LVII. — Consentement d'Ermescnde à la vente faite par Gilles
de Melun, son époux {1219),
Révérende patri ac domino Willermo, Dei gratia Remensi archiepiscopo, H., Dei miseratione sancti Johannis de Jardo minister humilis, salutem in Domino et paratam ad obsequia voluntatem. Discretionl veslre notum facimus quod nos de mandato vestro ad Hermesent, uxorem domini Gilonis, militis de Meleduno, accessimus, et ad petitionem nostram de décima et de rébus aliis venditis quas apud Marolium quasi jure hereditariq possidebat, in manu nostra se devestivit ; et venditionem de dictis rébus factam a domino suo ecclesie de Avenaio fîde interposita bénigne concessit et laudavit, et garendiam legitimam portare se promisit. Actum anno gratie M" CC* XIX», mense septembri.
LVIII. — Quittance donnée par Gilles de Melun à Etistachie, abbesse d'Avenay, de la somme de 660 livres, prix de la vente des dîmes de Mareuil {1220).
Ego Gilo, miles de Meleun, omnibus tam presentibus quam futuris, notum facio quod Eusthacia, venerabilis abbatissa, et conventus ecclesie sancti Pctride Avennaio sexccntas et sexaginta libras proviniensis monete, quas mihi pro décima quam habebam apud Marolium super Maternam cum rébus sibi appendiciis debebant, plene et bénigne persolverunt. Et ego divine pietatis et karitatis intuitu, quicquid jam dicta décima cum redditibus sibi pertinentibus ultra summam sexcenta ei sexaginta librarum proviniensium valebat, de assensu Ermensandis, uxoris mee supra dicte, ecclesie sancti Pétri de Avenaio in elemonisam concessî.
Insuper et fidejussores ejusdem E. abbatisse et conventus, qui mihi super eadem summa pecunie fide et juramento tenebantur obligati, absolute quitavi. Omnia vero ista E)rmensandis uxor mea laudavit et
fide interposita confirmaYit. In cujus rei testimonium, ne qua super hoc possit oriri calumpnia, presentaoi paginam sigilii mei munimine roboravi. Actumanno Domini raillesimo CC" XX», mense junii.
LDC. — Donation par Robert de Milly et Aelis, son épouse^ d'une rente annuelle de (àO s. sur le péage de Montmirail {rjlO).
Ego Robertus de Milliaco et Aelidis, uxor mea, notum fatimus universis présentes litteras inspecturis^ quod pro salute animarum nostrarum et parentum nostrorum et pro anniversariis nostris post obitum nostrum faciendis, dedimus monialibus ecclesie sancli Pétri de Avenaio quadraginta solidos annui redditus in pedagio nostro quod habemus apud Montem mirellum, in Pascha, videlicet in die anniversariorum nostrorum, supradictis monialibus in pitantia percipiendos. Statuimus autem quod Ada, filia nostra, ejusdem ecclesie moaialis, predictos denarios ad vitam suam habeat, et post obitum suum ecclesia de Avenai, sicut divisum est, predictos denariosimperpetuum possidebit. Hoc vero laudaverunt dominus Guido filius noster et Agnes fiIia nostra. Quod ut ratum sit et firmum, ego Robertus présentes litteras sigilli mei munimine feci roborari. Actum anno gratie millesimo CC" XIX", mense novembri.
(F° 35 yo.)
LX. — Vente par Renaud, seigneur de Baconnes, et Sarre, son épouse, de leur part de deux moulins sis à Bouy {1222).
Magistri Wiliermus et Th.,canonici et officiales Remenses, omnibus ad quos littere iste pervenerint in Domino salutem. Noverit universitas vestra quod Renaudus li Mignieres. dominus de Baconia, etSarra, uxor ejus, in presentia nostra constituti recognoverunt se vendidisse ecclesie de Avenaio. quicquid habebant in duobus molendinis de Boeio, fide interposita firmiter promittentes quod de cetero venditionem illam nec per se nec per alium reclamabunt, sed exinde dicte ecclesie legitimam portabunt garendiam contra omnes qui super hoc voluerint stare juri. In cujus rei testimonium présentes litteras emisimus sigillo Remensis curie communitas. Actum anno Domini M" CÇ" viscesimo (sic) secundo, mense juIio.
