I.XXI
d'après Edrisi et d'autres géographes arabes, Paris, 1859, in-4°.
Id., Frammenli delViscrizione arabica délia Cuba, Palerme, 1877, in-4''.
Id., BiBLioTECA Arabo-Sicula, vEnsioNE iTAi-iANA, Turin et Rome, 1880-1881, 2 vol, in-8°.
Id., Su la data degli sponsali di Arrigo VI con la Costanza erede del trono di Sicilia e su i Divani delV Azienda Xormanna in Palermo, dans Meniorie délia classe di Scienze niorali storiche e filologiche délia R.
Acadeniia dei Lincei. Série 3, t. II, Rome, 1878, in-4''.
Id., Le epigrafi arabiche di Sicilia, Palerme, 1 879-1 88r>, t. I, in-4o, t. II et III, in-8°.
Id., Su le iscrizioni arabiche del palazzo regio di Messina, dans Memorie délia classe di scienze morali storiche e filologiche, délia B. Acadeniia dei Lincei. Série 3, t. VII, 1881.
Ambroise, L'estoire de la guerre sainte, éd. Gaston Paris, dans dollection des documents inédits relatifs à l'histoire de France, Paris, 1897, in-4».
Amico, Calana illustrata sive sacra et civilis urbis Catanae historia, Catane, 1740-46, 4 vol. in-4''.
Amico et Statella, Lexicon topographicum Siciliae, Palerme, 17o7- 60, 3 vol. in-'f'^.
An Nowairi, éd. et trad. .\mari, B.A.S., t. II.
Annales Altahenses majores, éd.
Giesebrecht,dans M.G.H.SS., t. XX.
.\nnales AiGiENSES.éd.M.G.II.SS., t. III.
Annales Augistani Minores, éd.
dans M.G.H.SS., t. X.
A.NNALES Colonienses maxlmi, éd.
Waitz, dans M.G.H.SS., in usum scholarum, Hanovre, 1880, in-8''.
Annales Barenses, éd. Pertz, M.G.H.SS., t. V.
Annales Beneventani, éd. M. G. H.
SS., t. III.
Annales Bertiniani, éd. Waitz, dans M.G.H.SS. in usum scholarum, Hannovre, 1883, in-8''.
Annales Casinenses, éd. M. G. H.
SS., t. XIX.
Annales Cavenses, éd. M.G.H.SS., t. III.
Annales Ceccanenses, éd. M. G. H.
SS., t. XIX.
Annales Erphesfirdenses, éd.
dans M.G.H.SS., t. VI.
Annales Farfenses, éd. Belhmann, dans M.G.H.SS., t. XI.
Annales Herbipolenses, éd. dans M.G.H.SS., t. XVI.
Annales Hildeshelmenses, éd.
dans M.G.H.SS., t. III.
Annales Januenses, éd. Pertz, dans M.G.H.SS., t. XVIH.
Annales Magdeburgenses, éd.
Pertz, M.G.H.SS., t. XVI.
Annales Marbacenses, éd. Wilmans, dans M.G.H.SS., t. XVII.
.\nnales Mellicenses, éd. Wattenbach, dans M.G.H.SS., t. IX.
Annales Palidenses, éd. Pertz, dans M.G.H.SS., t. XVI.
Annales P.\therbri:nnenses, éd.
SchefTer-Boichorst, Innsbruck, 1870, in-8''.
Annales Pisani, éd. K. Pertz, dans M.G.H.SS., t. XIX.
Annales Placentini Gibellini, éd. dans M.G.H.SS., t. XVIIl.
Annales Placentini Glelki, éd.
dans M.G.H.SS., t. XVIII.
BIBLIOGRAPHIE
■ Annales Ratisponenses, éd. ^Yattenbach, dans M.G.H.SS., t. XVI.
Annales Reatini, éd. Bethmann, dans M.G.H.SS., t. XIX.
Annales sancti Petui Erphesflr- DENSES, éd. dans M.G.H.SS., t. XVI.
Annales Sangallenses, éd. Arx, M.G.H.SS., t. I.
Annales Seligenstadenses, éd.
Bethmann, dans M.G.H.SS., t. XVII.
Annales Siculf, éd. Pei'tz, dans M.G.H.SS., t. XIX.
Annales Stadenses, éd. Lappcnherg. dans M.G.H.SS., t. XVI,
Annales Stederburgenses, éd.
dans M.G.H.SS., t. XVI.
• Annales Venetici brèves, éd. Simonsfeld, dans M.G.H.SS., t. XIV.
Annalista Saxo, Chronicon, éd.
Waitz, dans M.G.H.SS., l. VI.
Anne CoMNÈNE, 'AXs?'.âç, éd. Schopen et ReifTerscheid, dans Corpus scriptoruni hyzantinae hiatoriae, Bonn, 1839-1884, 2 vol. in-is".
AnONYMI HiSTOUIA HlEROSOLYMI-
TANA, éd. dans Bec up il des historiens des croisades, Hist. occid., t. III.
Anonymi Laudensis continuatio, cf. Otto Morena.
Anonymi Vaticani Historl\ sicila, éd. dans Muratori, R.I.SS., t. VIII.
Anonymus ad Petrum, éd. Kugler, dans Studien zur Geschichte. des 2 Kreuzzuges, Stuttgart, 18S6, in-8°, := Jean de Salisbury, Historia Pondfîcalis.
Anonymis Barensis, éd. Muratori, R.I.SS., t. V.
Anonymls Haserensis, éd. Bethmann, dans M.G.H.SS., t. VII.
Ansbert, Historin de expedilione Friderici inipcratoris, éd. dans Pontes rerum austriacarinn, l""' partie, SS., t. V.
