Aulu-Gelle, III
buno rnilitum fortunam ex virtute ejus dedere. Nam ita cvenit : qiium sauciiis multifariam ihi factiis esset, tiim vulnnscapiti milliim evcnit: qunmqiic inter mortiios defatigatumvulneribus atque quod sangiien defluxerat, cognovere, eiim sustulere. Isqne convaluit : sœpeque postilla operam reipublicœ fortom atque strennam perhibuit: illoque facto, quod illos milites subduxit, exercituin ceterum servavit. Sed idem bene factum quo in loco ponas, nimium interest. LeonidasLacedaemonius laudatur, qui simile apud Thermopylas fecit. Propter ejus virtutes, omnis Grœcia gloriam atque gratiam praecipuam claritudinis inclytissimae decoravere monumentis, signis, statuis, elogiig, historiis, aliisque rébus gratissimum id ejus factum habuere. At tribuno militum pana lauspro factis relicta, qui idem fecerat, atque rempublicam servaverat». Hanc Q. Caedicii tribuni virtutem M. Cato tali suo testimonio decoravit. Claudius autem Quadrigarius annali tertio non Ca?dicio nomen fuisse ait, sëd Làberio.
Paroles prononcées par P. Cornélius Scipion l'Africain, le jour où il parut devant le peuple et l'entraina au Gapitole.
Texte d'Aulu-Gelle qui en affirme l'authenticité (IV, 18) :
Scipio pauca pra'fatus qua; dignitas vit» sua; atque gloria postulabat: « Mcnioria, inquit, Quirites, repeto diem esse hodicrnum, quo Hannibalem Pœnum, imperio nostro inimicissimum, magnopra'lio vici in terra Africa, pacemque et
victoriam vobis peperi insperabilem. Non igitur simus adversus Deos iograti; sed, censeo: relinquamus nebulonem Aune/eamushinc protinus Jovi OptimoMaximo gratulatum. »
Mêmes paroles d'après Tite-Live (XXXVIII, 51) :
« Hoc, inqiiit, die, Tribuni plebis, vosque Quirites, cuui Annibale et Garthaginiensibus signis coUatis in Africa, bene ac féliciter pugnavi. Itaque, quum hodie litibus et jurgii» supersederi aequum sit, ego hinc extemplo in Capitolium ad Jovem Optimum Maximum, Junonemque et Minervam, ceterosque Deos, qui Capitolio atque arci prsesident, salutandos ibo ; bisque gratias agam, quod mihi et hoc ipso die et sœpe alias, egregie rei publica? gerendae mentem facultatemque dederunt. Yestrum quoque quibus commodum est, ite mecum, Quirites, et orate Deos, ut mei similes principes habeatis. Ita, si ab annis septemdecim ad senectutem semper vos aetatem meam honoribus vestris anteistis, ego vestros honores rébus gerundis prsecessi. »
Délibération des tribuns au sujet de la réclamation présentée par Scipion l'Africain en faveur de son frère Scipioi» l'Asiatique. Aulu-Gelle affirme l'avoir extraite des Annales |(VII, 19).
« Quod P. Scipio Africanus postulavit pro L. Scipione lAsiatico fratre, quum contra leges, contraque morem majo-
rum, tribunus plebci, hominibus accitis, pcr vim, inauspicato, scntcntiam de co tulcrit, multamque niillo [exemplo irrogaverit, pra>(lcsque eiim ob eam rem dare cogat, aut, si non dct, in vincula duci jiibeat, ut cum a collega; vi prohibeamus : et quod contra collega postulavit ne sibi intercedamus quominus suaque potestate uti liceat, de ea renostrum sentcntia omnium ea est: Si L. Scipio Asiaticus collcgae arbitratu prœdes dabit, collega», ne eum in vincula ducat, intercedemus ; si ejus arbitratu prœdes non dabit, quominus collega sua potestate utatur, non intercedemus. »
Arrêt rendu par le tribun P. Sempronius Gracchus en faveur de Scipion l'Asiatique, extrait des Annales par Aulu- Gelle (VII, 19) :
« Ejus decreti verba liœc sunt : « QuumL. Cornélius Scipio Asiaticus triumplians ho tium duces in carcerem conjectaverit, alienum videtur esse a dignitate reipublica?, in eum locum impcratorem populi romani duci, in quem locum al) 00 conjecti sunt duces hostium. Itaque L. Cornelium Scipio nom Asiaticum a collegœ vi proliibeo. »
Mt^mc arrôt d'après Titc-Livo (XXXVIII, 60) :
« Quominiis ex bonis L. Scipionis, quod judicatum sit, redigatur, se non interccdere practori. L. Scipionem, (]ui
regem opulentissimum orbis terrarum devicerit, imperium populi Romani propagaverit in ultimos terrarum fines, regem Eumenem, Rhodios, alias tôt urbes Asiœ devinxerit populi Romani beneficiis, plurimos duces hostium in triumpho ductos carcere incluserit, non passurum inter liostes populi Romani in carcere et in vinculis esse, mittique eum se jubere. »
