‹ Histoire de la ville d'Alais de 1341 à 1461Chapitre 32 sur 52 · AVRIL · texte numérisé non relu

AVRIL

Anno domini 1418, et die... Karolo... Noverint... que magnificus et potens baro dominas Guido Peleti, miles, Alesti condominus, et nobilis Johaimes de Pertusio, gubernator ville et comitatus A. pro egregio et potente viro domino Johanne le Mengro al. Rouciquaut, Marescallo Francie et comité A., certilicati per litteraâ clausas egregiorum et potentium dominoruin Ludovici de Chalon, cumitis de (ieneva et domino d'Arqueil, et Reynauldi vicecomitis de Murato, consiliariorum et cambellanorum domini nostri Francorum régis , honorabiliuinque et metuendorum magistrorum (Juill.de Santlleu et Johaunis de Taraux consiliariorum et magistrorum requestarurn hospiciorum dicti domini nostri Fraucoruin régis et illustrissimi principis domini ducis Rurgondie, aiubaxiatoriun et connu issariorum serenissime domine regine Francie, gubernatricis regni Francie ex concessione irrevocabili per eumdem dominum nostrum R»?gem facta, ad ponendum et redurondum sub obedientia dicti régis et ipsius regine, et sub gubornamento dicti ducis Rurgondie, et ad tollendiim impositiones et servitutes, et ad ponendum in suis franchesiis antiquis patrias Alvornie, Lingue Occitane et ducatus Aquitanie.

Necnon et discreti viri oousules {suivent les noms de ces roy\suls et la délibération du conseil municipal qui autorise les consuls d prêter serment au.r susnommés)...

Certificati ex litteris clausis Régine dictorumque commissariorum, eosdem dominos commissarios esse in presenti patria ad explectandum omnia et singula premissa, et requiaiti de obediencia prestanda eisdem commissariis, volentes quantum in eis est mandatis et preceptis Régis et Régine et ducis Burgondie et commissariorum obedire, tenore presentis et publici instrumenti fecerunt, constituerunt, creaverunt et solemniter ordinaverunt suos procuratores Bernardum Sabaterii, baccalaur. in decretis, Bertrandum Rays, et Petrum Salvaïre, de Alesto, ad obedienciam faciendum (sic) et prœstandum, praîstitumque observandum, apperturam que ville predicte concedendum [sic) et in manibus dicti domini régis et ipsius regine ponendum et reducendum atque sub gubernatione et regimine dicti ducis Burgondie jurandum

Actum in platea ante castrum comitale dicte ville

A. M., liasse IV, n* 10.

Autorisation accordée à la veuve de R. Pelet de pratiquer une ouverture dans le mur d'enceinte.

mai 1338.

Anno domini 1338 et vicesima tertia die mensis maii, domino Phil° Rege Franco rum régnante. Noverint universi présentes prout futuri que existens nobilis et potens domina Dalphina uxor nobilis et potentis viri domini Raymundi Peleti, militis, Alesti domini condam, in preseneia discretorum virorum domini Rotberti Infantis, in legibus licenciati, judicis A., et Raymundi Bonimacipi, locumtenentis nobilis Deodati de Lentillaco, domicelli, servientis armoruin d'. n«. Francorum régis, vicarii et castellani A. regii, presentavit eisdem quasdam patentes litteras nobilis viri domini Rotberti de Pomayio, militis, castellani et vicarii Bellicadri , loctimquetenentis nobilis et potentis viri domini senescalli B. et N. . à tcrgo sigillo regio dicte senescallie sigillatas ut prima facie apparebat quarum ténor talis est :

« Rotbertus de Poinayo, miles, castellanus et vicarius Belli- » cadri, locumquetenens n. et p. v. d. s. B. et N., vicario regio » A. aut ejus locumtenenti salutem. Cum nos de gratia spe- » ciali domine Delphine, domine de A., concesserimus et conce- » davimus per présentes in quantum pertinet domino nostro » Régi, gratia antiquitatis sue, ut perforare valeat murum A.,