Arbois de Jubainville (H. d'j. Histoire des ducs et comtes de Champagne, Paris, 1859-1867, 6 t. en 7 vol. in-8».
Arnold, Chronica Slavorum, éd.
Lappenberg, dans M.G.H.SS., t. XXI.
At Tigani, éd. et trad. Amari, B.A.S., t. II.
Attaliatès (Michel), 'l7Top{a, éd.
Bekker, dans Corpus script, hist.
Byz., Bonn, 1853, in-8°.
Baitz (G.i, Zur Kritik der Normannengeschichte des Amatus von Monte Cassino, dans Forschungen zur deutschen Geschichte, t. XXIV,
Balzani (U.), Le cronache italiane nel medio evo, Milan, 1884, in-8°.
Baltaglia |G.), Diplomi inediti be-
LATIVI ALL'oRDINAMENTO DELLA PRO-
prieta fondiaria in Sicilia SOTTO I Normanni e gli Suevi, dans Documenti per servire alla STORIA di Sicilia, publiés par la Società siciliana per la storia patria. Sér. I — Diplomatica, t. XVI. Palerme, 189;1, in-8».
Mgr Batifl'ol, Bas Archiv des griechischen CoUegs in Boni, dans Bômische Quartalschrift, 1888.
Id., Cftartes byzantines inédites de Grande Grèce, dans les Mélanges d'archéologie et d'histoire publiés par l'Ecole française de Bome, t. X.
Id., La chronique de Taverna et les fausses décrétales de Catanzaro, dans la Bévue des Questions historiques, l. LI, 1892.
Id., L'abbaye de Bossano, Paris, 1891, in-S».
Id., L'archive du Saint Sauveur de Messine dans la Bévue des questions historiques, t. XLII, 1887.
Baumgarten, Fin Brief des Ge-
UIHLIOGUAIMIIE
genpapstes Anaclet (II;, dans le A'eues Archiv, t. XXII, 1896.
Beatillo, Sloria di Bari, Naples, 1637, in-4o.
Beha èd Dîn, éd. et trad. dans Recueil des historiens des croisades, Historiens orientaux, t. II.
Behring (W.), Sicilianische Studien, I, Die An fange des Konùjreichs.
Progr. d. Gymn. zu Elbing, 1882.
II. Regesten des normanmschen Kô- NiGSHAusES (1130-11971. Progr. d.
Gymn. zu Elbing, 1882, in-i».
Beltrani (G.), Documenti Longo-
BARDI E GrECI PER LA STORIA DELl' ItALIA MERIDIONALE NEL .MEDIO EVO,
Rome, 1877, in-S".
Benjamin de Tidèle, Die Reisebrescheihungen des R. Benjamin von Tudela, éd. et trad. Grinhut et Âdler, Jérusalem, 1903, 2 vol. in-8».
Benoît de Saint André, Chronicon, éd. Pertz, dans M.G.II.SS., t. III.
Benzo, Ad Heinricuni IV inip.
lihri VU, éd. K. Pertz, M.G.H.SS., t. XI.
Bernard (Saint), Epistolae, dans Migne, P.L., t. CLXXXII.
Bernardus monachus, voir Itine-
RARILM.
Bernhardi, Lothar von Suj)plinliurg, dans Jahrhùcher der deufschen Geschichte, Leipzig, 1879, in-8°.
Id., Konrad III, Ihid., Leipzig, 1883, 2 vol. in-8».
Bernold, Chronicon, éd. M. G. IL SS., t. V.
Bertaux (E.), L'art dans l'Italie méridionale, Paris, 1903, in-4".
Id., / monumenti medievali délia regione del Vulture, Naples, 1897, in-4".
Id., L'émail de Saint Xicolas de
Bari, dans Fondation Eugène Piol, Monuments et Mémoires, publ. par l'Académie des inscriptions et belles lettres, t. X, 1899.
Berthold , Annales, éd. dans M.G.H.SS., t. V.
Bindi{V.),.S. Clémente a Casauria e il suo codice miniato esistente nella B'ihlioteca Nazionale di Parigi, Naples, 188o, in -4°.
Id., Monumenti storici ed artistici degliAhruzzi, Naples, 1889, in-4<'.
Blandinis, Sanctae Agathae miracula, dans A A.SS., t. I de février.
De Blasi [S.], Séries principum qui Langobardorum aetate Salerni imperarunt, Naples, 1735, in-f".
De Blasiis, La insurrezione Pugliese e la conquista Normanna, Naples, 1869, 3 vol. in-8°.
Id., Le pergamene hizantine degti archivi di Napoli e di Palermo, dans Archivio storico italiano, 3* série, t. III. 1866.
Bloch (H.), Forschungen zur Politik Kaiser Heinrichs VI in den Jahren ^ 19 II 194, Berlin, 1892, in-8°.
Block (P.), Zur Kril'ik des Pet rus de Ebulo, t. I (Presslau, 1883), t. II (s. d.), in-8o.
Bock (F.), Die Kleinodien des heil.
r'ômischen Reichs deutscher Nation, Vienne, 1864, in-8».
Bonizo, Liber ad amicuin, éd.
Dummler, dans M. G. IL, in-4°. Libelli de lite imperatorum et pontificum, t. I.
Borgia iSt.l, Memorie storiche
délia pontificia città di Benevento
dal secolo VIII al XVIII divise in
tre parti, Rome, 1763-69, 3 vol. in-4°.
BosoN, voir Liber pontificalis .
Brandileone, // diritto romano
BIBLIOGRAPHIE
nelle legge normanne e sueve del regno di Sicilia, Turin, 1884, in-8°.
