XX II
(An. 1266.)
Ejçtmitdu fn4me re^trcy/ol, iZ%.
Des conT6iiaiiees de SoieBiqiie.
Nos, Bauduins por la grâce de ï>eu tres-feiaus emperes en Crist de Deu coronés gouverneurs de Romanie et tos tens accroissans, façons à savoir à tos ces qui verront ce$ présentes letres , que nos , considérant et véant le bien , Tonor, le profîst et l'avancement qui nos puet venir en l'empire de Romanie doa noble ^baron Hugue duc de Borgoigne, nos, poipce si donons et otroions au devant dit duc et à ses hoirs perpetuelement le Reaime de Salenique , et les apartenances, ou totes les drœtures et les raisons qui apartienent au devant dit Roialme. Et li donons la baronie d'Ainnes et les apartenances. Et li donom ancore par desus ce une des autres plus grans baronies qui soit en l'empire, celé que il miés amera. Et s'il amoit miés avoir h
baronic de Mandîlon et la baronie de Laliet et de la Marguerie o totes lor a{>art<»iaiices que la devant dite baronie , si voioBS que il les ait de celé grand baronie desus ditei Et celé DOS demorra à nostre volunté* Et volons et otroions qne laquele baronie que li devant dit dux vourra avoir f raincheinent à lui et à ses boirs y ce est à savoir ou le devant dit Realme de Salenique et Ainnes, ou l'autre grant baronie et Ainnes, ou les autres baronies Manditon, Làliet, la Marguerie et Ainnes, que il les ait; et le remenant que il et si hoir, le tieignent de nos en fié et en homaige Ijge as us et costumes de l'empire. Et se iV avenoit chose que oele grant baronie que li dux vorra penre s'estaidoit dedans les cinquante milles près de Constantinoble , ce que se troveroit dedans ces cinquante milles « nos li devons restaublir et asseoir autretant au plus près^ et au nùés séant que l'en pourra à son gré; et ce façons nos porce que nos. volons environ Constantinoble à cinquante milles retenir por nostre demaine. Et volons et otroions encore que se il avenoit chose que li dit dux ^ ou si boff » vousissent en aucun tens que nos les feissions autres letres , par que li don que nos lî avons fait fussent plus ferme et plus estaubie, que nos en soiens tenu dou faire à lor requeste. Et totes ces choses dessus dites avons nos juré seur saintes évangiles et promis en bonne foi à tenir por nos, et por nos hoirs, ferme et estauble. Et en la sovenance de totes ces choses nos avons donné au devant dit duc ces présentes letres overtes saallées de nostre sael. Ces letres furent données à Paris l'an de l'incarnation nostre seignor mil et ce et sissante et cmt^ ou mois de janvier ou xxvi« an de fiostre empire.
(An 1267.)
Mxtrait du trésor des chartes du roi^ Layette ^ empereurs de Constantinople , n. 7. et du registre du même trésor^ cotté
In nomine Domini, Amen. Nos Carôlus D. G. rex Siciiiae , ducatus Apuliae^etprincipatus Capuae, Andegavise, Proyincias,
et Forcalquerii «omesy per praesens scriptnm notuxn lacmms tam pnesentibus qnàm fit turis : qood eùm Graecoruni saperbia plus solita didi>as nostrîs , serenissime princeps domine Bahduine ï>. G. fidelissime in Chrîsto imperator à Deo coronate , Romaniae moderator, et semper Auguste , fayentis temporis tomefacta suffragk), contra vos vestrumqiie imperium crodeliter insurgente , Michael Palialogus schismaticos imperatoris sibi nomen usurpans , post varias et multiplices ejasdem lacerationes imperii, suo et aliorum invasorum temporibus attentatas , imperialem urbem Constantinopolitanam, in quâ thronns imperii, et imperialia insignia résident , et qnae vobis de totâ ejusdem imperii terra ferè sola remanserat, vobis atque Latinis in illa morantibus ejectis exindè , totumque imperium , excepto prindpatn Achaifle etMoreae, cnjus etiam prineipatus partem sibi non modicam subjugaverat , ad habendum