LXI. — Legs par Cécile, dame de Ponthion, d'une rente annuelle de kO s. à percevoir sur le four de Leffincourt {1223).
Universis Xristi fidelibus présentes lîtteras inspecturis, ego Ceciliai , domina de Pontion, notum facîo quod ego ob remedium anime mee et predecessorum meorum legavi in elemosinam ecclesie beati Pétri de Avenaio ({uadraginta so'idos parisienses in furno de Leffincurte, singulis annis ad festum beati Remigii in vindemiis in perpetuum per< cipieifdos, ita tamen quod Emelina, filia mea, ejusdem loci monialis, predictos nummos quamdiu vixerit habebit ; post decessum vero ipsios, ecclesia jam dicta pro anniversario meo celebrando annuatim predictam pecuniam libère et absolute percipiet. Quod ut ratum permaneat, présentes litteras sigilli mei munimine roboravi. Actum anno Domini M" ducentesimo vicesimo tercio, mense februario,
XXXV. — Privilège d'Honorius III confirmant l'abbaye d^Aven^y dans la possession de ses biens principalement à Suippea (1221),
Cette pièce si importante pour notre histoire a, par inadvertance, été omise dans notre texte. C'est la 38® du cartulaire, et, si Ton a égard à cette numération, elle devait être reproduite en tête de la présente notice. Ulnventaire de 1667 l'analvse en ces termes : « Une bulle « d'Honoré IIP, donnée Tan mille deux cent seize, la « sixième année de son pontificat, le treizième décembre, « par laquelle il prit les Dames abbesse et religieuses, leur « abbaye, tous leurs biens spirituels et temporels, spécia- « leraent ce qu'elles avoient dans la ville de Suippe, et « même tout ce qu'elles pourroient acquérir par juste tiltre « à l'avenir, soubz la protection de S' Pierre et la sienne : « défendant à qui que ce fût, sous des menaces de Tindi- « gnation de Dieu, de les molester en aucune sorte et ma- « nière que ce put eslre. » — Mais si cette bulle est de la sixième année du pontificat d'Honoré III, comme le dit expressément le texte du cartulaire^ elle ne peut être de
l'année 1216, qui est la première année de ce pape, mais c3e l'année 1221, qui est véritablement la sixième d'Hoïioré III. Nous ne la placerons donc plus, malgré son chiffre ^XXV, la première des pièces de J*abbatiat de madame ïustasie, mais à Tannée 1221, c'est-à-dire la dernière pouvaui s'appliquer à cette abbesse, en admettant qu'elle a gouverné jusqu'à cette date et peut-être même au-delà, malgré ce que nous en avons dit p. 104 (t. 1*0-
Honorius episcopus, servus servorum Dei, dilectis in Christo filiabus abbatisse ac conventui de Aveniaco saiutem et apostoUcam benedictionem. Cum a nobis petitur quod justum et honestum, tam vigor equitatis quam ordo exigit rationis ut id per soUlcitudinem officii nostri ad debitum perducatur eiTectum. Ea proptcr, dilecte in Domino filie, vestris justis postulationibus grato concurrentes assensu, personas vestras et iocum in quo divine estis obsequio mancipate cum omnibus bonis tam ecclesiasticis quam mundanis que inpresentiarum rationabiliter possidet, aut in futurum justis modis prestante Domino poterit adipisci, sub beati Pétri et nostra protectione suscipimus. Specialiter autem viliam de Suipe cum pertinentiis suis, sicut eam juste ac pacifiée possidetis, vobis et per vos domui vestre auctoritate apostolica confirmamus, et presentis scripti patrocinio communimus. Nulli ergo omnino hominum^ liceat banc paginam nostre protectionis et confirma' tionis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attemptare presumpserit, indignationem omnipotentis Dei et beatorum Pétri et Pauli apostolorum ejus se noverit incursurum. Datum Laterani XIII Kalendas decembris, pontificatus nostri anno sexto.
Albéric de Humbert {1206 à 1219). — Concordat de 1214.
