VOTES

Pofit hmt autem prefeetus oito qpi sese in arcan quaoïdain rectperal, postridie una çum aeptuagiat^ viris vivus ca[^tur, atque œt^vo ab urbe expagoata die capital! auppiicio plectitar ; quod quidem adeo excelso , fortique animo pertulit ut nihil sna coDstantia indignum admiserit, ne levé quidem timiditatisalicuj us argumentum monstraverit : nec mirum quando antea nuUo pacto adduci potuit, ut urbis proditionem saiutis propria causa faceret » presertim cum permultos haberet hujus consilii non probatores tantum, verumsi voluîsset etiam administros, ille vcro maiuit cum honestate mortem oppetere, ut eorum, qui cum ipso erant , saluti pros[Hceret , atque unum pro multis ad Ghristi imitationem caput objicere pericuio, quam aliquid nobilitate sua indignum mente complecti ; cujus anîmi magnitudo , atque ad subeundum supplicium alacritas, ipsi quoque Busae amirae chagebis ûlio, qui mortis auctor fuit, magnae admiration! fuere.

Nec verà silentio prœteribo qualia barbarae crudelitatis exempla in Nicetam exercuerint Ërat hic Jarsensis génère , et in re militari apprime eruditus et strenuus , qui oppugnationis tempore impium Mahomettem apud eam nalioncm propbetarum emiuentissimum babitum , malcdictis compluribus quotidic presc indebat. Hune ab interûciendorum se voce tum hami recliuantis, supinum (luam Dcus clementiam imploro) a thorace pectoris ad pubbem virum decorticarunt, efTusa vero per sectiouem viscera contis dilaniabant ; ad hœc, cor ipsum manibus avulsum ab homine adbuc spirante plusquara immanitcr dentibus mandebant primum , postea ad terram ailisum, petitumque lapidibus , tum demum exaturati reliquerunt sunt et eodem in carcere compulsi promiscueque nobiscum barum miseriarum mercaturam fadentes, Etbiopes, Tharsenses, Hebrei , Longobardi, tum Christian! nostrates diversis locis profecti , in queis erat quoque sanctis:»!mus Melitensis episcopus duabus compcdibus pedes astrictus.

In vero ô dilectum et venerabilc caput, tu! Teodosii fac sis

IfOTES-

Dtique incmor, Dcnmqoe placatum propititïmque reddito ut nostrob bosce iluctus compoDat , sùîte atque compe^^cat uostramqae tapUvitatcui coûvertct sïcut torrenâiu austrojuxtain propheum rcsom et Dci parcatem» — Amen*

REUTIOR DU SiteE DE ME881NL

Brevts hxsioria liberattonis Messanœ à Sarracenorum jugo per ComitemRogeriumNarmannum factcB annq MLX. A claris" simoviro Stéphane Baluzio. — Muratari'^T» VL — f^ 613.

Nec tacebo in primis quôd tempore, quo fuit Sicilia expngna* ta , ut vetusta pandit bistoria , sola Mamertina dvitas omniiun postrema Aiit sab conditions capta. Nam cùm acriter dia resistendo pugnasset, et ex eo quam plurimos Orco misissetMauit», . tandem cûm perîculosa assidnaqiie pugna dia noctnqne vires deficerent, agnoscensque in vannm dia posse renstere, qnippe quia totam Insulam jam sub jugo detinebant, ulla neque spes erat qua pium subsidium expectare posset, sub hoc enim fœdere deditam se fecit : prim6 quôd vexillum ci?itatis, quo anrea Crux in rubeo campo depicta cernebatur, suis à locis non amo* ▼eretur , quinimmo ut singuli eorum bona in pace possiderent Nam finnissimè dccrev^ant potiùs mortem subire, quàm vexil- Inm Sanctae Grucis amittere , et quod tanto antecessorum sanguine acquisiverant postmtas ipsa ignominiosè mortis terrore perdidisset Quam induratam pertinaciam cùm perspexissent Mauri, bis assentire potiùs voluere, quàm ambiguam de Marnertinis expectare victoriam. Tali itaque firmato fœdere ci?itatem obtinuere , et aliis in locis aereum extollentes Texillum pacificè ex illo tune sobditam totam insulam detinuenmt, tyrannidem