ejns residuum, cunctis suis studiis viribusque laborans violenter in fidei ortbodoxae injuriam occupasset y vos ac quamplures catholicos mundi principes et magnâtes , ad quosdam videlicet per solemnes nuntios , et ad quosdam personalker assumpto labore , propter hoe recursum habentes y nec speratum in eis invenientes- auxilium ; tandem considerato in ter caetera , quod propter regni nestrî potentiam et vicinitatem y nobis non solùm ad succurrendam ei im^perio, sed et occurrendumper recuperationem ejiis orlbodox» fideî , ac terrai sanctae , periculis promptior et efficacior est facultés, ad nos personaliteraccessistis, et inteudentes tune reipublicar christianitatis , eisdem fideî ac terrae sanctse consutere , qaàm vestris utililatibus providere , ac attcndentes fore vobis et suocessoribus vestris longé utilius per nostiiim (divinâ potentiâ suffragante ) , subsidium , imperium ipsum recuperare deperditum, quàm de ipsius recuperatione totaliter desperare , ut nostrum ad id quod non sufB^citis per vos ipsos , nec alterius juvamen sufficiens invenitis, adjutorium habeatis» post multos traetatus hinc inde babitos, nobiscum devenistis ad infrascripta conventioues et pacta , consensu fîrmata mutuo , et solemni ac légitima stipulatione vallata. Nos siquidem tam ad grande praedictarum fidei et terrae sanctae dîscrimen , quàm ad miserabilem ipsius desolationem im.perii, gravemque vestri status abjectionem
piftm compassionem habendo , considenndo etiam quod praedictum imperium, quod sacro-sancUeRomanae ecclesiae coromunis matris nobile membrum existit , ab ejus corpore per schismaticos separatuiD ; ac cupiendo ut membruiQ ipsum per nostnim y Deo favente, ministerium, suo restituatur corpori , et consolîdetur^ ac reiDtegretiir eidem, ob reverentiam îpsius ecclesiae, etedam animae nostrae salotem, tam pium tamque utile negotium assu- •^ mentes, vobis vestro yestrorumque baeredum nomine, légitimé \ ac solemniter stipulantibus, pro nobis, notrisque in regno Si- \cili«haeredibus, promittimus ad recuperandum et acquirendum praefatum imperium , dare nostris sumptibus , sive stipendiis , infrà sex annoruni, computandorum ex nunc, spatium (quod nobis liceat usque ad nnum alium annum , si nobis videbitur, prorogare ), duo millia equitum armatorum, in quorum utique numéro principatus Achaiae et Moreae milites et équités computentur, nisi nos , vel noster in rcgno Siciliae baeres, prosecutionem hujusmodi negotii duxerimus in personis propriis assumendam. Tune enim licebit nobis , seu ipsi haeredi negotium ipsum personnaliter prosequentibus , quamcumque voluerimus nobiscum ducere militum vel equitum comitivam. Hujusmodi autem duo millia equitum per unum annum integrum , praeter tempus quo iliuc iverint, etinde rediverint, in eodem imperio ad dicti prosecutionem negotii morabuntur. Nos autem, vel dictus baeres, praenuntiabimus vobis anteà, ad minus per sex mensès, tempus, quo hujusmodi equitum numerum propter hoc ad ipsum imperium voluerimus destinare. Quod si nos infra hujusmodi sex annos contingat, quod Deus avertat, in fata concedere, dictus noster haeres ad complendum promissionem hujusmodi et vobis vestrisque successoribus,utpra5mittitiir, observandum inviolabiliter teneatur. Cui etiam nostro haeredi hujusmodi sex annorum tempus usque ad annum , sicut et nobis , et etiam usque ad alium annum propter novi ta tem dominii, si vo- Inerit, liceat prorogare.Yos autem onus quod pro ipsius imperii recuperatione suscepimus attendentes, praeterea nobis nostrisque in regno praedicto baeredibus , in praesentiâ sanctissimi patris et domini C* divinâ providentiâ papae quarti , ac ipso insuper consentiente^ et ad infrascripta aucloritatem prsestante, ceditis.