Albericus, Dei gratia Remensis archiepiscopus, omnibus praesented litteras inspecturis in Domino saiutem» Noverit univcrsitas vestra quod cum de antiqua consuetudine quilibet sex canonicorum de Avenaio curatus esset parrochialis ecclesiae ejusdem loci, et unusquique eorum anno vicis su» parrochialia administrans eodcm anno praepositos appcllatus, inde magnam contingcbat confusioncm oriri, atque ipsi ecciesise et auimabus subditorum curse plurium pro indiviso corn-
llÔ ABBAYE I)*AVENAV
missis, grave non nunquam periculum multipliciter imminebat, unde no$ utilitati ecclesiae et animarum saluti in posterum praecavere yolentes, consuctudinem illam et confusionem antiquam prudentum usi consilio duximus immutandam, d» volonlate et assensu reverendissîmae in Christo filiae Gabbatissae et conventus de Avenaio et canonicorum illorum taliter ordinantes, quodamodo uni soli de canonicis illis cura et regimen prœdictae ecclesise cum suo onere conferetur, qui parrochialia administrare tenebitur et alia qus onus parrochiale exigit exhibera. Ut autem tanto oneri et labori aliqua stipendiorum assignatio responderet, ipsi canonici de propriis bencficiis suis hoc proventus et redditus tam libenter quam liberaliter .issignarunt ei qui pro tempore curatus extiterit, cum prebenda sua percipiendos intègre in perpetuum et habendos, illos videlicet qui %upra dicto proposito fuerunt deputati, et insuper legata et elemosinas sive tricenaiia ipsi curato vel canonicis amodo conferenda usque ad très solidos, ita quod si plus quam très solidos valuerit tricenale aliquod, elemosina vel legatum, residuum trium solidorum inter ipsos sex canonicos aequaliter dividetur. Assignarunt. etiam eidem curato ea quae in reconciiiatibus mulierum et in nuptiis soient darl ; alii omnes proventus et redditus parrochiae distribuentur ipsis canonicis, sicut fieri consuevit. Ipse autem curatus super bis et aliis concanonicos suos spectantibus tenebitur eis fidelitatem praestare. Factis igitur ordinatione et assignatione praedictis, ipsi canonici curam praedictse unusquique in manu nostra prius spontanée resignarunt, et post modum dicta abbatissa ad quam hoc pertinet, dilectum filium Robertum, unum ex prefatis /canonicis, ad curam praesenta vit eadem, et nos cam ipsi Roberto cum onere parrochiae duximus canonice conferendam, qui tamen cum aliis concanonîcis hebdomadam suam et servicium unius canonici more solito facere in ecclesia beati Pétri ratione prebendae suaî tenebitur obligatus ; alii vero canonici ad faciendum solitum et debitum servicium in praedicta ecclesia sancti Pétri et ad suscipiendos sacros ordines sacerdotii nihilominus erunt adstrlcti, et ad hoc eos, sicut antea quando curati erant, nos et successores nostri poterimus coarctarc. iSciendum autem quod abbatissam de Avenaio illorum electio et praesentatio pertinebit, qui praefato Roberto cedenti vel décèdent! in cura supradictae parrochiae fuerint suocessuri, quam tamen curam aut praebendas alias canonicorum de Avenaio cuiquam nlii aliam vel alibi curam habenti abbatissa nullatenus assignare poterit aut confcrre. Ut igitur haec omnia de consensu praefuturae abbalissae et conventus de Avenaio atque canonicorum illorum, sicut exprcssuni est superius, ordinata, perpetuam obtineant firmitatem, ea presentis chartae teslimonio et sigilli nostri munimine duximus confirmanda, apostolicae et nostraB metropolitanae sedis in omnibus jure
APPENDICE ill
satuo, pontificali authoritate et potestate nobis adeo tradita omnes illos subjacere excommunicationîs séntentiae decernentes, qui praedictis circumspecte et provide constitutis scienter praesumpserint contraire. Actum apud Avenaium anno Domini millesimo ducentesimo decimo quarto, mense maio, feria quarta ante Pentecosten. Datum per manum Hugonis, cancellarii nostri, eodem anno et mense, in crastino Pentecostes.
Universis présentes litteras inspecturis ofTicialis Remensis salutem in Domino. Noverint universi quod litters quibus litterae nostrae présentes injunguntur sunt sigillo domini Alberici quondam Remensis archiepiscopi sigiilatœ, prout nobis constilit competenter. In cujus rei testimonium praesenlibus. iitteris sigillum curiae Remensis duximus apponendum. Dalum per dominum officialem magistrum Gruillelmum Filiastre, in utroque jure licentiatum, ex relatione Joannis Maillet, clerici, dictse curiae aparitoris, anno Domini millesimo trecentesimo octuagesimo octavo, feria secunda post festum beati Barnabse apostoli.
