ITALIE
Acquapendente.
Accumoli.
Alanno.
Alatri.
Alexandrie.
Alvito.
Amalfi.
Amandola.
Amatrice.
Anagni.
Ancône.
AngranOjd.Vicence (Conf.).
Anguillara, Prov. Padoue.
Aquila.
Aquilée.
Aquitula.
Arborea, Sardaigne.
Arce.
Arco, d. Trente.
Arezzo.
Ariano.
Arquata del Tronto [Cas-
trum Arguatœ).
Ascoli.
Asolo.
Asola.
Assoro, Sicile, Assise,
founxE Ms HonrAuz
Asti.
Astrum, Sicile.
Atri.
Aulette.
Avellino.
Aversa.
Baia, d. Nola.
Balzamo.
BaroneUo.
Barbarano Romano.
Baronissi ? {Baronice AveU
las)j d. Nola.
Bassano in Teverina.
Bassiano.
Bitonto.
Boccognani (?) Boerij d. Syracuse.
Bordella^ d. Tivoli.
Bologne.
Bovalino.
Brîgnano Géra d'Adda.
Buccheri, Sicile.
Buccino.
Bucchianice.
Buscemi.
Cajanello.
Calascibetta.
Calvi.
Cameli.
Camerino.
Campagnano Romano.
Campagna^ d. Naples.
Campobasso.
Camuri, d. Spolètc Capaccio.
Capooe.
ca.
Caprociani, d. Aquila.
Cartulonensis.
Casalbore.
Casale di Valœcina {Castrum Casait in Tuscia).
Cascia.
Castanea, Sicile. Castelluccio.
Castel S. Elia.
Castiglione.
Castignano.
Castronuovo di Sicilia.
Catane, Sicile.
Catignano.
Cauli (?) Etats dé l'Eglise.
Celano.
Cellino Attanasio.
Cervaro.
Cerveteri.
Cesena.
Chiaia, à Naples.
Chiaramonte.
Chieti.
Cibiana? {Cibrarii).
CingoH.
Citta dî Castello, CittaS. Angelo.
Cività Castellana.
Cittaducale.
Cività Lavinia.
Cività nuova.
Cività Revale.
Cività Vecchia.
DB LORDRB DU SAIKT-BSPRIT
Civitella, d. Aquino.
Colonna.
Corinaldo.
Corleto, d. Capaccio.
Corneto.
Corleone.
Corsico.
Cosenza.
Cotubris?
Crémone.
Crigi,
Diano.
Fabriano.
Feltre.
Ferentino.
Ferrare.
Ferrati, d. Marsico.
Filetto.
Fiumedinisi {Flumen Dyo-
nisii), Sicile.
Florence.
Foggia.
Foligno.
Formello.
Francavilla, Sicile.
Gaète.
Gallese.
Gènes.
Giglio.
Gamundium, Gremone, d.
• Aquilée.
Guardia. Gubbio.
Imola.
Itri.
Harnia in Tuscia.
Hasium, Sicile.
Laurino.
Laurito, d. Penne.
Lecco.
Lentini, Sicile.
Lufari-, d. Messine.
Lusurum, Sicile.
Maiori.
Marsico.
Melfi.
Meleti.
Messine, Sicile.
Milan.
MillO d.CÔme.
Minco, Minium, Sicile.
Mirandola.
Modica, Sicile.
Mola dî Bari.
Monforte, Sicile.
Montalto di Castro.
Monlefortino.
Montegranaro,
Monteleone di Calabria.
MoDtelupone.
Montemilone.
Montereale.
Monteromano.
Monte S. Juliano.
Monte S. Maria.
Montecosaro.
Montegallo.
Monte monaco.
Montesano.
Monticelli.
POUIUi DES HOPITAUX
Montopoli ? {MonopellCj, d.
Chieti.
Morano Calabro. Navelli {Napellum in Cam-
pania).
Naples : S. Jacohi in
Chiaia; — S. /okannis
in nidum; -— Annun-
ziata.