dadft, coDcediHs, etdoiiatisex mincFeudunipfaBdictipriiicipatus ▲chai» et Mortfae, ac totam terrain quam teaet quociunque titalo^ aeu fteoere débet à vobisi et ipso imperio Guillermtis de yilla-Harduini priooeps Achaias et More», ac imperialia» et qnaalibet alia jura y queecumque habetis seu habere poasetis^ auft vobift competunt, vel possent quoqiioiiiodo competere w feodo, principatu j et terra proadictis feodum principatum et jura eadem prorsns ab ipso separaates imperio ^ eaque omnia et singula à YobiS) vestrisque successoribus^et eodem imperio totaliterabdioantes : ita qood nos et nostri in regao Siciliœ haeredes feudutn, principatum 5 et jura ipsa in capite, et tanquam principales Domini ) nec VOS) nec suocessores vestros, nec aliquem alium in illis, vel pro illis superiorem habentes, libéra , immupia , et exempta ab ipso imperio, et cujuscumque servitii onere teneamus^ et perpetuo habeamus. Idemque princeps, et ii qui post eum praedicta feudum , et principatum habuerint, eorumque «ubditi pro ebdem principatu et terri nos et nostros in r^inO Siciliae haeredes soperiores , et dominos (sicut recognoscebant vos hactenus) recognoscant, ac solummodo nobis, et eisdem nostris hœredibus ad homagia, et alia omnia in quibus vobis et ipsi tenebantur, hac* tenus de ctetero teneantur. Ceditis insuper^ datis^ conceditisy el donatisnobis, nostrisque in praedicto regno hœredibus totam terram quam Michalicius despotns dotis seu quocumque alio titulo dédit, tradidit , et concessit Elen» fili» su» relict» quondam Manfredi olim principis Tarentini, et quam idem Manfredus, et quondam Philippos Chinardus (qui se pro praedicti regni ammirato gerebat) dum viverent tenuerunt : onmesque ineulas ad dictum imperium extra Bucam Avîdi pertinentes, exceptis iis quatuor, videtiœt Methellina, Samo , Augo et Chîo : quas vobis, vestrîsque suecessoribus , et eidem imperio reservatis. Conceditis etiam nobis et nostris in prfiedicto regno b»redibus ut nos et hœredes ipsi , praeter feudum , principatum , terras , et insulas , et alia soperius habeamus plenè et intégré tertiam partem omnium illorum qu» de praedicto imperio infra aunum , qno dicti nostri équités in ipso imperio pro recuperatione et acquisitione morabuutur, eidem , vel etiam post ipsum annum quandocumque à nostris, nostrorumve in dicto regno Siciliae haere-
dibiis, eqoitibus^ et gente vestrâ, simul vel separatim ab alterutris recuperari poterunt , vel in ipso acquiri , siye in demaniis, «ive in feudis, vel aliis rébus aut juribus quibuseumque consistant, reliquis duabus partibus, et praeter iUas urbe Constantinopolitanâ) ac praedictis quatuor insulis, vobis vestrisque succefôoribus reservatis. In qnibus utique duabus partibus includentur et computabuntur, si qua promisistis , vel jam concessâstiS) vel promittetis, seu concedetis deinceps quibuseumque personis» communitatibus , sive locis, ratione subsidu, vel auxilii impendendi vobis ad recuperationem,sen acquisitionem imperii supradicti , seu alia quacumque ratione , occasione , vel causa, tertiâ parte nostra per ea in nullo penitùs diminutâ, sed rémanente ab illis omnibus libéra penitus et immuni. Hujusmodi autem tertiam partem qnàndocumque et ubicumque in ipso imperio , ejusque pertinentiis acquirendorum , seu recuperandorum habebimus, in eâ ipsius imperii parte, in qua nos vel nostii in praedicto regno haeredes sestimabimus seu reputabimus nos eamdem tertiam partem cum ipso regno , feudo principatus Achai» ac Moreae, aliisque prsemissis terris posse tenere commodiùs et habere : ita quod etiam in terra memorati despoti, ac in regnis Albaniae et Serviae liceat nobis , nostrisque in regno Sicilise hsBredibus (si voluerimus)^ hujusmodi tertiam partem eligere, aut etiam obtinere. Ad haec si forsan illi duo cum quitus aliquas eonventiones habetis super regno Thessalonicensi, in earumdem conventionum observatione