintoniensi Episcopo, undecim millia solidorum Lugdunensis monetas pro X et 7 millibus solidis, de quibas , domus praedicta Cluniacensis ab illis de Miratorîo invesliri praeceperat pro omnibus decimis qaas Gigniacenses exigebant j Die tu m est quod fratres de Miraturio LXX solidos Lcdonensis m on et ne eis annuatim persolvant, et pro his , de iis inter eos perpetuo pas perraanebit : De pascuts dictons est , quod il I à de Miratorîo pascua in terris Gigniaccnsibns sine damno eorum bona fide interreniente habcant. Similitcr monacbi Gigniacenses de propriis animalibus , pascua in terris de Miratorîo habeant ; Si quis etiam Gigniacensis aut ab ecclesia illa egressus , Tel alius quispiam potestati eorum snbditus , illis de Miratorio damna vel injurias in ferre t , ipse Prior Gigniaci et alii fratres illum ad restitutionem damnorum vel injuriarum bona Gde compeilent ; si vero roalefaclor ille penitus a potestate Gigniaci recederet , etpostea aliquis hominum suorum tam clericorum quam laicorum eundem suscipere , vel ipsi auxilium prabere, seu etiam consulere causa raalignandi reperiretur, Prior Gigniaci cum aliîs fratribus receptatorem vel consu la torero illum ad restituenda damna coerceret. Postquam etiam a potestate eorum foret penitus egressus, Domini archiepiscopus Lugdunensis, Eplscopus Wintoniensis, abbas Cluniaci, Prior Gigniaci , . et sui ipsum graviter bona 6de usque ad satisfactionem persequerentur ; Similiter ilii de Miratorio Gigniaecnsi bus de suis facient , de terris vel querelis quas Gigniacenses et Fratres de Miratorio hroc inter se habent. Di ctum est quod altestatione bonorum virorum si fieri possit , conveniant, ut ubi unusquisque Jus suum recipiat ; Si autem intex se in aiiquo convenire non possint) ante dominos Lugdunensem archiepiscopum et Henricum
Wintonensem episcopum ad terminaodam querelam remeareat. Hoc itaque totum tara Cloniacensis conventus , qoam Gigniaceoses, necnoo et Miratorlenses laodaverunt et ficri concesserunt. Factura est etiam laudantibus et confirmaotibus Dominis 2. Lugdunensi arcbiepiscopo Apostolica sedis legato , Henrico Wintoniensi episcopo , P. Cluniacensi et E. Mtratoriensi abbatibus, et G. Priore Gigniaci, quod et omnium sigilla prasenti charlœ i user ta déclarant. Hac autem facta sunt anno ab locaroat. Donini M. C. LV. ti non. mardi , con6rmaU in capUnlo Un-
m acensi.
Aigi** uL CIRCUMVECTIO S. TATJRINI CORPORIS
i .C.LVIII. instituta , eamque comitata miracula. Auctore anonymo.
( Ex Codice Gigniacensl. )
CAPtJT I.
CJrcumveetfonis occasio et Processus ad rœnobiam Claniacense.
Anno ab Incarnatione Domtni MCLVII qui primns erat Hugonis dominationis qui de humili raonaclio in magnum abbatera Cluniacensem sublimatus est rilla Gigniactnsù qua per mulU annorum curricula sub protectione sanctissimorum confessorura Taurùti, Aquilini et Deo date virginis Ftonnii* immunis abincendio, a peste et a tempesUte fuerat, quam terribilia sunt judteia Régis saculoram , et recta via ejos , veris argumentis agnovit. Aquilone namque vento gelido et slcco vehementius solito perflante , flamraa rorax de scintilla igu'n concreta , quamdam doxnum in eadem villa combusstt et indeglobatim erumpens, a lava et a senestra parte , et ante sitas dora os et quaqoe obvia excrevit, in favillam et cinerem redegit. Officina monacborum inibi nocte et die dévote Deo servientium , qua religioni colenda plurimum idonea erant, « ira il e m sententiajn destructionis suscepe-
ront, et pcsnas dlrlns» permission! aut roluntati dederunt et quss prias erant ad honorera et décorera habitantium Ter»» sont in stoporem et dolorera intnentinm. Sic pariter villa eon officiais in vastttatera tanquam eremi redactis , habitatores earum nimia tHatitia affecti sunt, et tanquam spe ▼itae amissa, qoid facto opua eis esset, quid consilii inirent nesciebant. Fuerunt inter qnos quidam fidei magnat , quorum forte corda Deus insplratione sua sic tetigit , ut profiterentur super tanta calamitate ad suffragia sancti Taurini debere conTcraum iri. Norerant enira ab ejus pîcUte multa sibi beueflcia prastita, multaque solatia in TÎsceribus miserkordtK ejus reposita j possibilc esse ut tanti patron! meritb Tilla et officia» fratrum a prassenti possent resurgere ruina, et ad priorera vel ad aeliorem statu m revocari. TJnde in commune décernant ut unicum suum refugium B. videlicet Taurinum qui per crebra niracula plyrima eis compolerat bénéficia , Totis sedulîs adirent et tanquam dormientem precibus sedulis et orationibus continuis excitarent. Placet omnibos quod communis ' dicUt oratio, et sanclum Dei per regiones circompositas deferendum dignura credunt , ut devotio credenttun an gère tu r et infirmorum cura te raedela proveniret. Hac igitor spe ducti ne seducti fratres, quitus nulla nota suspicionis erat, quibus honestas rererentiam corn pa rabat, de multis paueos quosdam eligunt quos tam sancto operi prasponunt; Illi reserantes conscientiam confessione, et legentes si qua eb inhvserat reprehensionis poenitentia, capsam in qua sanctissima pignora continentur susceperunt.
Egressi villa aine magno pondère per loca meticulosa et périculosa sine timoré et periculo CJuniacum usque teniunt. Domnus abbas Hugo, Tir sa lis humilia in oculis suis, coroperto adrentu gloriosi confessoris, exultât in Domino; prsecipittotam yillam obviant procéder e; monasterium Cluniacum omni studio, omnibos oroamentis suis adornari; etc.... Fit lastitia insoliU populo; fit gaudium spiriUle in conyentu illo yenerando; etc... (Deinde multa naiTQtitur miraculu»)
Plf.CKS