Id., Frammenti di legislazione iiormanna et di giurisprudenza hizantina neir Italia Méridionale, dans Atti délia R. Academia di Lincei, Rendiconti, S. IV. II, 8, Rome, 1886, p. 267 et suiv.
Id., // diritto greco romano nelV Italia méridionale sotto la dominazione norinanna, dans Archivio Giiiridico, t. XXXVI, 1886.
Id., Sulla data del' » Pacfuni »
giurato dalduca Sergio ai Xupolani, Turin, 1900, in-S».
Bréhier (L.), Le schisme oriental du X/-- siècle, Paris, 1899, in-8".
Bréquigny, Mémoire sur Etienne, chancelier de Sicile, dans Mémoires deV Académie des inscriptions, t.XLI,
Bresslau, Jahrlnicher des detitschen Reichs unter Konrad II, Leipzig, 1879-1884, 2 vol. in-8''.
Brevis histouia libehatio.nis Mes- SANAE, éd. Siragusa, dans Arch. storico sieiliano, N.S., l.XV.
Bruel, Une charte à retrancher de l'histoire des Xormands d'Italie, dans Rihl. de VÉcole des Chartes, t. LI, 1890.
Briinnek, Siciliens mittelalterliche Stadtrechte, Halle, 1881, in-8».
Brino, Vita sancti Leonis IX, dans Watterich, Ponti/icum romanoriim... vitae, t. I.
Bui.larium Vaticanum, Rome, 1 747, in-fo.
BrRCHARDLS Urspergensis praeposiTL's, Chronicon, éd. Abel et Weiland, dans M.G.H.SS., t. XXIIl.
Du Gange, Historia hyzantina diiplici commentario illustrata. i. Familiae aiigustae byzantinae. 2. Cons-
tantinopolis chrisfiana, Paris, 1680, in-f.
Id., Les familles normandes, éd.
Champollion-Figeac, dans L'Ystoire de li Normanl et la (Chronique de Robert Viscart, Paris, 18-35, in-8».
Capialbi, Memorie per servire alla storia délia santa chiesa Miletese, Xaples, 1835, in-8».
Cafard, voir Annales Januenses.
Calisse, // governo dei Bizanlini in Italia, Turin, 1885, in-8».
Caméra (M.), Memorie storico-diplomatiche delV antica città e dticalo di Amalfi, Salerne, 1876-1881, 2 vol.
in-4».
Capasso (B.), Siil catalogo de' feiidi e dei feudatar'ii délie provincie napolelane sotto la dominazione normanna, dans Atti délia r. Academia di archeologia, lettere e belle arti, l. IV, Naples, 1869, in-4».
Id., Novella di Ruggiero re di Sicilia e di Puglia promulgata in greco nel I foO, ed ora per la prima volta édita dei codici délie Jjiblioteche di S Marco in Venezia e Vaticana in Roma con la traduzione latine ed alcune osservazioni, dans Atti delV Academia Pontaniuna, t. IX, Naples, 1867, in-4°.
Id., Le fonli délia storia délie provincie napoletane dal 56S al I oOO, éd. Mastrojanni, Naples, 1902, in-8°.
Id., // " Paclum » giurato dal duca Sergio ai Xapoletani, dans Arch. slor. napolet., t. IX, 1884.
Id., Planta délia città di Xapoli
nel secolo XI, dans Arch. slor.
napolet., l. XVI et XVII, 1S91-1892.
Id., Memorie délia chiesa Sor-
rentina, Naples, 1854, in-8».
Id., Moncmenta ad Neapolitani
HlBMCHiKAPIlIK
DUCATUS HISTORIAM PERTIXENTIA, Na-
ples, 1881-1892, 3 vol. in-4«.
[Capasso], L'archivio di stato in NapoUdal 1 883 fino al lutlo il 1898, N'aples, 1899, in-8°,
Capecelatro, Istoria di Xapoli, Naples, 1724, 2 vol. in-80.
(]aporale, Memorie storiche diplomatiche delta ciltà di Acerra e dei conti che lulennero in feudo, Naples, 1889, in-8°.
. Carini, Siil monasfero di S Giovanni degli Eremeti, dans Arch.
si. sicil., t. 1.
Id., Una pergamena sulln fundazione del diioino di Cefulii, dans Arch. st. sicil., N.S., t. VII,
Cartellieri, Ahl Suger von St-Denis, Berlin, 1898, in-B".
Cartllaire de Tremiti, Hiljlioleca nazionale, à Naples, Ms. XIV, A, 30.
Casagrandi-Orsini, Adelasia moglie del gran conte Ruggiero e la zio lionifazio, dans Le drazie, t. II, Catane, 1900.
Caspar (E.), Roger II und die Griindung der norinannisch-sicilischen Monarchie, Innsbruck, 1904.
Id., Die Griindiingsurkunden der sicilischen Biatumer und die Kirchcnpoliiik Gra/ Rogers I (1082- 1098), Innsbruck, 1902, in-8°.
Id., Krilische Untersuchungen zu den aelleren Papsturkunden fiir Apulien, Rome, 1904, in-8°, Extr. des Quellen und Forschungen aus italienisrhen Archiren und Bihliotheken. t. W.
Id., Die Legatengewalt der norniannisch-sicilischen Herrscher im 12 Jahrhundert, Rome, 1904, in-8". Extr. des Quellen und Forschungen aus italienischen Archiven und Bihliotheken, t. VI.
Casus moxasterii Petrishusensis, éd. Abel et Weiland, M.G.H.SS., t. XX.