defecermt, vultis et consentitis quod ipsum regnum Thessalonicense, omne dominium^ et quaelibet jura quœcumque in eodem regno Tfaessalonicensi habetis, vel haberé debetis , nos nostrique in prsedicto regno bœredes, in casum prttdictum, plenissimè , si voluerimus, habeamus in praedictâ tertià Hostrâ computanda. Memoratam itaque terram presfatae Helenae à suo pâtre datam , et quam dicti Manfredns et Philippus Chinardus (ut praediximus) tenuerunt, oiKmes qnoque prsemissas insulas, exceptis quatuor praedictis, vobis et vestris successoribus reservatis , praemissam etiam tertiam recuperandorum , seu acquirendorum ( ut superius est expressum), nec non et dictum regnum Thessalonicense , in casu ÎQ quo idein regmiin ad nos nostrosque in regno Siciliae heredes
46o RECUEIL
pervenire débet , dommium quoque ipsorum omnium , jura etîam imperialîa , et quaelibet alia jura quaecumque in iiiis habetis, seuhabere possetis, aut vobis competunt, vel competere possent , ex nunc nobis » nostrisque in regno Siciliae haeredibus céditis, datis, conceditîs, et donatis, omnia ea et singula prorsus ab ipso séparantes imperio , et à vobis vestrisque successoribus et eodem imperio totaliter abdicantes , ita quod nos etnostri in regno Sicilias baeredes ea in capite et tanquam principales Domini, nec vos nec successores vestros, nec aliquem alium in illis superiorem habentes, libéra, immunia^ et exempta ab ipso imperio ejusque dominio, et cujuscumque servitii onere teneamus^ et perpetuo habeamus; et barones, et burgenses, et alii eornm omnium , nos et nostros in regno Siciliae baeredes principales , superiores, et principuos dominos recognoscant, sicut vos, et vestrosin ipso imperio praedecessores recognoverunt, seu recognoscere tenebantur; ac nobis et ipsisbaeredibusnostris in omnibus pareant et intendant, et de illorum demaniis , fendis, fructibus, redditibus, et proventibus, honoribus, jurisdictionibus , et quibuslibet aliis juribus respondeant , sicut unquam melius vobis, vel hujusmodi praedecessoribus vestris, et eidem imperio responderunt, vel respondere debebant. De praedictis quoque feudo et juribus quae habebatis in principatu praedicto j ac de omnibus aliis concessis nobis et nostris in regno Siciliae haeredibus prout superiùs continetur, nos tam nostro quàm ipsorum nostrorum haeredum nomine , per vestrum annulum praesentialiter investistis, concedentes nobis, eisdemque nostris haeredibus plénam licentianl et liberam facultatem intrandi et apprehendendi , et tenendi possessionem ipsorum omnium et siogulorum in casibus superiùs declaratis, ac in eisdem casibus de illis tamquam de acquisitis nobis légitimé disponendi pro nostrae arbitrio voluntatis ob praedictam • quoque habendi à nobis , eisdemque nostris haeredibus adjutorii causam , vultis , consentitis , et expresse conceditis , quod si vos et Philippum charissimum filium vestrum, seu alios à nobis et eodem Philippo per rectam lineam descendentes , absque justo et legitimo haerede de proprio corpore ( quod absit ) , mori contingat, memoratum imperium cum omnibus honori-
bus y dignitatibus y demaniis , feudis , jurisdictionibas , juribus , et pertinentiis suis ad nos nostrosque iu regno Siciliae haeredes plenariè devolvatur : et in illum casum imperium ipsum ex nunc nobis eisdemque nostris haeredibus ob praedictas causas ceditisy datiSy conceditis, et donatis nobis, eisdemque nostris haeredibus intrandi, acquirendi, habendi,'et retinendi possessionem ipsius imperii y ac omnium pertinentiarum ipsius licentiam et facuhatem similem conceditis. yt autem ad ipsius recuperationem et acquisitionem imperii affectus nos efficacior inducat et urgeat, dispensatione à sede apostolicâ super boc priusobtentâ, actum est inter nos, et expresse contentum, quod Philippus fiUus vester praedictus ducet in uxorem Beatricem filiam uostram, cùm nubilis ent aetatis, ad quod, et etiam