JLlJf'' Abbesse. — Madame AElitg^.
LXlI. — Accord entre Thibaut ^ comte de Champagne, et Vabbesse d'Avenay au sujet du droit de gîte (1233).
Th., Campanie et Bric cornes palatinus, universis ad quos présentes littere pervenerint salutem et dilectionem. Noveritis quod cum inter me et dilectam meam in Xristo abbatissam de Avenaio esset contentio, super 60 quod ego dicebam me habere gistium meum apud Avenaium, quod abbatissa non cognoscebat, tandem ego et ipsa abbatissa compromisimus in dilectos et fidèles meos Odardum, marescallum Campanie, et Henricum de Bordis, ita quod quicquid ipsi super hoc dixerint quod ego debeam tenere, inquisita prius ab ipsis super hoc veritate, observabo firmiter et tenebo. Et tenebo etiam quicquid ipsi mihi super hoc mandaverint per suas litteras p^Ucntes. Hoc autem promitto per testimonium presentium litterarum. Datum anno gratie M" CC" tricesimo tercio, mense aprili.
ilâ ABBAYE d'aVENAV
LXIII. — Echange entre Thibaut j comte de Champagne, et Vabbaye d'Avenay, pour certains droits (i242).
Nos Theobâldus, Dei gratia rex Navarre, Campanie et Brie cornes palatinus, omnibus présentes litteras inspecturis salutem. Noverint universi quod cum nos teneremur abbatisse de Avenaio et conventui ejusdem loci quadraginta libratas terre pruvinensesassedere, pro escambio Pratelie quam nobis abbatissa et conventus prcdicti escambiaverunt, predictas quadraginta libratas terre ecclesie de Avenaio assignavimus imperpetuum possidendas, videlicet in gistio de Soppîa viginti libras, et in eadem villa sex librasin gallinis quondam nostris, et apud Avenaium et apud Mutignlacum quadraginta solides in censu et vinagiis ; item duodecim iibras in tallia que Roberti Burgensis nominatur; preterea pro terra quam abbatissa et conventus de Avenaio emerunt apud Chooiili à Terrico milite, quam terram nos possidebimus et heredes nostri, assignavimus abbatisse et conventui predictis centum solidos in tallia que dicitur tallia Roberti Burgensis annuatim percipiendos. , Quod ut ratum et firitium permaneat, présentes litteras sigilli nostri munimine dedimus roboratas. Actum anno Domini millesimo ducentesîmo quadragesimo secundo, mense februario.
LXIV. — Thibaut, comte de, Champagne, déclare que si le bois de Vassy qu'il avait donné à la reine de Chypre lui faisait retour, Vabbaye d'Avenay y reprendrait son droit d'usage {1235).
Thi., Dei gratia rex Navarre, et Campanie, Brie comes palatinus, notum facio presentibus et futuris quod si contingeret nemus de Waissi quod dedimus regine Cypri ad nos vel heredes nostros redire, abbatissa et conventus de Avenaio iti dicto nemore haberent usuagium, sicut in eodem nemore habebant ante presentium confectionem litterarum. Datum anno Domini M" CC** triscesimo quinto, mense aprili.
1235, avril. — L'abbesse Alix cède à la royne de Chypre sa maison de Pinelle, moyennant 40 livrées de terre que lui donne en échange le comte de Champagne.
Ego Aelidiâ abbatissa de Avenaio totusque ejusdem loci conventus ; notum facimus universis présentes litteras inspecturis, quod nos ad precea charissimi Domini nostri Theobaldi Dei gratia régis NavarrîB,
Campani» et Bris, comitis palatini ; dedimus Aelidi regina Cipri, domum nostram de Pinellâ cum terris arabilibus et pratis usque ad centum et unum arpenta habenda ipsi reginse et hseredibus ejus et in perpetuum possidenda ; dictus verô Dominus rex nobis propter dictam domum et terras et prata dédit bonum escambium et laudabile de quo nos tenemus prôpagatis et dictae reginae Cypri et haredibus ejus dictam domum cum terris et pratis sicut superius dictum est, quittamus. In cnjus rei testimonium présentes litteras sigilli nostri munimine fe-> cimns roborari. Actum anno Domini mill<> CGXXXV, mense aprili.