exerMUies. Hanc cùm et M(?ssan3^ eiercere Toluîsscntt praedicti nobiles Maraertijii» Ansaîdus de Paclîs, Kicolaus Camulîa, et Jacobious Saccanus» cùm hœc inanimo volutarent, et mntuis suspîriis htÊc secum loqnerentur, ni secretiùs de his mellus loquendi dareiur facuhas , dîcto die seito Augusti ad însuJam S. Jacinti portus cîviiatis se conlulerunt Cùmque de civîtate , et eorum statu m^^Vàb di versa discutèrent et (luctuantis animî pmceUas fugandi gratii non sînè [acrymamm profluxu plura suboqdia facereuL versis oculis ad Ipsam civitatem et patriam nobJIÎHsIniam consîderantcfi, atqti^ï îq quanta infortunia ip«a rîvitas €sset devoluta , amans slngultibus conquerebantur In auper et crudelissjmas Sîculorum a&rumnas jngiter memorabant, et miserebaniur ; sed raiserabiJiier iMamcrtinde patriae glùriam, et ipsius tôt ampU^sima pnrilcgta , qua& multjmoda sanguînis eiïusîone acquistta /uerant , amarè deplorabant. Cùm autem qutppiam medicanimjs tam a?rumnosœ calamkatà minime adhuc excogïtare poes^nE, NicolauA CamuUa, Dtvino favente Spiritu, Jn hœc verba primùm prorupit :

* AnsaJde et Jacobine, ea, quœ nunc eicogitavi et reféram, « ex Ueo cerLÈ sunt , quia non nisi modo iu tncnteiu veucrunt. « Laetamini, quouiam hodie jam nobiâ aperta via est ad bas fu- « giendafi a^runinas, plujt super nos gratia diviita. Gaudete, quia « liudie ex iii&peralo ^ et immerilo misertus est nobis, et p«trjœ « omniputens Deus, et nostrae audivît voces, et lamentatïones,

V a(qu(i preces eitatidivit. Noime audivimus 0>mitem Uogenum « Normaiidum, Robcrtumque ApuiiœDucem cum Sonctissimo ft Papa Miletum Calabri^ oppidum adventasse^ ipsumqii« comi- * tem strenuissimum pjincipem esse» state jurenem, sed pm- « dentia , et regimine eatia maturum ac super omnia piissùnum « et ad omne Dei servitium promptiseimum semper pr;£ se tu-

V liige, qui in pra>sentianim in ipso Aliieto oppido Ecclesîam H tinr;£ pulchritudinjs SauctisEiima^ Trinitati dkatam erlgeudam g curâïit î decurè ad cum tUuç accediuiyAp fii4«uî4a« ittûii^

NOTES. m

totam Trinacriœ insulam tradamus. Hoc oous fideliter home* « ris Dostris imponamus pro ûde Christiana» pro patria, et totiiv a Siciliae libertate assequenda, et pro honore perpetuo mortem « spernainus , ac pro tanti negotii expeditione nullis parcamus a sumptibus ac laboribus , atque universa boaa cum carû filiia « igni exponamus. Quid sentitis enuntiate mihi, et vestras ape- « rite meutes , et quicquid meliug vobis videbitur, et expedierit « maadetis agenduin. Quod enim à Tobis mandabitur firmiter tt à me fore polliceor exequcndum. » Quae verba avide Saccanus et Pactis animo percipientes , ac agnoscentes vera esse omnia, remque aggrediendo fore ad exilum perducturos, statim ambo ad collum Nicolai se projicieotes, amplexati ac milUes deosculati suot cmn summo gaudio, profusisque lacrymis sic responderuat concorditer. « Frater amantissime^ istud , qaod modo m>bi8 dea disti consiiium , yerè cogooscimus à Deo ortmn esse, idcirco « ipsi Deo priùs gratias agamus, deinde tibi, colendissime frater, « quia sic affatim nobis rem tantam ac tanta laude dignam br^ a viter aperuisti : tuumque sanctum consiiium approbamiis, et « secum omnes laetanter pro patria, fide, libertateque commuai « civium adipiscenda mori peroptamus. » Multa vicissim multo* que spatio super bac re verba facïentes ac viam omnemqoe mo-* dum subtiliter exquirentes per totum vagati sunt dieoL Demom civitatem ingressi, in secretum amicis et consanguineis convoca* tis , omnia quae inter eos ratiocinati sunt, firmataque fueraat, adaperiunt Demum quodam die omnes in angulo secretissimas domus scquestrati, tanti negotii amplitudlnem acutissimè pensilantcs, ipsis de Pactis, Camuglia, et Saccano, ut tanti negotii auctoribus, omnium rerum curamdecommuniconsensucommittere decrevere. Uis itaque conclusis solenmitatem quandam praestolabantur, quam Mauri singulis annis domibus duodecim diebus inclusi celebrabant, Advcniente autein solemnitate praedicta no* biles vlri propriis vestibus exuti sub simulato indumento Drep^panum versus ire simulantes scapham quandam a^cenderunt ,