ad contranenda cum ipsâ sponsalia , cùm id aetas patietur, ipse idem Philippus se adstrinxit corporaliter super boc praestito juramento, nos etiam vobis légitimé stipulantibus promittimus nos curaturos, et facturos bonâ fide, pro posse nostro, quod praefata filia nostra eundem Pbilippum fîlium yestrum in legitimum recipiet habebitque maritum^ quodque cùm ad id apta fuerit, contrahet sponsalia cum eodem, et quod serenissima domina B. regina Siciliae consors nostra in boc se consentiet , et se curaturam et facturam quod hujusmodi sponsalia, et matrimonium sortientur effectum, solemniter repromittet; ac etiam super hoc praestabit corporaliter juramentum. Praemissa vero omnia et singula, prout simt narrata, et ob causas superiùs memoratas, vos nec dolo, nec fraude inducti , neque vi mature coacti, sed vestrâ libéra et spontaneâ voluntate nomine vestro et haeredum ac successorum vestrorum nobis, nomine nostro, et nostrorum in regno Siciliae haeredum légitime stipulantibus promittitis adimplere, plenariè et inviolabiliter observare, ac bonâ fide curare et facere ab aliis observari : et contra ea , vel eorum aliquod in totum, vel in partem, per nos, vel per alium nullo unquam tempore, dolo, fraude, ingeuio, arte, vel maohinadone venire. Specialiter autem promittitis vos curaturos ac facturos bonâ fide quod serenissima domina imperatrix Constantinopolitana consors vestra iis omnibus expresse consentiet, et liypothecarum jus, seu quodcumque aliud in prasdictis rébus
46a RECUEIL
sibi coropetît, absolntè remittet, ei jurabîtse nullo nnqtiain tem« pore contrat illa vet îHorum aliquod , per se véï atium dolo , fraude, arte, ingenio, rel macbinatiene venturam, suas super iis patentes litteras concedemio. Renuntiatîs insuper ex certâ sdentiâ specialiter et expresse exceptioni doK , et omnibus aliis quibuscumque exceptionibns , et speciaKter beneficio et auxilio constitutionis illius qms prohibet possessionem propriâ anlfni* tate intrare , acquirere , seu etiam adipisei , et ornai cujusKbet al tenus constitutionis juris scripti et non seripti, specialis et generaKs auxilio, per quœ vel quorum aHqua prsemissay vel alîquîd praemissorum renovari poseent, vel impediri, aut quomodolibet impugnari , et specialiter beneficio restitutioms in in* tegrum , si quod vestro Tel rei public» died imperii , vel quocumque alîo nomme posset quomodolibet implorari. Remmtiatis etiam singulariter et expresse omui anxilio, si qnod Yobis Testrisque successoribus eontra prsedîcta posset ex eo competere , quod in ipsis prîncipum, baronum, seu magnatum ejusdem imperii , nec fuit requisitus née intervenit assensus , seu qnod nobis , Tel prsedictis nostris haeredy^us non est fecta corporalis traditio praedictorum. Pro iis autem omnibus et singulis, ut praemittitur, adimplendis , et perpétué ao inviolabiliter obser- Tandis , tos et praedictus Philippus filius Tester, de Testrà expressa licentiâ et Toluntate iis omnibus et singulis consentiens y et ea solemniter suo suorumque haeredum mmiîiie, noliis ei&demque nostris haeredibus repromittens , et suas super hoc ni* hilominus patentes eoncedens litteras, prsestantes, et nos etiam prsestamus corporafiter juramentum. Prœtereà actum et c(MiTentum est inter nos et tos, quod antiquo juri quodVeneti habere dicuntur in terra praedictâ imperii , nullum per prœmissa Tel prsemissorum aliquod praejudtcium generetur. Id autem in hu* jusmodi Testrà et ipsîus Philippî fîlii Testri promissione, juramento, ut praemittitur, roboratâ, actum, et specialiter est expressum , quod tos, et idem fîlius Tester, ad recuperationem et acquisitionem ejusdem imperii omnem pro Tiribus dabitîs opem , et operam , et undecumque , et quandocumque poteritis , procurabitis ad id habere subsidium, ac omne in personis et rébus juxta posse per tos et amieos Testro» coosilium et aiixi-