Catalogus baronum neapolitano in regno versantium, qui sue auspiciis gulielmi cognomento boni ad terram sanctam sibi vindicandam SLSCEPERUNT, éd. Del Re, dans Cronisti e Scrittori sincroni napoletani, t. I.
Catalogus pontificum et i.mpera- TORUM TiBURTiNus, éd. Waitz, dans M.G.H.SS., t. XXII.
Catalogus regum langobardorum ET DucuM Bexeventanorum, éd.
Waitz, dans M. G. H., in-4''. Scriptores rcrum langobardicarum.
CeCAUMENI STRATEGICON ET INCERTI SCRIPTORIS DE OFFICIIS REGIIS LIBEL-
Lus, éd. B. Wassilievvsky et V.
Jernstedt, Saint-Pétersbourg, 1886, in-8°.
(Hialandon (F.). Essai sur le règne d'Alexis I"'' Gomnène, Paris, 1900, in-8<'.
Id., La diplomatique des Xormands de Sicile et de l'Italie méridionale, dans Mélanges d'archéologie et d'histoire publiés par l'Ecole française de Rome, t. XX.
Chartularium Cupersanense, éd.
Morea, t. I, Montecassino, 1893, in-4o.
Chronica Altinate, éd. Simonsfeld, dans M.G.H.SS., t. XIV.
Chronica Casinensis, auct. Leone Ost. et Petro Diac. I, i-iv, éd. Wattenbach, M.G.H.SS., t. VII.
Chronica Ferrariensis, voirloNOTi
MONACHI CiSTERSIENSIS... CHRONICA.
Chronica Pisana, éd. Muratori, R.I.SS.,t. VI.
Chronica regia Coloniensis, éd.
lUlîLlUGRAl'HlE
\Vaitz, clans M.G.H.SS. in nsum scholarum, in-8".
Chronicon A.MALKirANLM, éd. dans }iluvalor\, Antir/uitales Italicae,i. I.
CnnoNrcoN brève normanmcim, éd. Muratori, R.I.SS., t. V.
Chronicon Casauriense, éd. Muratori, R.I.SS., t. II, p. II.
Chronicon Fossae novae, éd. del Re, Cronisti, etc., t. I, p. 494 et suiv., voir Annales Ceccanenses.
Chronicon S. Bartholomei de Carpineto, éd. Ug-helli, Ilalia sacra, t. X.
Chronicon sancti Benigni Divio- NENSis, éd. Waitz, dans M.G.H.SS., t. VII.
Chronico.n sancti Stefani, éd.
Saraceni, Ghieti, 1876, in-4".
Chronicon Siculcm, éd. Muratori, R.I.SS., t. X.
Chronicon Urspergense, éd. Ahel et Weiland, dans M.G.H.SS., t.
Chronicon Vlltlr.ne.nse, auctore Johanne monacho S. Vincentii, éd.
Muratori, R.I.SS., t. I, parsii.
Clausse [G-), Basiliques et mosaïques chrétiennes, Paris, 189.3, 2 vol. in-S".
Codex Carolinus. éd. Gundlach, dans M.G.H., \n-'i°, Epistolae, t. III.
Codex diplomaticus Aniialtinus, éd. Heinemann, Dessau, 1867-83, 6 vol. in-8».
Codex diplo.maticus Bru.ndusinls, Biblioteca di Léo, à Brindisi '.
Codex diplomaticus Caietanus, MonteCassino, 1888-1891, •2 vol. in-4°.
Codex diplomatigls C.wensis, Naples, Milan-Pise, 1873-1893, 8 vol.
in-4°.
Codicediplomatico Bahese, edito a cura délia commissione provinciale di archeoiogia e storia patria, Bari, 1897-1902,5 vol. in-4°.
Codice diplomatico Sulmonese, éd. Faraglia (N.-F.), Lanciano, 1888, in-f°.
Comparetti, Sa^rgrJ dei dialetligreci dell'Italia méridionale, Pise, 1866, in-8°.
Constantin vu Porphyrogénète, De thematihus, éd. Bekker, dans Corpus script, hyz. hisf., Bonn, 1840, in-S".
Id., De adminisirando imperio, Ibid., Bonn, 1840, in-S".
CoNSTITlTIONES IMPERATORIM ET
REGLM, éd. Weiland, dans M. G. H., in-4o, t. I et II.
CoNTiNL.\Tio Admuntensis, éd.
Wattenbach, dans M.G.H.SS., t. IX.
CoNTINlATIO ANON. F'lOHENTII
WiGORNiENSis cHRONici, éd. Waitz, M.G.H.SS., t. V.
CoNTiNU.\Tio -Vquicinctina, voir Sigebert de Gembloux.
Continu ATio Clausthoneoblrgensis, III, éd. Wattenbach, M.G.H.SS., l. IX.
CoNTiNUATio Sanblasiana, voïr Otton de Freisingen, Chronicon.
CoNTINUATIO PrAEMONSTKATENSIS,
voir Sigebert de Gembloux.
CoNTFNUATio Znvetlensis, éd. Wat" tenbach, M.G.H.SS., t. IX.
1. Deux manuscrits de la Bibliothèque di Léo portent ce titre, ils contiennent à peu de chose près des copies des mêmes actes; lun est folioté, l'autre ne l'est pas.
BIBLIOGRAPHIE
CoNTiNUATio Weinoaiîtensis, éd.
Weiland, M.G.H.SS., t. XXI.
Cozza-Luzzi, Délie epiçjrafî ijreche di Giorgio ninmiraglio, délia madré e délia consorte, dans Arch. st. sicil., N.S., t. XV.