fer

oocttirnoqtie temporcCalabriœ liuus attîgcruntp Inde ilerincœptum secundo fortuns ilatn molicntes, Miletum se coDtuIornnt, Paiadum ingressi, ubi PonUfcx crat, cujtis pedes postquam fueriint osctilatj, eos Pjipa quinam essent, et qua otusa Tenisaent percoDtatus est. Cui Ansaldus de Pactia ita r^spoadit : > Christt tîanî SîcuJi sumos. Ex Messana urbe ad comitcm Bogetiuiii » legati missi sumus, « Ad hoc Papa quidnam cum Rogerio vellent diligentcr perquîreQSt hujusmodi a Nicolao Camuglia responsum accepit « Beatissime Pater, nos jtirejuraodo ca quorum causa A iter hue dire:Eimus explkare nequimus. Unum pro modo scïat c sanctitas vestra nos pro augmente ChrisLiaaœ ûdei hue veuûse. « Tuœ idcirco placcat Sanciitati.uinoscomitemRQgeriara hujus « rei causa cotircniamus, Moï taniî negotjj prsstantia te aon

■ latebit. * Tnnc Papa adimm omnem eis lîberum palere per- « tnistL llîine vero aulam Comiiis ingressii eundem fle^isgeot- « buB coram Beala Virgiue orantem invenenint- Quos cùm iJIe

* piis jntueretur oculis , adventus causam perquirens , ad

* verba prœbuit attentas aures. Tune generosi Mamertini Ter- *< bum priùsquïm exprimcre possent unum ex nimia cordis abundantia ad multa propalanda, coiitinerc se non potuerunt, quin lacrymas perabund^ funderent, assiduisque lacr^mis ad lanlani pietatem Comitis viscera comraoverunt, ut his placidissîmîs lerbis eos Cornes fuorit allncutus : a Qmcumque cstis, boni viri , et

* fratres, vestris compuisus lacrymis nrgare non possum, quin Il Tobis non compatiar , et pro quacumque vestra pctitioue quae-

■ cumquc remédia proestare promittOt aique me offcro, Vcsiras a retinetela^rî'mas^elvohîsîpsisjamparcite, etadsingultustemii pus ne perdniîs, causasque omnes , quie vos hue accedcre im-

* pulcrunt securiùs cnuntiate. » Tune Jacobinus Saccanus quippe qui vif erat pietate pracstantior , ac eloquentia facundior, hujtjs modi cxplîcriit logationem ; « Nos ^ Cornes invictissime , logati « Ëumus Mcssanx urbis Siciba? ad tnam desiinati prfescntiam.

