MORT DU DUG ROBERT GUISGADD
Orderîci Vùalù angligcnœ Cœnobii uticensis monachi, historiée ecclesiasticœ. Lxb. VIL F" 6&5. — Historiœ Normannarum scnptores.
Sichdguada Buamundum privignum suum odio habebat, metucns ne per eum, quia fortior erat, et sensa multaqoe probilate pollebat , Rogerius filius suus amiticret Dacatam Apato et Calabriae, qui sibi competcbat haereditario jure. Unde ipsa lethifcram potioiicm confecit, et Psalcrnitanis Archiatris mlsit, intcr quos enutrita fucrat, et a quibus veneficioruin cruditionem pcrceperat. Protinus ipsi voluntatcm dominœ et alumnae s«« cognoverunt, et Buaniundo, quem curare debucrant, virus morlis contulcrunt : quo percepto ad morlcm aegrolavit , patriquc suo per nuntium languorem suum protinus intimavit. Gallidns vero Dux dolos uxoris suœ subito animadvertit, ipsamque ante se tristis accersens, sic interrogavit : Yiyit ne Buamundus Dominus meus? Quae respondit : Nescio, Domine. At ille, afferte, inquit, mihi textum sancti Eyangelii, et gladium. Quibus allatis, gladium accepit, et super sacra sic juravit. Audis, Sichelguada, per hoc sanctum Evangelium juro quod si Buamundus filios meus hoc morbo, quo dctinetur, mortuus fucrit, hoc cnse interficiam te. Porro illa tali allcgationc nimis territa , saintare aotidotum praeparavit, et medicis suis, perquos mortem paraverat, Psalcrniam confestim transmisit nuncium j qui ut sibi pericii-
anti adminicalarentur, blanditiis et precibus obnixis sollicitavit. Lrchiatri detectam fraudem, et angustiam berilem audientes, !t in futurum ne terribiles minae Ducis cxplereutur prêtantes^ oto nisu juveni, quem laeserant, in omni exercitio physicœ artis nederi certabant. Opitulante Deo , qui per eumdem Turcos, et kgarenos Christianae fidei hostes comprimere decreverat , aeger onvaiuit. Sed in omni vita sua, prx veneno que infectus fueat, pallidus permansit.
Interea versipellis et ingeniosa mulier multa secum revolvebat, limioque metu indesinenter stimulata considerabat , quèd si ^atns suus ad transfretandum marc tardarct^ et aegrotus ante dventum eius emîgraret, illa juratam sibi mortem ense mariti on evaderet Igitur aliam e contra tergivcrsationem truculenim et omninè execrabilem excogitavit. Veneno virum suum, rô dolor ! infecit. Protinus ut ille œgrotarc cœpit , et ipsa de levitabili casa ejus non dubitavit, convocatis parasitis suis cum eliquis Langobardis- noctu surrexit, et ad mare progressa naves ptimas cum omnibus suis intravit, et omnes reliquas naves, ne ïonnanni eam persequerentur, incendit. Dum vero litus Apuliae ttigit, quidam miles de satellitio ejus clam egressus Psalerniam loctu venit , et Buamundum festinanter aggressus , ait : Snrge itè, et fuge, et salva te. Gumque ille causam inquireret, nunius respondit : Pater tuus mortuus est , et noverca tua in Apuia est Hue autem festinat venire, ut occidat te. Nec mora iuamundus tam gravi rumore turbatus asinuni ascendit, clam urbem exivit , ad Jordanum Capuœ principem Consobrinum mum confugit; à quo amicabiliter receptus, fraudes et minas lovercae suae evasit. Illa vero ut Psalerniam pervenit, et egresso joem quaerebat, delusam se comperit, vehementer contristata iU : et Rogerius filius ejus cognomento Crumena, amplum ùtra mare Ducatum ex successione majorum adeptus est.
Undique nimiis anxietatibus aggravati sunt in peregrina regione Normanni, dum maximum ac strenuissimum Ducem
IW NOTES.