lium appûoetis. Denique consentitis et placet vobis j quod mer moratus suminiis poBtifex prœmiâsâ omniâ validet 9 $olide| , confinnat, et robcuret, quaninicuaique sententiarum ac pcenanainiiii, et aliamm quarumlihet securitatiun el: fiiwtatum ^djectionibus, de quibus vident expedire. Caeterùmactum eslinter vos et nos 9 et expresse canventum» quod altéra partiuva non ohaenrante hujttsmodi conventionea et paeta^ reliqu^a ad observationem ipsorum mininobè teneatur. Ut igitur hi^usmodi conventiones et pacta aliaque prseipiasa omnia et sun^a plénum ac perpetuum robur obdnea(Bt firmitiatis, pra3»ens. seripttun, seu piivilegimn exinde fieri et JiMxeà Bullâ typario nostr$e majeâtati& iinpressÀ jussimua communiri. Actum Ykerbii in caméra memorati domini démentis, papaa quarti^ in prsosantià ejusdem domkii papae , praesentibo^ etiam venerabilibus \iris mafistris Petro, archidiacono senonensi ejusdem domini papae camerario , Berardo de Neapoli apostolicae Sedis notario , et Gaufrido de Bellomonte, cancellario baiocensi, ac nobilibus viris Henrico de Soliaoo , Barallo domiao Baucii. regni Siciliie* magno josticiario ,. Joanne de Braysilva ejusdem regni marescallo, Gauirido de Bourlemont , Joanne de Clariaco, A.l£antode T^raseone ejusdem domini papae nepote ^ Milone de Galathas miUtibus, qt Leonardo de Yerulis cancellario principatuaAchaise, me^se Maii, vicesimo ssptimo die ejusdem meosia x. Indict. anno Dom. moclxvxi. Pontificatus vero pradicti domiai C. paf»œ IV, anno iij , et regni nostri aiino ij féliciter. Amen. ]>atum per niMNim Ruberti de Ifero r^gni SiciLiao protonotarii.
(An 1367.)
Eittrait du registre du Tfésùr des Chartes du Roi^ coté 10^1%^
Nos Karolus Dei gratiâ rex Siciliae ducatus Apuliae et principatusCapuae^ Andegaviae, Provinciae, et Forchalquerii comes^ per praesens scriptum notum facimus universis tam praesentibus quam futuris^ quod nos cum serenissimo principe Balduino
imperatore Constantinop. illustri perpetuamconfaederationem, societatem, et amicitiani contrahentes, eidem imperatori, suo ac haeredum et successorum suorum nomine légitimé ac solemni ter stipuianti promittimus pro nobis .et haeredibus nostris, quod de terris et pro terris quas habemus in imperio Romani» , et ejus pertinentiis, et quas juxtà conventione$ et pacta inter nos et dictum imperatorem habita et contenta in regali privilegio aureâ bullâ nostrâ munito, in eodem imperio, et ejus pertinentiisy Deo favente, acquisituri et recuperaturi sumus, eumdem imperatorem ejusque haeredes et successores ad ma. nutenendum , retinendum , et defendendum terras quas habet in praedicto imperio, et ejus pertinentiis> et quas acquisiturus et recuperaturus est, postquam juxtà praedicta conventiones et pacta negotium dicti imperii assumpserimus , contra omnem hominem bonâ fide juvabimus; et quod nos nostrique haeredes et successores post hujus ipsius assumptionem negotii, sine dicti imperatoris , vel haeredum seu successorum suorum qui hujus terras habebunt licentiâ et consensu , nullam pacem , vel treugam, seu guerram recreditam, cum eorum inimicis, seu adversariis, in dicto imperio, et circumadjacentibus partibus existentibus faciemus. Pro iis autem omnibus et singulb pienariè adimplendis et inviolabiiiter observandis corporalc prsestitimusjuramentum. In cujus rei testimonium prassens scriptum <ixinde fieri jussimus, et aureâ bullâ typario nostras majestatis impressâ muniri. Actum^apud Montem-fiasçonem prassentibus magistro Gaufrido de Rell|)monte , cancellario baiocensi, fratre Philippo de Eglis ordinis hospitalis S. Johannis Hierosolymit. Henrico de Soliaco , Barallo Domino Baucii regni Siciliae magistro justiciario , Goffrido de Boullemont, Alfanto de Tharaseone milite domini papae nepote, et Roberto de Baro dicti regni Siciliae protonotario, mense julii, septimo dieejusdem mensis x. Indict. anno Domini 1267. Datum per manum Rob. de Baro regni Siciliae protonotarii.