^< De tua mirum in moduin confisa viriute Mcssana civitas

» insulae Siciliœ caput, et yetustissima le suiqpiidter eiorat, nt « eam adjuvare digneris. Nam, ut cuncUs notam est, Maoris « ipsa cÎTÎtas cum tota Sicilia subdita est, et quod crudelius» « per ducentos triginta ferè annos Cbristi fides per totam insu* « lam quasi mortua jacet impiorum Maurorum tyrannidi^ sub « immani quorum imperio tôt aerumnis, calamitatibus, et dolo- « ribus afiligimur, quae si isigillatim enumerare vellemos, nimis « prolixa tibi nostra esset oratio, nimiumque tlbi taedium esset « aliatura. Prœsta igitur auxiiium justa petentibus, affer opem , » quia bac causa ad te yenimus. Messana te Tocat, Messana te io' « dominum eligit pro sua libertate , tuoque sub dominio Mes-» « sanamori desiderat, ut tevictore fides Cbristi exaltetur. Sorge « ad adjuvandum, surge, surgeCbristianissime Cornes, surge et « arma capesse, accéléra, quia videre te cupit alacriter Marner- « tina civîtas, summoque gaudio te populos Messanensis expec^ « tat, quia te duce, ab immani barbarorum imperio, àc jngo « se eximet servltutis totiusque deinde Siciliae potieris. Prae- « terea in sola Messana tota vis, yelim scias, totomqne ro- « bur consistit Quod yerè attinet ad tuam victoriam, pro Dei « servitio proque fide Cbristi augenda , tuiqne dominii ampli- « tudine propaganda vires, nervosque omnes adbibere^ ac san- 9 guinem cum ipsa vita cuncti Messanenses effundere se hilari« « ter offerunt, et jurejurando promittunt Ut sis, et esse debeas « ex nunc Messanae dominus, se tuo Messanenses subjidimt im* « perio teque ante tuos prostrati pedes in eorum dominum re* « cognoscunt et neminem alium. Cape igitur realem ac indubi- « tatam possessionem, qua mediante totius Trinacriœ insubs « Victor eris. In signum cujus vere possessionis nos bumiliter « prostrati tuos deosculamur pedes. » Ad cujus pedes deosculandos accedentibus Rogerius non permisit , ejus tantùm deosculari manus concessit invitus. Rursus suam prosequens orationem Saccanusait : « £t si pro Messanae et Siciliae libertate tua « non commovebitur dignitas , totque nostras non compatitur

« aerumnas , movcat cor luum boc haniaui generîs rcdcmptoris « Tesiillum, hac cruce tua? piciaiis vtsccra pro eius liberatiose « ptirgamur in qua pependii illc, pcr qucnisalvatlt €t iibcrati n £omu3. Scias neVim, ûm invictissime , hanc sacratissJmam ■ crucem tu» Mcssanœ vcxilluni esse, quod ab Arcadio impera-

• tore myictîssimo olim Tbcssalonka? a Euh proditoribus obsosso < ejnsque imperio a Mcssanensibits reatituto , ensccpît i ab ïpso V met» inquam împerat^jre I^tcssaDaz civUas , tanquam de eodem

* optime beneraeriia , eiusdem fuîl sacraiŒ cnicis tlono deco- « rata, Adhanctemgaieadem civilascxallandamoccurras, ut» le 41 Tidorei te duce quilibet eam revcienter adoret, et, si propier f quafi barbarîciQ Ëepulta Cliris^ti fides eïisiit, te suscltaDte rc-* « Burgat. H flis Jacobiiius Saccanus Helu maximo prolatis, t^n^ dem orationi suîe Tnieni iaipusuiL Ad quem sic Hogerius hjlari bumanissimoque vuUu respondit : a Sit vesler edveiUusfelix* a legatiDiiis veslne causas nimîo cordis afîcctu suscepimus, tBi- « Beriaa, serumnas, aique calamiLâtfia lotius ïnstilœ înultotica « audiviiuuîj » et et^t jam diu quod nostra viscera (Kuctrarunt. tf S[ a deo hu^c aunt, iJeuiJ nobiscum erit^ et nobisi vobisque ad (t ejus divinam voluQtatcm exequendam vires, vîctricesque maaus « ad expugnandum , et peaitus a suis sauctis locis Cbristtanaï « ûdei teterritum bostem ?jriliter expelîeudum, » Qua responaîone facta, et siagulJs legatorum nomiae adnotatis, aulam suirmij Fouti&cja iugressus , Icgationem , ut attdierat suœ sanctitad coram sex caidiualibus retulit secretam quioimo suam apernit Tûluntatem , a{X|ue pdmum Siciliatn versus copias dassemque dirccturuin » et pru christiaua fide , et rccuperatioue Trynacrisa Bb impiis Maurorum manibus, prŒccdeutilius prius consiliOi et auxilio S113Q saoctitatis, omnem opem conalumque omnera adhibiturum, Quibus îïaiicti primis diciis pcr pii^imum Pontîricem ita icspoiisum est : « Rogeri Cornes, benedicte fiti, tecum sit rcu mm omnium opifex Dcus , tiiamqae mcïïtem illuminarc « di^ietUF, suaque divina te beuedictione sauctificet, Quautum