SQom vident muliebri dolo pcriclitari , et robar exercilus soi defectione Langobardorom, qui cuin Domina saa clam discesserant , imminui ; et se non posse in Italiam , quia naves eorum combustae crant , sine gravi mora et difficullate proficisd Magnanimus itaque Dux Robertum comitem Lorotelli, et Goisfredum de Gonversana nepotes suos , Hugonem monocalam de Claromonte et Guillelmum de Grentemaisnilio , Odonemqooque Bonummarchisum sororium suiim , aliosque cognâtes proceresque suos ad se convocavit, et quid acturi essent interrogavit Gùmque omnes inter se mussiurent, nec certum qoid proferrent, ait : Ullio divina pro peccalis nostris nos pcrcutit, eli nimiis cupiditatibus nostris nos reprimit. Juste nos ut Dominos servos suos verberat , et perspicuè qnôd mundi gloria non rit appetenda, nobis nuntiat. Gratias illi pro oomibus quae nobis impertiri dignatus est , agamus, et ut nostri semper misereator, toto corde appetamus. Ecce nos de pauperibus infimisqne pareotibus processimus, et stérile rus Gonstantini vacuosque, necessiriis rébus pénates reliquimus, et profecti Romam cummagoo timoré vix pertransivimus. Deinde donante Dec magnas et maltas urbes obtinuimus. Sed hoc non nostris viribus nec mentis, sed divinae ordinationi imputare debemus. Denique de imperio Gonstantinopolitano pro rcatibus indigenarum invasimns, quantum potuimus in xv pcragrari diebus. Gonstantinopolim» qoam possidet imbellis populns deiiciisquc serviens et lasciviae, decreveram si Deo placuisset, Gatholicis pugnatoribus subjugare, qui sanctam Dei civitatcm Jérusalem Turcis auferrent : Ethnicisqoe bello repulsis, Christianum imperium dilatarent Propter Imc desideriuiu tam magnum laborem, et lam periculosum agoneo inivi. Sed hoc aliter ordinavit irreprehensibiiis voluntas omnipotentis Dei. David templum Deo Hicrosolymis construerevoloiti sed hoc a Salomone Qlio cjus peragi cum ipgenti tripudio Deus disposuit. Sic iabor meus, ut autumo, futuris temporibus coo- Bunmiabitnr, et fructus iaboris quandôque manifestabitor, et
citamcntum tantae probitatis ntiliter postons nostris propinatar. Hinc igitur, ô viri fortes, sapiens consilium accipite, pris • lamqae virtatem vestram, quam îii arduis et angustis rébus Qltotieg expcrtus sum, perdere nolitc. Unus homo sum, ac ot liqui, mortalis. Vos aotem multiestis, multisque charismatibas rgiente Dec vigetis. Famosa ver6 gosta, quœ iongë latèque ndgata sunt, vos fecistis; nec unquam majora a tam paucis et ifimis hominibus legontur in aliis historiis quàm juvante Dco vobis facta sunt Fortiorem itaque et sapientiorem de vobis ligile , ipsumqae vobis Ducom conslituite. Ne pcrdatis faecunlam tellurem quaesitam magno labore, sed parvo temporc. Buainimdas filius meus, si yita et sospitate viget, quantotiûs yobis iDCCorrere sataget.
Haec et his similia duce prosequente, Petrus Francigena aliique contubemales, Dncis dicta subtiliter intuentes dixeront : in hoc negotio qnod nobis imperas , ingens discrimen est , et maxima difficultas. Innumeri sunt hostes , et nos pauci sumus, nimiùin que nobis adversatur Impcrator potons et callidus, quem te cohibente graviter in multis saepè ofTendimus. Fortiludiniejus, latœque potentiae nequivimus resi3tere. Multis enim dominatur regnis et nationibus. Utinam ad doinos nostras, nnde discessimus, cum pace et salute regredi valeamus !
His auditis Dux valde ingemuit , Deumqne cum fletu invocare, filiumque suum sic lugere cœpit. Heu I me miserum tôt infortuuiis circumdatum ! Olim multis nocui , et injuste mulla peregi. Nunc sîmul mala invcnierunt me , quœ promerui longo tempère. Summe Deus, nunc parce mihi. Pie Deus, miserere nnhi peccatori. Fortis Deus, succurre populo tuo, quem hue »4duxL Fili mi Buamunde, virtute et sensu Thebano par Epamînondae, ubi reperlam te? Nohiiis athleta Buamunde, militîa îbessalo Achilli, seu Francigensœ Rollando œquiparande^ vivis ne, an delineris pernicie? Quid tibi contigit? Quid probitas tua devenit? Qaod si sospes, qualcm te dum Thusciam adirem di-
AOO NOTES.
misi, prxsto adesses, opulentamBulgariaeregionemannisnostri obtentam possideres. Scio namquequèd tan la, si ^ivis, streout tate polies ; ut si morli meae divino nutu interesses, jus (pui bello adqaisivi, juvante Deo, nuilatenus amitteres. £ia conumlitones optimi, cautè vobis consulite , et quèd à laribus vestris valde remoti eslis perpendite. Recolite quam magna Normanoi fecere, et quèd parentes nostri Francis et Britonibus, et CaenO" mannensibus multoties rcstitere , et fortiter vicere. Ad mentem reducite, quam magna me Duce gessistis in Italia et Sicilia. Psalerniam et Barrum, Brundisium et Tarentum^ Bismannom et Rhegium, Siracusam et Palemum, Gosentiam et Gastram- Joannis , aliasque multas urbes et oppida obtinuistis. Gisulfum quoque Psalernitauum Ducem , et Yuazonem Neapolitanom Gomitem, aliosque principes fortissimos me Duce per Dei javamen superastis. Nuuc igitur ne TÎlescatisamîssopristinœ magnanimitatis conamine. Ëlectione communi unum ex vobis, ut dixi, Ducem constituite, uberesque provincias quas jam nacti estis, insigniter vobis retinete.
NuUus eorum, qui rébus istis interfuere, ausus fuit Ducatom hujuscemodi suscipere , sed omnes de fugœ praesidio malueront cogitare.
Deinde anno ab incamatione Domini MLXXXY, Robertos Guiscardus Apulias Duxinsignis,nostrisque temporibus pêne incomparabilis, facta confessione, a peccatis mundatus, et salutaris Eucharistiaeperceptionemnnitus; non militari robore prostratus, sed livore femineo corruptus , quo primus Adam est de paradis sede projectus ; non armis, sed veneno laesus^ adveniente mortis bora mundo est sublatus. Quo defuncto Normanni -corpus ejos sallierunt, et cum pace reditum in patriam suam ab Imperatore pelierunt. Imperator verô licet lœtaretur, quia liberatus a terribili hoste fuerat; defunctum tamen Ducem, qui numquamde bello fugerat, in pietate multum planxit. Licentiam his, qû
[talfaun Tellent cum cadaverc Principis sui, et omnibus niter Goncesât Alii fero, qui secuin remancrc, sibique Dent, larga stipendia pepigit
Yll.