LXV. — Donation par Hugues, châtelain de Vitry, d'une rente an" nuelle de iO septiers de seigle sur son moulin de Coulommiers {1238).
Ego Hugo, castellanus Vitriacensis, notnm facio unlYersis presentem paginam inspecturis quod ego assensu Ailaidis uxoris mee in puram elemosinam dedi et concessi Anselete filie mee, sanctimoniali ecclesie beat! Pétri de Avennayo, decem sextarios siliginis sitos in meo molendino de Colemiers, reddendos apud Colemiers annuatim in molendino predicto, in octava beati Remigii, et predictam elemosinam sepedicta A. sine ulla contradictione ipsa vi vente tenebit, et post discessum sepe memorate A., ad faciendum anniversarium domini Hugonis et Ailaidis ejus uxoris, Anselete parentum, ecclesie beati Pétri de Avenayo elemosina sepedicta in perpetuum remanebit. Quod ut firmum et inconeussum teneatur, présentes litteras sigilli mei munimine feci roborari. Actum anno Domini M<> CC*" XXX<> octavo, mense angusti.
LXVI. — Vente par Marie la Vilaine et Colet, son fils, à Thibaut de Châlons, d'une maison sise à Reims, rue Montoison (i224),
Magister Bonus, officialis domini Hugonis Burgundie, Remensis archidlaconi, omnibus, présentes litteras inspecturis salutem in Domino. Noverit universitas vestra quod Maria Villana et Coletus clericns, filius ejus, in curia constituti recognoverunt se vendidisse Theobaldo de Gathalano et Marie, uxori ejus, quandam domum quam habebant en Montoison ante domum Ysanbardi, canonici sancti Simphoriani Remensis, sitam, precio octo librarum et dimidie remensium de quibus ipsi Maria et Coletus sibi satisfactum esse recognoverunt, fide interposita promittentes quod domum iilam per se vel per alios nunquam de cetero re-
damabunt, et quod exînde legitimam portabunt garendiam contra omnes juri parère volantes. Actum anno Domini M* CG* Tîcesimo quarto.
LXVII. — Vente par Claremhaud de Porte -Chacre et Isambard, chanoines de Reims, exécuteurs du testament d'Henri de Voncq, à Thierry Cauchon, chanoine de Saint-Symphorien, d'une maison aise à Reim3, rue Darnestal [1225),
Radulfus de sancto Quintino, officialis domini Henrici Remensis ar« chidiaconi, omnibus présentes litteras înspecturis salutem in Domino. Noverit uniTersitas vestra quod domini Clarenbandus de Portit Garceris béate Marie et Isanbardus sancti Simphoriani canonici Ro« menses, qui se testamenti domini Henrici de Vunco, quondam eanomci Remensis, executores gerebant, in curia domini mei in mea presentia constitutif recognoverunt se vendidisse tanquam executores et ratione executîonîs dicti testamenti Terrico Gauchon, canonici sancti Sim« phoriani Remensis, quandam domum cum appenditiis que fuit ejusdem domini Henrici in vico qui dicitur Darnestal juxta domum priorîs de Novie sitam, precio octoginta librarum et quadraginta solidorum Re^ mensis monete, de quibus dicti executores in plena curia coramVne se plenariam solutionem récépissé plenius recognoverunt. In cujus rei testimonium présentes litteras sigillo curie domini mei ad petitionem dictarum partium communitas emisi. Actum anno domihice Incarna* tionis M** CG" vicesimo quinto, mense januario.
LXVIII. — Donation par Renaud de Warmériville, chanoine de Saint-Pierre d'Avenay, à V abbaye d'Avenay, de sa maison aise à Reims près de Saint-Symphorien (f254).
Henricus, Dei gratia Remensis archiepiscopus, omnibus présentes litteras inspecturis in Domino salutem. Longinquitate sepe fit temporis ut rerum veritas a memoria hominum deleatur, nisi scripto au* tentico muniatur. Eapropter vobis notum facimus quod Reginaldus de Warmerevilla, presbyter et canonicus beati Pétri de Avenaio, dédit et concessit inperpetuum monasterio de Avenaio totam domum suam cum omnibus pertinentiis quam habebat Remis que fuit Henrici de Wone, quondam canonici Remensis, sitam prope sanctum Simphorianum juxta domum de Noveio, retenta tamen sibi quamdiu vixerit habitaione in eadem domo. Hoc etiam sibi retinuit quod, si sibi placuerit.