Jnenndhitli hM horâ Miseqit; «t qno M hine hostllem

eatbollcii» fldei teetani eipellendam dot invlctlssiiiitts eflèctns

eUr^pMtnqoe Trynieiiam insolam ab infldelitatlbas immanii-

altnii toi aniiia anb ddrMmo Jugo eoncdcatam temet duee

liberanda enarrare nullo modo possum* Equidem pro tanto

boiio eonaeqaendo qaldquid a me petierii omnino conaeqae-

ris. Tecum fdt Dras optimus maximus , et felid ceteriqne

pede , ad rem tantam pêrgaa peragendam / cnm benedictione

Patris, ^ Fillif et Spiritua Sancti. Hocunum a te aummopere

peto , qdod promittas tnanendo iti Dei obseqtilo, postquam

ditina permittente gratia victoriatti ftierla conseqnatus, insulaB

dominatam acceperb, Ded te obtempefantem exhibées et

qaôd aunm est eldem impertias, ae de tota tietoriâ , très

efflcias portiones, paKem unam in extruendis eedesHs, alte«

ram militibas qui tecum in bac expeditlone praHabantur,

munificenter impertias, teriiam vero tuse nécessitai! submi^

nis très. Quo peracto, Deus tecum erit omnipotens In omnibus

vils tuis , semperque in tua protectione commorabitnr. » Ad

base autem Rogerids teunter annuit, motuque proprio, utl

summns Pontitex praposdit, omnia Jurejurando flrmaTit. Lœtua

ex bis Pontifex eum replevlt benedictionibiiB. Inde petita veni

Rogerids discedens ad legatosln aula commémorantes rerertitur

quibos quas cum summo Pontifice firmata fuerant pandit UU

vero bilari imitu omnia percipientes summopere Rogerio coa»

gratulabantnr. Mox quicquid^erat agendum, cuiqui providendum

securi délibérant. De qua relatissime ratiocinando vagarunt,

tnm de modo tenendi bellandique, qua via, ordlne, tum etiam

qua comitiva T Quibns omnibus ad plénum per quam diligenter

excussis et examinatis, legatos sic est Rogerius allocutus t

« Fratres carissimi, firmiter tenete bine ad paucos dles, Deo adju-

« tante Trinacriam versus me iter factumm quhi etiam collecta

« navigiorium multitudine secundum temporis exigentiam qu»

« modo prœstoktdr, comparatoqne navali exerdta, prias Parmis

« oppido totam dassem trajldam. Vos laterim accepta prius a « summo PonUfice benedictioBC » iier capessîte, consumptoque ■ spatio diertim ocio socios vestros coDvenitc, cisque omnia • quœ Dobiscum p^racU et firmata suQt securius enunciate, > lusuper lïdem meam Urncre fingite. Intérim domibus vestri « tnicis sîguuDi alligite, que tuti esse possjtiïi ab incurau mil!-' a tom beliatoruiuque tmpressu. Statuts enim die vos a parie « iûteriori summa ri confisi, Dosquc ab exteriorc bellîcis iastni- « mentis prœUantes facile victoriam coosequemur. » His coq^ citisis ad summum Ponicûccm ïvermit, acceptaque ab eo latls- ; »ma benedictiouc » iterum ad comitem reversi suot. Ad quem