Cron\ca di Marco, éd. dans Arch.
st. liai., t. VIII.
Crudo, La sanctissima Trinith di Venosa, Trani, 1899, in-H".
CuSa, I DIPLOMI GRECI E ARABI DI
siciLiA, 2 t. en un vol., Palerme, 1860-1882, in-4°.
Dandolo, Chronicon Veneium, éd.
Muratori, R.I.SS., t. XII.
F. Daniel i, / re.ya/t sepoleri del duoino di Palermo riconosciiili e illustrati, Naples, 1784, in-f°.
Delaborde (F.), Chartes de Terre Sainte provenant de l'abbaye de Nothe-Dame de Josaphat, Paris, i880, in-8''.
Delarc, Les Xormands en Italie, Paris, 1883, in-8<'.
Dentzer B . Topographie der Feldzûge Robert (juiscurds gegen das hgzantinische Reich, dans Festchrift des geographischen Seininars der Universilat, Breslau, 1901, in-8".
Desimonc, Sulle marche d'Italia e suite loro diramazioni in marchesati, dans Atti délia société ligure di storiapatria, t. XXVIII, Gènes, 1895, in-8".
Id., Sulla discendenza aleramica e sulla diramazione de'marchesafi délia marca. Ibid.
Deusdedit, Collectio canonuni, éd.
Martinucci, Rome, 1884, in-8°.
DiALOGus DE Scaccario, éd.
Stubbs, Select Charters, t. I, Oxford, 1870.
Diehl {Ch.j, Étude sur i administra-
tion byzantine dans l'Exarchat de Ravenne, Paris, 1888, in-8°.
Id., Etudes byzantines, Paris, 1905, in-8".
Id. L art byzantin dans VItulie méridionale, Paris, s. d. in-8".
Dina Acliilloi, L'ultimo periodo del Principato longobardo e Vorigine del dominio pontificio in Benevento, Bencvento, 1899, in-8''.
Id., // comune heneventano nel mille e l'origine del comune médiévale in génère, dans Rendiconti del r. ist. lombardo di scienze e lettere, série II, t. XXI, 1898.
DiPLOMATA REGLM ET I.MPERATORl'M
GER.MANIAE, dans M. G. II., in-4", t. I et II.
Dizionario geografico postale del regno d'Italia, Rome, 1885, in-4".
DoNizo, Vita Mathildis, éd. Bethmann, M.G.H.SS., t. XII.
Doria, Per le feste del gonfalone di Lecce, Lecce, 1896, in-4".
Draseke iJ. , Bischof Anselm von Ilavelberg und seine Ciesandtschaftsreisen nachByzanz, dans Zeitschrift f. d. Kirchengeschichle, t. XXI,
Dldon deSaint-Quentin, Ilisloria Normannoruni, éd. Lair, dans Mémoires de la Société des Antiquaires de Normandie, série III, vol. 3, Caen, 1865, in- 4".
Duchesne (Mgr), Les premiers temps de l'État pontifical, 2" éd., Paris, 1904, in-8°.
Id.,Les évéchés d'Italie et l'invasion lombarde, dans les Mélanges d'archéologie et d'histoire publiés par l'École française de Rome, t. XXIII et XXV.
Id., Les évêchés de Calabre, dans
lîlBLlUGRAl'lllE
les Mf'-lanrjps Paul Fubre, Paris, 1902, in-8».
Ici., Le nom dWnaclpf II au palais de Latran, dans Mémoires de la Société des Antiquaires de France, t. XLIX, 1889.
Dupréel (E.j, Histoire critique de Godefroi le Barbu, duc de Lotharingie, marquis de Toscane, Tjccle, 190 !■, in-8°.
Ead.meh, Vita snncti Ansehni, éd. Migne, P. L., t. CLVIII.
Eduisi, Géographie, éd. et trad.
Amari dans B.A.S., l. I.
ElENCO DELLEPEllGAMENEGIA APPAU- TENENTI ALLA FAMIGLIA FuSCO ED ORA ACQUISfÀTE DALLA SoCIETA NAPOLETA-
NA Di STOiUA PATHL\,. daus Arch. st.
napol., t. VIII.
Engel, Recherches sur la numismatique et la sigillographie des Normands (Fltalie, Paris, 1882, in-4°.
Epifanio, Ruggero II e Filippo di AlMahdiah, dans Arch. st. siciliano, N.S., t. XXX.
EacHEMPERT, Ilistoria Langobardorum beneventanorum ab a. 11 i- SS9, éd. Waitz, dans xM.G.H., in-4".
Scriplores rerum langobardicarum.
EuNALDUs, Vita sancti Bernurdi, éd. Migne, P. L., t. CLXXXV.
L'estoihe dEhacles, éd. dans Rec.
des hist. des croisades, Ilist. occiden., t. I.
L'estoiue de la gueure sainte, voir Ambroise.
El DES de Delil, De Ludovici VII profectione in Orientem, éd Migne, P.L., t. CLXXXV.
El STATHIOS, De Thessalonica a Lalinis capta, a. lISo, liber, éd.
Bekker, dans Corp. script, hist. bijz., Bonn, 1842, in-S".
Falc.\nd , Hugues), Ilistoria de
rébus gestis in regno Siciliae, éd. Siragusa, La Historia o liber de regno Sicilie e la epistola ad Petrum Panormitane ecclesie thesaurariutn, dans Fonti per la Sloria d'Italia publicate dair Istituto storico italiano iScrittori. Sec. XII Homo, 1897, in-H».
Id., Epistola ad Petrum thesaurarium, éd. Siragnsa, La Ilistoria o Liber de regno sicilie etc.