Narnî.
Naso, Sicile.
Nazzano.
Nepi.
Nicastro.
Nocera.
Norcia.
Novare.
Nundatium ? Sicile.
Offida.
Oliveto, d. Sora.
Orbetello.
Orculi? {Auricula), A. S.
Agata.
Oriolo.
Orte.
Ortona, Prov. Chieti.
Orvieto.
Osimo.
Paceco, Sicile.
Pago, Vénétie.
Palerme, Sicile.
Paludi.
Patti, Sicile.
Penne.
Pescara, Sicile.
¥\\ett6i{Philecta^)âi. Naples
Piaghe^ d. S. Agata.
Piedimonte.
Pîperno.
Pise.
Ronco ? {Pontis Ronciij) d.
Vérone.
Porcia.
Portici.
Potenza.
Pouzzoles.
Priverni?
Proceno.
Pulgaium} d. Padoue.
Putavoli? d. Teano..
Randazzo.
Recanati.
Reggio.
Resignano.
Rieti.
Rignano Flaminio.
Ripatransone.
Roccella ? Rocca aquitula^
d. Melito.
Rocca Aspriy d. Padoue.
Rocca Contracta^ d. Sinî-
gaglia.
Roccagloriosa.
Rome : San Spirito in
Saxia; — S.Maria Trans-
tyberim; S. Agata; —
Abb. di S. Saba (CuU.
Germanique).
Sacco.
Salerne.
S. Giovanni Gemini, Sicile.
San Quirico.
San Vito Romano.
S. Agata.
Sardagna.
Senigallia.
Scaiensis.
Seni^e? Senensis in Ca-
labria.
Sermoneta.
Sessa, d. Terracine.
Solmona.
Sora.
Spolète.
Squillace.
Sutri.
Tanese, d. Cassano.
Teramo.
Terni.
Terracine.
Terranova di Sicilia.
Teano.
Thiani, Et. Eglise.
Tivoli.
Todi.
Tolentino.
Torrensis ?
Tortorici, Sicile.
Trapani, Sicile.
Toscanella,
Tossiccia.
Trinalto.
Triutn Pergularum , d.
Pouzzoles.
Troia.
Velletri.
Venise.
Veroli.
Vetralla.
Viggiano.
Viterbe.
Vitoriliano [Membrum W-
terb.)^ Vizzini, Sicile.
Vente, par Marie de Fabrêgues et Bertrand de Montlaur, a l'hôpital du Saint-Esprit de Montpellier, d'une maison avec PUITS ET jardin. — 1 197-
Anno dominice incarnationis millesimo centesimo nonagesimo septimo, mense junii. Ego Maria de Fabricis et Ego Bertrandus de Montelauro maritus ejus per nos et pernostros bona fide, et sine dolo cum hac carta vendimus, tradimus, solvimus et omnino imperpetuum derelinquimus etcedimus domino deo et domui hospitalis sancti spiritus sita juxta Montetnpessulanum et omnibus fratribus et pauperibus ibidem degentibus tam presentibus quam futuris et Guidoni procuratori et fundatori ejusdem hospitalis et omnibus succesoribus ejus et tibi Guillelmo de Âgentia vicem ejus gerenti, ad omnes voluntates vestras, vestrorumque successorum plenarie faciendas, sine omni nostra nostrorumque retentione, inquietudine et appellatione : scilicet totum consilium et dominium et annuatim duos solidos censuales etcartumet omne omnino aliud jus quod habemus et percipimus ethabere et percipere debemus, vel visi sumus habuisse et percepisse ùllo tempore, vel aliquis per nos seu nomine nostro, in tota una pecia orti cum puteo et domo et arboribus et in hortibus et exitibus et cum omnibus suis pertinentiis et que pertinere possunt vel debent, quam emissi de Maria filia quondam Guillelmi Adalguerii et quam a nobis tenebat, quam etiam nos tenebamus ad feudum a domino Guillelmo Montispessulani ; et est in parochia sancti dionisi de Montispessulaneto et confrontatur a vento cum orto vestro, qui fuit dicte Marie Adalguine, quem tenetisde domino Magalonense episcopo, et a contra cum via qua itur ad Salicatas et ab aquilone cum merdantione (?), et a cireo (?) cum orto vestro qui fuit pétri Guidonis. Propter hanc autem venditionem, traditionem et emessionem predictam, dedisti nobis re ipsa et numeratione ducentum solidos melgorienses, quos a Guil-