APPENDICE lis
ipse poterît legare ubi voluerît usque ad triginta libras parisienses super eamdem domum et non plus. Apposita fuit etiam conditio ab eodem Reginaido quod idem monasterium non poterit eam alienare nec imperpetaum nec ad tempus. In cujus rei testimonium ad petitionem dicù Reginaldi présentes litteras sigillo nostro duximus roborandas. Datum per manum Guillermi cancellarii nostri, anno Domini M* CC' XXX** quarto, mense aprili.
Çp. 31 r» — V.)
LXDL » Remise faite par Renaud de Warmériville de la somme de 40 livres dont Vabbaye d'Avenay était tenue envers lui {1238).
Blagister Adam de Maffleto, officialis magistri Henricî, Remensis ecclesie archidiaconi, omnibus présentes litteras inspecturis salutem. Noverint universi quod in mea presentia constitutus dominus Renaudus de Warmeriviila, de Avenaio et sancti Pétri Remensis canonicus, in elemosinam dédit et concessit, remislt et penitus quilavit abbatisse et Gonventui de Avenaio quadraginta libras parisienses, in quibus ecclesia dictorum abbatisse et conventus eîdem • R. tenebatur, et pro quibus oidem Renaudo a dicta ecclesia reddendis habebat quamdam domum in parrochia sancti Simphoriani Remensis sitam prope domum prioris de Nouvies pignori obligatam, prout idem R. et predicta abbatissa coram me recognoverunt. Prefata vero abbatissa predicto R. concessit, quandiu viveret, usumfructum et habitationem. in domo que fuerit magistri Stephani de sancto Benedicto Parisiensi, canonici Remensis quam dicta abbatissa habuerat ei habebat, ut dicebat, per permutationem pro domo sua superius nominata et quadam pecunie summa ab ipsa abbatissa persoWenda. Actum anno Domini M" CC<'XXX* octaYO, mense martio.
LXX. — Geoffroy, écolâtre de Reims, donne en gage à l'abbaye d*Avenay une maison sise au trou SaintSymphorien, comme garantie de l'échange qu'il avait fait avec ladite abbaye de la maison appartenant jadis à Clarembaud, chanoine de Reims, contre la maison qu'elle possédait en la rue Montoison {1239)^
Magister J. de Blesis, canonicus et officialis Remensis, omnibus présentes litteras inspecturis salutem in Domino. Noverit universitas Testra quod magister Godefridus, scolasticus Remensis, in nostra presentia constitutus pro fratribus minoribus quorum negotia gerit, domum
H 6 ABBAYE d'ANENAY
que quondam fuit ecclesie beatî Pctri Gathalaunensis sitam ad foramen sancti Simphoriani, posuît in contravadium ecclesie de Avenaio pro domo que quondam fuit domini Claranbaudi, canonici Remensis, que domus commutata fuit iiiter dictam ecclesiam et predictum scolastîcum pro domo quam eadem ecclesia habere dicebatur in vico de Montoison. Contravadium autem in hune modum datum fuit, sicuta dicto scolastico et abbatissa dicte ecclesie fuit recognitum coram Petro, presbytero fideli curie Remensîs ad hoc ex parte nostra specialiter destinato^ quod ecclesia sepedicta domum illam que quondam fuit dicti Glarenbaudi tenebit in eodem statu in quo magister Stephanus, decanus Remensis, eam tenuerat, et si molestata fuerit super eo statu, recursum habebit ad contravadium supradictum. Recognovit etiam eadem abbatissa coram dicto presbytero ecclesiam suam in hujusmodi commutatione non esse deceptam, sed eam factam fuisse pro utiiitate ejusdem ecclesie. In cujus rei testimonluqi présentes litteras confici fecimus et sigillo curi^ Remensis roborari. Actum anno Domini M* GG* XXX* nono, mense julie.
LXXI. — Renonciation de Batidoin, seigneur d'Autry, au droit qu^il prétendait sur les hommes de Suippes {1232),
Ego Balduinus de Autriaco, miles, notum facio tam presentibus quam futuris, quod cum ab hominibus meîs didicerim me nichil juris habere in guîdagio quod ab hominibus de Soipe qui sunt monasterii de Avenaio homines extorquebam, intuitu pietatis, quicquid juris habebam in dicto guidagio, si quod jus in Ipso habui, dicto monasterio imperpetuum pacifiée totum quitavi. In cujus rei testîitaonium presentem paginem {sic) sigilli mei munimine roboravi. Datum apud Avenaium dominica ante festum sancti Glementis, anno M* 00"" tricesimo secundo.