( An. ia68. )
Extrait de roriginal du Trésor des Chartes du Roi.
Balduinus Dei gratia fidelisslmus in Christo imperator à Deo coronatus, Romani» moderator, et semper Augustus, omnibus Christi fidelibus salutem in Domino sempitemam. Ad perpetuam rei memoriam cuncds prsesentibus et Rituris tenore praesentium facimus esse notum , quod nos deliberatione ' pravîâ attendentes utilitatem multipHcem quae imperiD nostro potest proTënire ex prsesentiâ caiissimi consanguinei nostrî domini Theobaldi illustiis régis Navarrae , Gampaniffi, et Briœ comitis palatini , spontanée et liberaliter donamus eidem, et haeredibus suis in perpetuum, donatione inter YÎTOS , quartam partem terrae , dominii , et honoris totius imperii nostri Romanise , cum omnibus pertinentiis dictas partis , et de lis omnibus prsedictnm regem p.er nostrum annolum domino Erardo de Yaleriaco, Hugone domino de Conflans marescbldlQ Campanias , et magistro Tkoma Brunelli clerico praedicti illustris régis , et Milone de Galatas milite nostro praesentibus , inveatimus , salvis tamen oonVentionibus et pactionibus quas bab^mus com nobiiibus vins rege Siciliae illustri, et duce Burgundiar, et soivo jure d|icis et communitatis Yenetorum , salvâ etiam et excepta oivitate Consta'fetinôpolitanÀ cnm omilibus pi^rtinentiid^- circumquàque per unam diaetam. Yolumus insUper et.concedimas quod quisindo terra dieti imperii aeq^retnr^ praedictus rex semper recipiât quartam partem terne -acqimitsev sa^is semper conventiotiibus et conditionibus supradictisy itÀ videlicet qnod unns miles quem ad hoc assignabimus, et alius quem praefatu^ rex assignabit, bon a fidë et praestitb jùramento assignabunt sibi quartam partem , tam in feodis et retrofeodis, et dominiis, et rébus aliis. Si vero totum imperium, vel si aliqua magna pars ipsius acquiratur, nos ad requisitioneni dicti régis y aut ejus haeredum , tenebimur facere quatuor partes
HiCT. DB CoHSTAKTnVOPLE. T. /, 3o
46f) RECUEIL
(le tola illa acqiiisitione, et pro honore ipsius régis Volumus et concedimus quod ipse eligat et accipiat illam partem quae sibi placuerit, salvis setnper conventionibus et conditionibiis antedicris. Volumus etiam et concedimus quod praedicta omnia teneat et possideat libère cum omni dominio et justitia quae habemus , vel habere dcbemus , in parte quaî nobis débet remanere. Nec ratione hujusmodi donationis rcx ipse tcnebitur nobis, aut haeredibus nostrifi, aut imperio Romani», ad aliquod servitium, nisi quantum sibi spontanée placuerit, quamdiu manere voluerit in terra dicti imperii.Cùm autem erit abserts, tenebitur^ et haeredes sui, p^o quibusUbet mille hyperperatisterraesecundum^ommunem «slimatiotiem Romani», seu Romani imperii, quasibihabebunt, teuere ibidem pro defensione terrae unum militem,- vel duos ballis^arios équités secundum.consuetudines dicti imperii. Post decess,um vero ipsius régis tenebuntur haeredes sui facere nobis et haeredibus nostris homagium ligium ad usus et consuetadiaes imperii uostri, et servitium .4e militibus.et balistariis, prout superius est expressum.Promittimus etiam quod nos bonà fide dictum regem juvabiraus in retentionc et.conservatione quarfese partis su* praedicl» sumptibus propriis contra. omnes, etspeciaiiter contra inimicos.fidei Christianse; et ad haec omnia ^et singula supradicta servanda obligamus nos et promittimus nos bona fide ea tenere, complere et observare, si sœpe^dictus rex Theobald. personaliter accédât in terram imperii memorad. Et insuper obligamus nos et promittimus quod Philippus filius nosler pro se et haeredibus suis supradicta omnia et singula secundùm conditionespçaettissas laudabit , concedet et acceptabit, et de non veniendo contra se légitimé . suis patentibus litteris obligabit. In.cujus rei testimouium lilteras nostras prsesentes dedimu^ buUâ. nostrâ aureâ roboratas, nostris caracteribus rubeis imperialibus insignitas. Dalum Parisiis,ann. Domini.millesimo ducentesimo sexagcsimo octavo , mense martii » imperii nostri anno vicesimo nono. .,
(An. Ï269.)