4i8 nàcn jDsnnaiTiTBs
leiiDO Raymondo de Narbonm et Stephano aossore el more eios, qui eos ibi dederunt pro sainte el redemptione animamm SBarnm, kafaoimus et recepimus, ita qood nihil remansit in debito ; et in ds sprnaBffr renunciamus exceptioni non numerate pecunie et si qood amplius hoc precio valet vel imposterum valebit illad totom quantntnqimdqoe sit, de bono animo et mera liberalitate domino deo et dicto hospîtali pro salute et remedio animarom nostramm donamos et ex ceita sdentîa in vos et dictum hospitale transferimus et promittimus, communimos Tobis quod hoc totum faciemus vos et vestros semper habere et tenere quiète et ab omni contradicente jure deffendemus.Si vero aliqood inde a vobîs vel vestris ablatum vel evictum fuerit, totum iMs et vestris jure in integrum restituemus et damus inde vobîs et vestris regressom super omnes res nostras mobiles et immobiles ubicumque fiierint et quecumque sint ; et volumus quod iste generalis regressus perinde valeat per omnia ac si res certe et expressius nominate vel obligate essent, in hac parte omni cessante consuetudine. Item promittimus et convenimus vobis et vestris per stipulationem, quod non diximus vel fecimus, nec dicemus vel (aciemus, quominus dicta venditio et omnia predicta in firmitate remaneant, nec contra hanc venditionem et donationem predictam vel aliquid horum aliquo jure vel ratione, consuetudine vel occasione veniemus, nec aliquis homo velfemina arti nostro vel ingénie, sed ita totum firmum et ratum semper manere (aciemus plenius per fides nostras. Testes sunt : R. Belini, Luchas Pulverelli, R. Vicarius, P. Lobeti, P. Deodati, J . Raymundi de Narbona, F. Malecalaatry (?), F. de Stagno, P. Guido, et Hugo Laurentii notarius.
Et ego Guillelmus, dei gratia Montispessulani dominus,filius quondam domine Mathildis ducisse, hec omnia supradicta universa et singula laudamus et confirmamus per nos et per omnes successores nostros et cum auctoritate hujus presentis carte ; per me et per nostros successores, dono, solvo, cedo, et imperpetuum derelinquo, pro allodio libero, domino deo et dicto hospîtali Sancti Spiritus, pro salute et remedio anime mee et parentum meorum, totum jus et ratîonem quod in dicta petia orti habebam, habere poteram vel debueram,et ad majorem firmîtatem, ne super his aliqua questio moveri possît, presentem paginam bulle mee patrocinio communiri volo. Testes sunt : B. Lamberti, bajulus^ E. de Sausseto, Poncîus Raymundi, F. de Mesoa^ Poncîus Carbonelli, F. de Grabello (?), Joannes Blegeriuset Hugo Laurentii notarius, qui hec scripsit.
c Extrait du n® 2 de la liasse des titres particuliers de la Viguerie de Mootpellier, en général armoire 8 des archives du domaine du roi de la province de Languedoc près la Cour des Comptes, Aides et Finances de Montpel-
lier, et collationné par nous, commis à la garde d'icelui. » Signé : Daslez. (?). Copie du XVI !• s., Arch. Nat., S. 4856.
Première bulle cI'innocent in. — 22 Avril 1198.