Falcox de Bénévent, (^hrotiicon, éd. del Re, dans (^ronisli e scriltori, t. I.
Faraglia, cf. (^odice diplo.matico
Sl LMONESE.
Id., Saggio di coi-ografia Abruzze, dans Arch. sl. napolet., t. XVI.
P'atteschi, Memorie istorico-diplomatiche del ducato di Spoleto, Camerino, 1801, in-4''.
Fazollo, De rébus Siculis décades II, éd. Amico et Statella, Catane, 1749- 17.^3, 3 vol. in-f".
Fedele (P.), // ducato di Gaota all'inizio délia conquista Norrnannu, dans Arch. st. napol., t. XXIX.
Federici (G.', Degli antichi duchi e consoli o ipati delta città di Gaeta, Napoli, 1791, in-4°.
F'iclver iJ.i, Forschungen zur Reichs-und Rechlsgeschichle Italiens, Innsbrnck, 1868-1874, 4 vol. in-8''.
Filippi, Patto (Fi pace tra Ruggiero II normanno e la città di Savona, dans Arch st. napol., t. XXIV, 1899.
Fortunato, Due iscrizioni del secolo XII, dans Arch. st. napol.
t. XVI, 1891.
Fol CHER DE Chartres, Gesta Francorum Jérusalem expugnantium, éd.
dans Recueil des historiens des. croisades, Historiens occidentaux, t. II, i.
Franchi, Difesa degli antichi diplomi normnnnici spediti a favore
mitLlOGRAPHlE
<lell;i r. Crrlosu di S. Stefano del Busco, ISaples, 1758, in-4°.
Gabriel! (A.), Un grande >ilatifda baresedel secoln XII vitlima dcU'odio feudalp, Ti-uii, 1899, in-H".
Gai'ofalo, Tabui.arium hegiak ac iMPEHiAi.is i;apellae collegiatae divi Pethi in ueoio Panokmitano pai.atio, Palorme, IH'i'.), in-f".
Garufi, Adélaïde nipote di Bonifazio del Vasto e Goffredo /hjliiiolu del f/ran conte Biiijgiero, Palerme, 1905, in-8<>.
Id., CaTALOGO ILLISTHATO DEL TABULAlilO DI S. MaHIA NuOVA IN
Monheai,!-:, dans Archivio st. sicilia-
no, t. XIX.
Id., / diplonii purpurei délia cancelleria nornianna ed Elvira prima moglie di Be Baggiero, dans Atti délia B. Academia di ScienzeLettere ed arti. Série 3, L. VII, Palerme, 190i.
Id., I DOCU.MENTI INEDITI DELL' EPOCA NOHMANNA, danS DOCI MENTI PER SEHVlIiE ALLA STORIA DI SiCILtA,
publiés par la Soçietà sicil. di storia patria, I série, Diplomatica, t. XVIII, Palerme, 1899, in-S».
Id., L' Archivio capitnlare di Girgenti. I docuinenti del tempo Normanno-Suevo e il Gartularium del sec. XIII, dans Arch,. st. sicil., N.S., t. XXVIII.
Id., Le donazioni del conte Enrico di Paterno al monastère di Valle Ginsafat dans la Bévue île l'Orient latin, t. IX.
Id., Monele e conii nella storia del diritto siculo, Palerme, 1898, in-8o.
Id., Sulln ciiria stratigoziale di Messina nel tetnpo Normanno Suero
dans Sci'itti di filologia ad Ernesto Monaci, Rome, 1901, in-S».
Id., SulV ordinamento amministrativo Normanno in Sicilia, Exhiquier o diwan ?Studi slorico diplomalici. Extr. de V Archivio st.
italiano, S. V, t. XXVII.
Gatlola, Ilistoria aJjhalia: (Jassinensis, Venise, 1733, 2 t. en un vol. in-f°.
Id. Ad fiistoriani ahbatiœ Cassiuensis accessiones, Venise, 1734, 2 t. en un vol. in-f".
Gautier d'Arc, Histoire des conquêtes des Normands en Italie en Sicile et en Grèce, Paris, 1830, in-S". Gay (J.), L'Italie méridionale et l'empire byzantin depuis V avènement de Basile I"' jusquk la prise de Bari par les Normands {860-871), Paris. 1904, in-8°.
Id., Le monastère de Tremiti au A'/« siècle, dans les Mélanges d'archéologie et d'histoire publiés par l'Ecole française de Bome, t. XVII.
Id., L'Etat pontifical, les Byzantins et les Lombards, dans les Mélanges d'archéologie et d'histoire puv bliés par l'Ecole française de Bome t. XXI, 1901.
Id., Les diocèses de Calabre à l'époque byzantine, dans la Bévue d'histoire et de littérature religieuse l. IV, 1900.
Id., Notes sur la conservation du rite grec dans la Calabre et la terre d'Otrante au XIV" s., dans Byzantinische Zeitschrift, t. IV.
Geoffroi de Viterbe, Panthéon, éd. Waitz, M.G.H.SS., t. XXII.
Id., Gesta Friderici, éd. Waitz, M.G.H.SS., t. XXII.
Id., Gesta Henrici vi imperatoris, éd. Waitz, M.G.H.SS., t. XXII.
BIBLIOGRAPHIE
GeSTA AnCHIEPISCOPORUM Magde-
BURGENSiuM, éd. Schum, dans M.G.H.SS., t. XIV.
Gesta archiepiscorum Mediola- NENsiuM,éd. Wattenbach, M.G.H.SS.
t. VIII.
Gesta episcoporum neapolitano- RUM, éd. Waitz, dans M. G. II. in-4", Script. rerurn longobardicarurn.