UCXII. — Vente par Hugues de Briex et Héliot à Enguerrand Héraut d'Avenay, de six pièces de terre sises aitx terroirs de Afareuil et d'Avenay, et d'un pré à Mareuil,
Magister Prior, canonicus, et Johannes de Berceio, officiales Remenses, omnibus présentes litteras inspecturis in Domino salutem. Noverint univcrsi quod dominus Hugo de Briiex, miles, et Heliotus, in presentia nostra constituti, recognoverunt se vendidisse Ingerranno Héraut de
Âvenaio sex petias terre quarum una sita est in campo Bernard!, secunda ad crocem domicelle Mathildis, tercia in Sorangiis, qaarta in via sancti Hylariî, quînta ad creeriam juxta Gilebertum, sexta juxta le quing Thome, in territoriis de Marolio et de Avenaio, et quoddam pratum situm apud Marolium quod vulgo dicitur Pnkis ante molcndina, pro quadraginta et quinque librîs pruvinensibus, fide interposita promittentes quod dictum I. nec ejus successores super prefatis terra et prato per se vel per alium de celero nullatenus molestabunt^ et quod ei legitioiam portabunt garandiam adversus omnes juri super hoc parère volentes. Si vero contigeret (sic) quod aliquis propinquior hères terram et pratum predictos pro eodem precio vellet habere, dictus Helyotus débet ferre garandiam de predîctis, excepta décima parte usque ad très annos, cum dictus I. terram et pratum possideret per sex annos precio decem librarum pruvinensium, de quibus sex annis très sunt elapsi sicut partes coram nobis recognoverunt. Actum anno Domini M* CC"* vicesimo quarto, mense junio.
Trois mois après cette date, la vente qui précède est attestée par notre abbesse elle-même dans une jolie petite charte dont nous conservons l'original; quoique les termes soient à peu près les mêmes, nous la reproduisons ici, comme une des rares pièces qui nous restent de cette abbesse.
122i. — Attestation de Madame Alix que Guyot de Florigny a vendu à Enguerrand, héraut d'Avenay, six pièces de terre et de prés.
Aelidis dei permissione de Avenaio humilis abbatissa omnibus présentes litteras inspecturis salutem in domino. Noverint universi quod Guiotus armiger de Florigniaco in presenlia nostra constitutus recognovit se vendidisse Ingerranno Héraut de Avenaio sex petias terrse quarum una sita est in campo Bernardi : secunda ad Crucem-domecille Mathildis : tertia in Soringiis : quarta in via sancti Hilarii : quinta ad Creeriam juxta Vilbertum : sexta juxta le Quing-Thome in territoriis de Marolio et de Avenaio. It. quoddam pratum situm apud Marolium, quod vulgo dicitur Paskis, ante molendina ; pro quadraginta et quinq. libr. pruvin. fide interposita promittens quod dictum I. (Ingerranum) nec ejus successores super prefatis terra et prato per se vel per alium de cetero nullatenus molestabit; Et quod eidem legitimam portabit garandiam adversus omnes juri super hoc parère volentes. Si
H8 ABBAYE D'aVESAY
vero contigcrct quod aliquis propinquior hères terram et pratum supradictos pro codem precio vellet habere, dictus Guiotus débit ei ferre garaDdiam de predictis. Excepta décima parte usque ad très annos cam dietuB I. terram et pratum possideret per sex annos precio deeem lib. pruv. de quibus sex annis très sunt elapsi. Sicat continetur in litteris curie Remens. Actum anno domini millesimo CC* YÎcesimo quarto mense septembri.
LXXni. — • Approbation par Guillaume de Fraville de la vente faite par Héliot, son frère, de tout ce qu'il possédait au terroir de Mareuil {1236).