p Ansaldus de Pactis dixit : « Hogcri domine^ iterum super omnia

M te rogamus advertcre, tic a latere tuo vexillum SancUE Crucis

► « amoveas quousque Messanam, Deomaximo permittente, peri veuias ibidemque victoriam adeptus, illud mouibus propriis t féliciter civitati reddas. u Accepta itaquc promissione , atque Iicenlia comîtis impetrata» lœti discedemest Rogerium perveaeruat, ex quu piâcatorîa cymba transTecti Mcssanam reversi 5uat» et rem domibus occulte permiscentcs cum amicis, omnîbusque conj^nguincis et secrclîssjmJs viris quœ cum generosissimo comité Rogerio conclusa sigitlatim apcriunt, modumque victoriœ cousequenda^ machi-' nantur. Dum bœc inter ipsos legaios et reliquos clvitatis proce* res, bene examiuanlur et discutluntur^ dies cessit octavus. Ëcce comitis adventus ubîque circumsonat, Rogerii numerosi agmea ad capessendam insulam veaturum pubijce audiebatur, Qua de re se nimio pavore perterritos satis simulant Mamcrtiui , utî cornes instruxeraL Mauri vero cum omnia adverlereut» lubricoses muutium vias atque vallium ut tutius fugerent, quœritabant. Cbristiaois Rogcrius intérim per lolam Calabrîam ediclo maudarc prscepit, ut omnes se Rbegium usque comitarentur Mora octo dierum spatio mille, et scptingenti viri ex improviso praestî fueruut. Tuuc Rogerius Cornes veste reccnti, Sanctx Crucis im-

NOTEtJ. 883

presso caractère, se lastanter induit, et prœcedentc vexillo crucis civitatis Messanae a legatis coinmendat, magna omniam jucundilate, conais videnlibus, voutis vêla dédit , Parmam versus iter tenens. Gujus ad littora cum applicuissct , fundatis anchoris , equoâ circitcr ducentos, quos illuc convenire mandaverat, naVigiis transvexit, deinde tribus diebus Rhegium advenit Illic diebas fere conmKuransquindecim, quotidie milites equitcsquc suQg Uandi loquio dcmulcebat, exerccbatque quibuscum plurinuim de futura Victoria disceptaret, tandem mane satis ante diloctum cum triremibus, tribus longe a Messana miliiariis omnium primus e trimeribus exiliens siculamtellurem primusvoluit pedibus apprebendere. Mot caeteri milites eum sequuntur. Ipse tamen Rogerius vexillum Sanctae Crucis civitatis Messanae manibus stricte tenens ita suos affatur milites : « Yiri strenui, et spectatas » fidei, vestrum si qui est, qui Rogerii, nomen amore prosequi- « tur, strenue beliando bodie se ostendat : in nostra manu est « Victoria : Ecce Deus nobis cnm est. Justam enim fovemus « causam. Christi milites sumus , et pro suo servitio hue beila- « turi nos venimus. Ecce Sanctissima Grux sola ipsa omnium « est Ipsam prosequimini et in ea firmiter sperate, quia et ipsa « nostra et vere salus et Victoria. » Deinde oculis in ccdum levatiSt coram omnibus genibus flexis , sic reverenter oravit : fl Piissime Domine Jesu Cbriste mundi redemptor, qui non « spemis paupernm preces , suscipe quasso indigni famuli tui fl preces , et concède ut fidei haec victoriam adeptus, boc, quod « manibus teneo, sanctissimae crucis tnae vexillum , in qua pro ■ bomani generis redemptione^ suspend! ac mori dignatus es in « dvitate Messanae, in altiori (astigio domus tuae figere valeam , fl ot nomen tuum ubique gentium denominetun » Hls dictis GoSredum fratrem suum strenuum ducem accersiri jubet, mandatqœ ut cum classe portum ingrediatur, et ipsius cl/itatis portas atque maenia diruat, quia semitas terrestres occupabit ipse : Coi Goffiredus sic respondit : a Mi Domine invictissime, condu*

m NOTES.

tf dbilius mîhi videtur, ntme pcdosirem eiercitam ducente.