Extrait de P original gardé au trésor des chartes du roi\
Layette y Courtenajr , u. i.
Universis praesentes litteras inspecturis, frater Joannes do Gapnaeo sanctae domus hospitalîs Jérusalem tenens locum prions dictae domus in Franciâ, salutem in dornino. Notum facimiis quod'cunà^contentio verteretur diù inter nos ex iinâ ]iarte, et illustrem virum dominum Baldninom dei grâtiâ imperatôrem Komaniae ex altéra, super eo videlicet quod nos 'dicëbamùs nos habere altam justitîam in qitibusdam nundinis quas nos habe- ^ mus in festo B. Bartbolomaei annuàtim apud montem Asardi'ih terra de Gurtiniaco, et super quibusdam buspitibus no^tris quos habemus apud Curtiniacum, in qnibus nos volebamus'omnimodam justitîam, sen dominium exercere, nec ipsos tempore praedicto domino imperatori in aliquo obedire, et super cen< tum solidis Paris, quos nos petebamus annuàtim in prsepositurâ de Curtiniaco , de quibus centum solidis dicebat dictus imperator se nobis nisi ad vigintl solidos Paris, non teneri. Tandem , de bonorum virorum et fratrum nostrorum consilio et assensu , inter nos et dictum imperatôrem super dictiscontentionibus actum est in hune modum : .videlicet quod nos quitavimus dicto domino imperatori et suis hœredibus. dictas: nundiuas cum'suis pertinentiis in perpetuum, nullum jus vel dominium mobis in eisdem de caetero reclamantes. Et imperator. ad quemcumque locum voluerit in terra suà de Curtiniaco ten/etur et débet transferre nundinas antedictas, etnosab hô^pitibus nostris praedictis quos nunc habemus apud;Curtiniacum, et ab altis hospitibus , si quos ibidem nos habere contigerit: in futuruiuv omnes cdnsus nostros et redditus scnipcr recipiemus, prout coiisuevinaiis,s|in perpetuum paciiicè et quietè, et.ipsi hospitès nostii'ad iedhibitiones et consuctudines villae et Cistri de Curtiniaco, sicut hospit/es monaeorum et aliorum religiosorum ejusdcm villae obli-
468 RECUEIL D£ CHABTES.
gati dicto domino imperatori et suis haeredibus de caetero tenebuntur. Nos vero dictos centum solidos Paris, in praepositurâ et censibus ejusdem villae de Curtiniaco annuatim ex nonc et in perpetuum percipiemus pacificè et quietè , videlicet medietatem infra octavam Omnium Santorum et aliam medietatem infra octavam Ascensionis sequentis. Nolumus autem qupd ista ooncordantia inter nos et dictum dominum imperatorem sic facta possit nobis inaliisjuribus, justitiLs, seu dominiis nostris quae habemusy velhabere poterimusin castellaniA de Çurtiiii|ipo, aliquod praejudicium generare, promittentes bpnâ ^d^ dictam pa-* cem et concordantiamà nobis, ef. k loto conTf n^ jip^pitjil. Jerq-* salem in perpetuum firmiter obs^rvari. Ut afi^m bQc ratum et iirmum permaneat in futurum, nos ^ de assçn^n et con^ilio h^. trum nostron^m;» dicto domino imperaktori praesen^f» Uttera^ SigiUo prioratus nqstri Frai^ciae defl^mus sjgilifi^tas* j^jat. : Parisiis ann« incam. dom. 1369. m^ose JuliL
Scellé d'un petit sceau ayant un aigle déployé accosté de deux jBeurs de lys^ et à Tentour^ ,S. Hospita). Iherlip^ in Franciâ.