9 qui est ante januam fratrum minorum dicti loci, ut scitius? » in dicta ecclesia esse possit, et in eo facere quamdam januam » latitudinis sex palmorum, ibi remanendam quamdiu dicta » domina vitam duxerit in humanis, vobis percipimus et man- » damus quathenus in faciendo dictam januam et per eamdeni » eundo et reddeundo... dictam dominam et ejus gentes nulla- » tenus impediatis nec impedire ab aliquo permittatis et de pre- » dictis faciatis fieri publicum instrumentum, quod instrumeo- » tum pênes vos rettineatis et eum in Thesauraria Régi a Nem. » mittatis, et in archivo regio reponatur. Datum N., 4 madii » 1338. »

Quibus presentatis et exhibitis, petiit et requisivit dicta domina Delphina sibi concedi per predictos dominos Judiceni et locumtenentem vicarii, in quantum pertinet dicto nostio Régi, ut perforare valeat dictum murum juxta dictarum litterarum continenciam et tenorem, pro dicta janua facienda. Et dicti domini judex et locumtenens interrogaverunt Johannem Bedocii et Bernardum Nitonis, consules v. A. présentes, si volebant aliquid dicere seu proponere quare predicta per dictam dominam Dalphinam requisita minime fieri debeant juxta ipsarum litterarum continenciam et tenorem. Qui prenominati consules, nomine suo proprio et Stephani Juliani ac Raymundi Sorberie coconsulum suorum et nomine dicti consulatus, dixerunt et responderunt prout in quadam papiri cedula scripta per ipsos reddita continetur, eu jusque ténor talis est :

» Quia nobilis et venerabilis domina Dalphina, uxor nobilis » et potentis viri domini Raymundi Peleti A. domini condam, » propter affectionem quam habet ad conventum fratrum mi- » norum de A., et ad divina officia que ibidem cotidie et conti- » nue celebrantur, requisiverit judicem et alios curiales A. que » expermissu ipsorum curialium, et de assensu consulum ville > A» dicta domina murum ville A. aperire seu perforare possit » in ea parte in qua die tus murus contiguatur et confinatur » eum domo sive hospieio dicte domine Dalphineet cumdomo » vocata Régine ? juxta et prope portam sive portai e habita- » tionis dictorum fratrum. et in dieta apertura seu foramine » portam facere latitudinis sex palmorum et altitudinis conde- » centis, per quam portam dicta domina possit venire, ire, et » reddire de dicto suo hospieio, quod aequisivit titulo emptio- » nis a domino Bornardo de Tellicis, ad eeclesiam dictorum fra- » trum et à dicta ecelesia et domo dictorum fratrum ad dictum » hospieiuni, dictam que requisitioncin dieta domina fecerit et » sibi predicta concedi petierit de gracia speciali et ad vitam

» 8uam dumtaxat, hoc addito que ipsa vivente, si nécessitas » occureret, dicta porta ad voluntatem et ad requisitionem con- » sulum clauderetur, et etiam infra octo dies post diem extre- » mum vite sue ; que omnia fièrent ipsius domine propriis » sumptibus et expensis et ad statum pristinum dictus murus » reduceretur; prout dicta requisitio ad audientiam et noticiam » di8cretorum virorum J. B., B. N., S. J., et R. S., consulum » v. A. dicitur devenisse, dicti consules requisiti super hoc per » dictum judicem et alios curiales A. dixerunt et responderunt » quantum ipsorum consulum interest seu intéresse potest, plao cet eis et assentiunt que predicta requisitio per modum pres- » criptum suum sorciatur (sic) effectum, eo casu quo dicti judex » et curiales predicti concedere voluerint, et que dicta domina » dictam concessionem recipiat sub pactis et modis ; et ad sol- » vendum dictas expensas et sumptus inde faciendos et ad » reducendum murum in statu pristino in dictis casibus se et » bona sua et dictum hospicium obliget sollempniter ; protes- » tantes dicti consules pro se et tota universitate dicte ville que » propter predicta seu aliqua de predictis non intendunt conce- » dere seu consentire jus aliquod acquiri alicui persone faciendi » seu concedendi fieri portas aliquas sive aperturas aut januas » in aliqua parte murorum v. A., nec eis et dicte universitati » per premissa prejudicium in futurum aliquod generari, de » quibus omnibus unacum concessions facienda petunt sibi » fieri publicum instrumentum. »