Innocentius episcopus, servus servorutn Deî, universis Archiepiscopis, Episcopis et aliis Prelatis ecclesiarum. His precipue prelati ecclesiarutn favorem suum debent efïîcaciter exhibere, qui spiritu Dei ducuntur, et vacant assidue operibus charitatis ; ne si forsan eorum non fulcianlur auxilio, vel religione tepescant^ vel afifectutn eorum effectus debitus non sequatur. Sane sicut multorum veridica relatione didicimus, hospitale sancti spiritus, quod apud Montempessulanum dilecti filii fratris Guidonis sollicitudo fundavit, inter cetera nove plantationis hospitalia et religione fulget et majoris hospitalitatem charitatis exercet, sicut hi qui eorum elemosinas sunt experti plenius didicere. Ibi enim reficiuntur famelici, pauperes vestiuntur, necessaria ministrantur infirmis, et magis indigentibus major consolatio exhibetur, ita ut magister et fratres istius domus non tam receptores dici debeant quam ministri indigentium, et illi soli egeant inter pauperes, qui pauperibus necessaria charitative ministrant. Cum igitur dictis fratribus de benignitate sedis apostoiice duxerimus indulgendum, ut in locis que ipsis a fidelibus ofiferentur, de consensu nostro et sine prejudicio vicinarum ecclesiarum, cemeteria ad opusfratrum et famille sue tantum et oratoria fabricent, universitatem vestram rogamus, monemus et exhortamur in Domino, ac per apostolica scripta vobis mandamus, quatenus si qui fidelium in parochiis vestris domos aliquas vel possessiones eis obtulerint devotionis obtentu, eos non impediatiS| quominus sine prejudicio vicinarum ecclesiarum et vestro^ in eis ecclesias erigant et ad opus fratrum et famille sue tantum cemeteria construant, imo potius construendi utraque ipsis licentiam concedatis; cum constructa fuerint, dedicationem ecclesiis et cemeteriis benedictionem sine difficultate qualibet collaturi et in oratoriis ipsis ad presentationem eorum, sine vestro et ecclesiarum vicinarum prejudicio, sacerdotes idoneos instituere nullatenus difreratis,qui correctioni vestre subjaceant et per vos amoveantur, si ratione suorum excessuum fuerint amovehdi. Mandamus preterea vobis, ut cum ab eis fueritis requisiti, singuli vestrum de malefactoribus eorum in sua provincia. constitutis eis exhiberi faciant justitie complementum ; male&ctores îpsot ad hoc
430 PliCES JUSTVICATIVES
per censuram ecclesiasticam monitione premissa, si necesse fiierk compellentes. Datum Rome apud Sanctum Petrom, X* Kakadas
Mail, pontificatus nostri anno primo.
L*original est aux arch. rom. ; copie do XV* s. au Carttilaire de l*hAp. de Dijon. — Impr. dans Baloze et Migne, Uh. VII, ep, 9$; DiploMMlû, l, p. x.