Gesta IIenrici ii et riccardi i, éd. Liebermann, dans M.G.H.SS., t. XX VII.
Gfrorcr, BysantiniscliP (ieschichtp, t. III, Gratz, 1877, in-8».
Giannone, DelVistoria civile ciel regno di Napoli lih. XL, Venise, 1766, 4 vol. in-4°.
Gibbon (E.), The Iliafori/ oflhe^ Décline and Fall of roman Empire, éd. J. B. Bury, Londres, 1902, 7 vol.
in-8°.
Giesebrocht, Geschichle der deutgchen Kaiserzeit, Brunswick, 1873- 1895, 6 vol. in-8°, t. II, o" éd., t. III, 4«éd.
Gilbert de Mons, (Ihronicon llanoniense, éd. Arndt, dans M.G.H.SS.^ t. XXI.
Giovanni G. dii, Sloria ecclesiaslica di Sicilia, continuala dal P. S.
Lanza, t. H, Palerme, 1847, in-8». Giovanni V. di), Topogra/ia antica di Palermo dal sec,X al XV, Palerme, 1882-1886, in-8».
Id., Contrade e rughe antiche di Palermo, dans Arch. st. sicil., N.B., t. XI.
Id., Appendice alla topografia anticadi Palermo dal secolo X al XV, dans Arch. st. sicil., N. S., t. XXIV.
Id., Divisione etnografîca délia popolazione di Palermo, dans Arch.
st. sicil. ,^.S., t. XIII.
Id., Il Pixotiis laChazena la Porta nova la Xurla in Palermo, dans Arch. st. sicil., \.S., t. XI.
Id., L'Aula regia e la Sala verde.
Ihid.,[.XU.
Id., Sopra le porte di Palermo..., e sui confini délia Ilalisah e del Muaskar, Palerme, 1883, in-8».
Id., Sul porto antico e su li mura le piazze e i bagni di Palermo dal secolo X al secolo XV, Palermo, 1884, in-8o.
Giudice del , Codice diplomatico del regno di Carlo i e ii dWngiô, t. I, Naples, 1863, in-4».
Grégoire vu, Registriim epistolarum, éd. JafTé, Bihl . rer. germanicornm, t. H.
Grogorio (De), Ancora per il principio délia varietà di origine dei dialetti gallo-italicidi Sicilia, dans Studi glottologicl italiani, t. II, Turin,
Id., Siilln raria origine dei dialetti gallo-italici di Siicilia con osservazione sui pedemontani et gli emiliani, dans V Archii'io st. siciliano, N. S., t. XXII, 1897.
Id., l'itima parola siilla varia ori' gine del San Fratellano, Xicosiano et Piazzese, dans Romania, t. XXVIII,
Id., Foneticu dei dialetti gallo-italici di Sicilia, dans Archivio glottologico italiano, t. VIII, 1882-1885.
Id., Affinità del dialetto di San Fratello con quelli delVEmilia, Turin 1886, in-8».
Id., Ancora sulle cosidette, colonie lombarde, dans Arch. st. sicil., N.S., t. XXV, 1900.
Gregorio (R.), Considerazioni sopra la storia di Sicilia, 2* éd., t. I, Palerme, 1831, in-16.
BIBLIOGRAPHIE
Gregorovius, Storia drlla ci/t/i <li Roma nel medio ero, t. II, Rome, 1900, in-8».
Grossis {De), Calana sacra, Catane, 1654, in-4».
Grotefend, Der Werth der Gesfa Friderici imper aloris, Hanovre, 1870, in-S".
Gruhn, Der Kreuzzug Richards I von Ençjland, Berlin, 1892, in-S".
Guerrieri (G.), /cort^t normanni dl Xa?'do p di Rrindisi, dans Arch. stnapoL, t. XXVI, 1901.
Id., // conte normanno Riccardo Siniscalco [1 081-1 II o) e i monasteri benedittini Cavesi in (erra d'Otranto, Trani, 1899, in-8°.
Id., / conti normanni di Lecce nel secolo XII, dans Arch. st. napol., t. XXV, 1900.
Id., Undiploma del primo Goffredo conte di Lecce, dans Arch. st. napoL, t. XX, 189r..
Gui DE Bazoches, Chronographia , éd.Waitz, dansM.G.H.SS.,t. XXVI.
GuiBERT DE NoGENT, Gcsta Dci pcr Francos, éd. dans Recueil des historiens des croisades, Hist. occid., t. IV.
Guilhiei'moz, Essai sur l'origine de de la noblesse en France au inoijen âge, Paris, 1902, in-8<'.
Guillaume (P.), Essai historique sur Vabbaye de Cava, Naples, 1877, in-8».
Guillaume d'Andres, Chronicon, éd.Heller, dans M. G. H. SS., t. XXIV.
Guillaume de Jumièges, Historia Normannorin7i, éd. Migne, P. L., t. CXIX.
Guillaume de Neubourg, Historia anglicana, éd. Pauli, dans M. G. H. SS., t. XXVII.
Guillaume de Pouille, Gesta Ro-
Hisloire de la domination norman
berti \yiscardi, éd. Wilmans, dans M.G.H.SS., t. IX.
Guillaume de Tyr, Relli sacri historia, éd. dans Recueil des historiens descroisades. Historiens occidentaux, t. I.
Hagenmeyer, éditeur aVEhkehardi Hierosoli/mita, Tul)ingue, 1877, in-8°.
HaLINARDI LuGnUNENSIS ARCIIIEPIS-
copi viTA, éd. Migne, P.L., t. CXLII.