If amjata classe rosLinanier ipsum porium vclit lua dîgnitas occntt pan^; quia congriinm est ut ititiorifi Jabor a me stiscipiatur « Tua cpîai prxscntia classis maguï dccorabitur magis que om ^ » ncs pertcrriii fieutf ot faciUus capientur. Sic utrioque praeliafi bîoiur. HQuibusverbisComesRogfriusass^imkns (cumXXVI) triremibus ponuui \ersus aavjgat. Coflrcdus acie orUiaata, et toililibus L^tieslribns celeriter suuni pcragU iter. Cum auicm Kogc^rlus însulain Sanclî Jaciutj portum dvltatjs Meîksan^ attigisset {ita euim vocaïur proinontorium iUud) , navalcm exercitum foras eduxît, ibidemque terrestrem apparatum Olamertins urbts amsnitate nimia lœtitia oblectabatur, In eo enim Inco cîsteroa erat aquae. prope quam eram furc^e în quibua X!I Chrîstiani ob suspicjonem prodittooîs suspensî TJdebautar. Quod spectatulum !\ogerins ferre non potuit quin taiita miseratioDe commolus lacrïHiasnon cmitteret, et suspensomm sirage suspecta, Dco Vovll se eodem în loco ad honorem Salvaloris, suique sancii nommls templum 3edificaturuiiL Dum haec secum \n anime volataret, ecce Goffredos prœdîctos pugnae dux strenuus adveait. Quû adïrnicute, subito datis sîgnis» buccinisquc soriaotîbns, Bïatim momcnto mari terraqae bellum jnoeptum est Tiriliter, Hauri aiessanensca quam^is pauci, cum ipsis uxoribus armatis turrcs et mœnia strenuisimedefendebant Al Cbrisiîanl, qui quldctn ortuiti sciebaut, adTenlura Comitîa Rogeriî, ut rapidi leones quoscumqueMaurornm iovcniunt partJni trucidant^ orcoque miLtunt, partiinque plurîbus affidunt vulncribus. Patent undiquc januaït ubique strages, ac prsda videiurj non ccssatur, nec aliis fugae Mauris salvationis locus concedilun Trucul^ntissirae Cbristîanî Maraeriiui Mauiorum ulciscuntur, totusque tam marîtimas quam ttTrestm exercîtua crudeli caade grassatur Rogerîus vero tutam sorlilus Tictoriam, qujppc qui démens erat, miseratione motus, ne ulierius ca&des progrcdiatur, placidissimè imperavit ut viroa caperent, et pro servis Maures quosqoe detî-

nerent. Quin etiam per praeconem mandavit, ut si Crîstiani fieri Tellent, vitae ac servitutis impunitatcm acquirerent. Qua re audita, quamplures ex iilis acqua baptismatis abluti Christiani sunt elTccti, et duarum horarum spatio tota civitas infidelibus spoliata in Christi ûde, ac libertate coruscavit. Dictas exercitus ad Episcopatus ecclesiam se contulit, non sine ingenti totius civitatis tripudio summaque laetitia , Deo primitus gratias agendo. Postmodum Cornes très promptos équités legatos ad se accersiri jussit, quos lœtanter sicaffatur. « Ânimosi équités, etomni laudedigni, « quorum causa haec civitas patria vcstra libertatem obtinuit , « et conc^âente Domino, etiam tota insula Sicili» a Maurorum « sœvo dominntu liberabitur , ecco sacrum Texillum Sanctae » Crucis hujus civitatis felicissima insignia, quod mihi in Mileto « commendastis, propriis manibus accipite, pro arbitrio judicio- « que vestro ubi vultis collocate ad Dei summi bonorem, et « perennem hujus civitatis laudem , atque gIoriam« n Qui prae* fati legati cum tota Messanensum acie praenimia la&titi icollacrimantes. Deo summo ac Rogerio qui eos^ ab impiis manibus libdrarunt, ingentes gratias egere et magna omnium laetitia vexilluin in turrl, quœ nunc est campanile ecdesiaB Sancti Nicolai, £[riicopatus extulere. Inde vero ad Gomitem recedenteB multif Maiidisque verbis ultro citroque habitis, non parvnm tempua transe^ gère. Exinde tum Mamertini Rogerium semper ut dominom habuerunt. Tune Cornes Rogerios ipsos prdefatos milites Mamflt^tinos pluribus muneribus munlficenter dcrnavît, cœterisque militibus suis, et civitati etiam parem munificentiam ostendit Moz pacato civitatis statu , rebusque omnibus compositis, auxiliantibus copiis , et Messanensium comitiva totam inaalam paulatim in suam redegit potestatem^et ubique pace compodta, quœ cum sancto pontifice de tripartienda Victoria , unam ecclealis dando , miUtibus alteram , sibiqne tertiam juxta votum quod promiserat hnmanissime adimplevit. Hanc Comes Rogeriui com annorum esset XXIX fdldssimam.est potitos victoriamt Menaiiamqae urbem perennl laude decoravit