DBUXliME BULLE D'iNNOCBNT III. — 2} AVRIL II 98
Innocentius episcopus, servus servorum Dei, Guidoni fundatori hospitalis sancti spiritus ejusque fratribus tam presentibus quam futuris, regularem vitam professis, in perpetuum. Religiosam vitam eligentibus apostolicum convenit interesse presidium, ne forte cujuslibet temeritatis incursus aut eos a proposito revocet, aut robur, quod absit, sacre religionis infringat. Eapropter, dilecti in Domino filii, ?estris justis postulationibus clementer annuimus, et prefatum hospitale sancti spiritus apud Montempessulanum constructum, in quo divino estis obsequio mancipati, sub beati Pétri et nostra protectione suscipimus et presentis scripti privilegio communimus. In primis siquidem statuentes, ut fratres inibi commorantes, secundum rationabiles institutiones tuas perpetuo Domino debeantfamulari. Preterea quascumque possessiones et quecumque bona predicti hospitalis in presentiarum juste ac canonice possident, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum,oblatione fidelium seu aliis justis modis prestante Domino poterunt adipisci, iirma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus ex propriis duximus exprimenda vocabulis locum ipsum in quo prefatum hospitale situm est, cum omnibus pertinentiis suis, domos^ vineas, terras, hortos et omnia que in territorio M omis Pessulani et in locis circumadjacentibus possidetis. Domum quam habetis in villa que dicitur Amillau, cum omnibus pertinentiis suis. Domum quam habetis in loco qui dicitur Clap de mala vetula, cum omnibus pertinentiis suis. Domum quam habetis in villa que dicitur Mesols, cum omnibus pertinentiis suis. Domum quam habetis in burgo Sancti Juliani de Briddi, cum omnibus pertinentiis suis. Domum quam habetis in villa que dicitur Bragaac, cum omnibus pertinentiis suis. Domum que dicitur in Argentaria de Cachers, cum omnibus pertinentiis suis. Domum quam habetis in civitate Trecensi, cum omnibus pertinentiis suis. Domum quam habetis in urbe Roma juxta sanctam Mariam trans Tiberim, cum domo que est in loco qui
PliCES JUSTIFICATIVES 431
cEcitur sancta Agatha, in introitu urbis Rome, cum omnibus pertinentiis suis. Statuentes ut omnes domos quas in presentiarum juste habetis vei in posterum rationabiliter poteritis adipisci, predicto hospitali sancti spiritus Mentis Pessulani et procuratores earum tibi, fili Guidoni et successoribus tuis perpétue subjacere debeant et humiliter obedire, et correctionem tuam et successonim tuorum recipere humiliter et servare. Liceat insuper vobis in domibus vestris sine prejudicio vicinarum ecclesiarum, cum consensu diocesani episcopi^ construere cemeteria ad opus fratrum vestrorum et familie tantum^ et oratoria fabricare, in quibus ad presentationem vestram instituantur per diocesanum episcopum capellani, et amoveantur per eum cum deliquerint, vel aliter etiam corrigantur. Liceat quoque vobis libéras et absolutas personas a seculo fugientes recipere ad conversionemet eas absque contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper ut nulli fratrum vestrorum, post factam professionem in locis vestris, fas sit absque maglstri sui licentia inde discedere, nisi arctioris religionis obtentu, discedentem vero sine communi litterarum cautione nullus audeat retinere. Chrisma vero, oleum sanctum, consecrationes altarium seu basilicarum, ordinationes clericorum qui ad sacros ordines sunt promovendiy a diocesanis suscipietis episcopis, si quidem catholici fuerint et communionem sacrosancte Romane sedis habuerint et ea vobis voluerint sine pravitate aliqua exhibere ; alioquin liceat vobis quemcumque malueritis catholicum adiré antistitem, gratiam et communionem Apostolice sedis habentem, qui nostra fretus authoritate vobis quod postulatur impendat. Obeunte vero te nunc ejusdem loci magistro, nullus generalis sue presumptionis astutia seu violentia preponatur, nisi quem fratres communi consilio vel fratrum pars consilii saniorum secundum Deum providerint eligendum« Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat prefatas domos temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel oblatas retinere vel minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare; sed omnia intégra conserventur eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva sedis Apostolice authoritate. Si qua igitur in futurum ecclesiastica secularisve persona hanc nostre constitutionis paginam sciens contra eam temere venire temptaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui careat dignitate, reumque se divine judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissime cerpore et sanguine Dei et Domini redemptoris nostri Jesu Christi aliéna fiât, atque in extrême examine districte subjaceat ultioni. Cunctis autem eidem hospitali et domibus sua. jura seryantib.us sit pax Domini nostri
422 PIÈCES JUSTIFICATTVES
Jesu Christi, quatenus et hic fructum bone actionis perdpiant et apud districtum judicem premia eterae pacis inveniant. Amen.
Datum Rome, apud sanctum Petrum, IX® Kalendas Mail, indictione I*, incaraationis Dominice anno M* C® nonagesimo octaTo, pontificatus vero nostri anno primo.
Mêmes sources que pour le n« II.