Hartwig O. ,Die Ueberselzung-Litferatur Unleritaliens in der norman.
nisch staufischen Epoche, Leipzig, 1876, in-8°.
Id., Re Guglielmo e il suo grande animiraglio Majone di Rari, dans Arch. st. napol., t. VIII, 1883.
Id., Codex Juris mnnicipalis Siciliœ, Cassel-Gôttingen, 1867, in- 8».
Ileinemann (L. v.i, Geschichte der Xormannen in Unterilalien und Sicilien, t. I, Leipzig, 1894, in-8».
Id., Normanisciie Herzogs-und Kônigsurkunden, Tubingen, Universitat. Progr., 1899, in-H".
Id., Zh'" Entstehung der Stadtverfassung in Italien, Leipzig, 1896, in-8«.
Id., Heinrich von Rraunschiceig Pfalzgraf bei Rhein, Gotha, 1882, in-8°.
IIemold, Chronicon Slavorum, éd.
Weiland, dans M.G.H.SS., t. XXI.
IlERMAXN,abbéD"ALTAicH,.4/i/ia/e.s', éd. Jaffé, dans M.G.H.SS., t. XVII,
Hermann DE Reichenau, Chronicon éd. M.G.H.SS., t. V.
Heskel (A.), Die Historia siculades Anonymus Vaticanus und des Gaufredus Malaterra. Ein Reitrag zur Quellenkunde fi'ir die Geschichte
de.. — Chalandon. G*
BIBLIOGRAPHIE
Unferitaliens und Siziliens, Inaug.
Diss. Kiel, 1881, in-8«.
Heyd, Histoire du commerce du Levant au moyen âge, trad. Furcy- Rainaud, Leipzig, 1885-1886, 2 vol.
in-8«.
Hillger (F.), Das Verhaltnii>s des Hugo Falcandus zu Bomoald von Salerno, Inaug. Dissert., Halle, 188x,
Hirsch iD.'), Studien zur deschicht» Kônigs Ludwigs VH ron Frankreicfi, Leipzig, 1892, in-8".
Hirsch i F. , Drsiderius ron Monlc Cassino als Papsl Victor UI, dans Forschungen zur denischen (ieschichle, t. VU, IS(i7.
Id., Amalus ron Monte dasxino und seine Geschichte der Xormannen, dans Forschungen zur deulschcn Geschichte, l. VIII, 1«IW.
1(L. De Ilaliac inferioris annalihus sœculidecimi cl undccimi, Berlin, 1864, in-8°.
Hirsch S . , Jahrbùchcr des deutschen Reichs unier Ueinrich H, Berlin, 1862-1875, 3 vol. in-8" le t. II publ. par Pabst, et le t. III par Bresslaui.
HiSTOUI.V DLCl M \'KM;TI(JL>iyi -M, éd.
Simonsfeld, M.G.II.SS., tHV.
HiSTOitiAi: Faufenses, éd. Betlimann, dans M.G.II.SS., t. XL
HiSTORIA WELFOni.M Wi;iN(.ARTi:N-
sis, éd. Weiland, dans M.Cî.ILSS., t. XXI.
Ilolm, Inlorno alla legenda di Guglielmo il Malo, dans Arch. st.
Sicil., t. I.
Ilolzach, Die aitswàrtige Politi/c des Kônig reichs Sicilien roin Tode Rogers H bis zum Frieden von Ve nedig, Bàle, 1892, in-8".
Huffer, Der heilige Bernard von Clairvaux, Munster, 1886, in-8°.
Hl'gues DE Fla VIGNY, Chronicou, éd. M.G.H.SS., t. VIII.
Iluillax'd-Bréholles, Historia di- PLOMATicA Friderici seclndi, Paris, 18o2-1861, 6 t. en 12 vol. in-i».
Id., Rouleaux de Cluny, dans Xotices et extraits des manuscrits, t. XXI.
Ibn Aisi Dinar, éd. et trad. Amari, B.A.S., t. IL
Ibn Adari, Kilal al Bai/an al Mugrili, éd. et ti-ad. .Vniari. B..\..S., t. IL
Ibn EL Athib, Kamel al Tawarikh, éd. et trad. Amari, B.A.S., t. L
Id., Histoire des Ataheks de Mossoul, dans Recueil des hisf.des croisades. Hist. orientaux, t. IL
Ibn Giobair, éd. et trad. .\niiiri, F..A.S.. t. I.
Ibn IIa.mdis, éd. et trad. Amari, B.A.S., t. IL
Inb Hawqual, éd. et trad. Amari, B.A.S.. t. I.
Ibn Khaldoln, éd. et trad. Amari, B.A.S., t. IL
Ibn Sahib as Salaii, éd. et trad.
Amari, B.A.S., t. I.
IgNOTI MONACni (]lSTER<;iENSIS S.
Mabiae de Ferraria curonica, éd.
Gaudenzi, \aples, 1888, dans les Monumenli slorici, puh. par la Società napoletana di storia patria, série I, Chronache, fol.
Immad ed Dîn, éd. et trad. Amari, B.A.S., t. IL
Itinerariim Bernard! Monachi, dans Itinera Hierosolymitana hellis sacris anteriora, éd. Tobler et Molinier, t. I, Genève, 1879, in-4<».
Jatré P.), Geschichte des deuts-
BIBLIOGRAPHIE
chen Reiches un fer Lolhar clein Sachsen, Berlin, 1H43, in-8«.
Jaffé (P.)) MoNUMENTA Bambehge.nsiA, voir JafFé, Bibliotheca rerum
GERMANICARUM.
Id., MoNUMENTA CoRBEIEXSIA, Voif
Jaffé, Bibliotheca rerum germamca-