Omnibus présentes litteras inspecturis magister Odo, offlcialis eurie Senonensis, salutem in Domino. Noverint universi quod in nostra presentia constitutus Guillermus de Fraavilla, filius defuncti Amulphi de Fraavilla, iHam venditionem quam Elyotus, Arater snus, fecarit de omnibus hiîs que habere dicitur in territorio de Maruel juxta Avenaium in Remensi dyocesî, laudavit, voluit et concessit, et promîsit per fidem suam quod contra venditionem illam, si facta fùerit ab eodem Ëlyoto, per se vel per alium non veniet in futurum ; ipse etiam Elyotus laudavit per fidem suam quicquid factum fuerit de predictis. Actom anno Domini M" CC** tricesimo sexto, mense julio.
LXXIV. — Vente par Thierry de Vouzy à Tabbaye d*Avenay de tout ce qu'il possédait à Chouîlly {1225).
JacobuB, Dei gratia Suessionensis episcopus, omnibus visuris in Domino salutem. Noverint universi quod Theodericus de Voucies, filius Herveri de Petra fonte, milîtis, in nostra presentia constitutus recognovit se vendidisse ecclesie de Avenaio quicquid habebat apud Choelli tam in hominibus quam in terris et rébus aliis, et de hiis débet portare ipsi ecclesie legitimam gàrendiam. Quam venditionem Rogeras de Voucies, miles, Martinus et Renaldus, fratres ipsius Theoderici, coram nobis laudaverunt et approbaverunt, et predicta vendita eîdeio ecclesie imperpetuum quitaverunt. Super hiis autem iidem Theodericus, R., M. et Renaldus, fratres ejus, fidem prestiterunt in nostra presentia corporalem, quod occasione venditionis predicte et eorum que vendita sunt, nec per se nec per alios prenominatamecclesiammolestabunt, sed super hiis eam in fùturum conservabunt iodempnem. Quod ut ratom
permaneat, présentes li itéras sigilli nostri muoimine fecimus roborari. Actum anno Domini M* CG*' vicesimo qaiat^, mense aprili.
LXXV. — Vente par Payen d'Oger et Ricker de la Sale à Vahhaye d'Avenay de 13 a. et demi de cens et 15 quartiers d'avoine à percevoir à Mareml {1231),
Ego Milo de Choylli, miles, notum facio omnibus présentes litteras iospecturis quod Paganus de Ogero et Richerus de la Sale vendideront ecclesie beati Peatri de Avenaio, tempore Aalidis abbatisse, tres-^ decim solides et dimidium fortium de oensu, et quindecim quarterios aveue ad rasam mensuram de Marolio pro sexdecim libris fortium, smgulis annis in festo sancti Remigii apud Marolium in perpetuum percipiendos eum justicia septem solidorum et dimidium. Et bec su« pradicta tenebant de me ad quatuor denarios de censu dicti Paganus et Ricberus, singulis annis in festo sancti Remigii apud Marolium &mulo meo solvendis. Hanc autem venditionem volui et concessi, ita tamen quod ecclesia de Avenaio reddet pro suoradictis singulis annis in festo sancti Remigii apud Marolium famulo meo quatuor denarios de «easu. Quod ut ratum et firmum permaneat, présentes litteras sigillé laeo feci roborari. Datum anno Domini M* CC* XXX* P, mense martio.
LXXVI. — Ve:nte par Milon de Chouilly de 5 journaux de terre à
Mareuil (i234).
Simon Peslupi, canonicus, et magister Johannes de Blesîs, ofQciales Remenses, omnibus présentes litteras inspecturis in Domino salutem. Noverint universi quod Milo de Choylli, miles, in nostra presentia constitutus, recognovit se yendidisse abbatisse et conYentui de Avenaio qninqoe jomalia terre, parum plus Vel parum minus, site apud Maroliomjuxta domum leprosorum de Marolio, precio quinquaginta librarum provenensium novorum, de quibus recognovit sibi esse plenius satisfac» tufli, fide mter posita firmiter promittens quod in dictis quinque jomalibus terre per se aut per alium nichil de cetero reclamabit, sed adversus ^wanes juri parère volontés legitimam exhinde portabit garandiam «bbatisse et conventol prenotatis. Promisit etiam dictos Milo quod 4ietam veoditlonem a domicilia Ysabella, nepte sua, cum ad legitimam
120 ABBAYE d'aVENAY
pervenerit eta.tem, a domina comîtissa, sua uxore, et a lïtargareta, sorore ejusdem Milonis, faciet laudari et approbari. In cujus rei testimODiam présentes litteras sigilk) curie domini Remensis fecimus muoimine roborari. Actum anno M" CC* XXX» IIIP, mense junio,