Qua cedula reddita dicti domini judex et locumt. vicarii, audita postulatione dicte domine Dalphine et concessions per dictum dominum locumtenentem dicti domini Senescalli sibi facta et in suprascriptis litteris contenta, ac responsione consulum predictorum, auctoritate dictarum litterarum et ex eorum officio concesserunt dicte domine Dalphine, in quantum pertinet domino nostro Régi, ut perforare valeat dictum murum qui est ante januam in ea parte in qua dictus murus contiguatur et confinatur cum domo sive hospicio dicte domine Dalphine et cum domo vocata Begine, et in dicta apertura sive foramine portam facere latitudinis sex palmorum et altitudinis condecentis, per quam portam dicta domina Dalphina, et gentes sue et familiares sui, possit venire, ire et reddire de dicto suo hospicio ad ecclesiam dictorum fratrum aut alibi usque in vias et carrerias publicas juxta suam omnimodum voluntatem, ad vitam suam dumtaxat

Acta fuerunt hec in Alesto in domo nova fratrum minorum conventus A., in presentia et testimonio dominorum Johannis

Boni, Johannis de Caussanicis, et Bernardi de Telliciis, jurisperitorum, fratris Raymundi de Burgo, ordinis fratrum minorum, et pluriuin aliorum et mei Gregorii Peilherii, publici Ales-

tensis notarii

A. M. y liasse XIX, n» 1.

Contrat de mariage de Françoise de Pelet avec Philippe

de Panât.

In nomine... 1441, et die décima quinta mensis septembris, domino Karolo... régnante. Noverint universi et singuli que cum ad laudem et honorem omnipotentis Dei et humani gèneris procreationem tractatum fuisset de matrimonio in Ghristi nomine féliciter contrahendo inter nobilem virum Philippum de Panât, diocesis Ruthenensis ex una parte, et nobilem domicellam Francesiam, filiara magnifici et potentis baronis domini Guidonis Peleti, militis, Alesti et Montislauri domini, ex parte altéra... que plures nobiles et notabiles viri, amici communes dictarum partium, fuissent insimul congregati pro dicto matrimonio complendo et ad debitum effectum perducendo, hinc fuit que hac die presenti preffatus dominus Guido Peleti, affectans quamplurimum predictum matrimonium compleri et ad effectum perduci, bona fide pro se et suos, non inductussed gratus et non errans, ob favorem et contemplationem dicti matrimonii et propter amorem precordialem quem ut dicebat, habet et gerit erga dictam nobilem Francesiam filiam 6uam, tenore hujus publici instrumenti, dédit, donavit, tradidit seu quasi tradidit, cessit, concëssit, remisit... in perpetuuni desamparavit titulo pure, vere, simplicis et irrevocabilis donationis, cessionis et reniissionis quœ fieri dicitur inter vivos et propter nuptias antedictas, et titulo cujuslibet alterius donationis quaï de jure, usu seu consuetudine valere et consistere poterit et debebit nullo jure revocande, antedicte nobili Francesie, filie sue naturali et légitime, ibidem presenti stipulante cum et sub pactis conditionibus et retentis infrascriptis, videlicet omnia universa et singula bona, res et jura sua mobilia, innuobilia et per se moventia, presentia (sic) et futura oninesque actiones... quas habet et sibi competunt seu competcre possunt etdebent nunc vel in futurum, sintque aut consistant dicta bona, res et jura

— xcni —

in castris, fortaliciis, juridictionibus, pedagiis, leudis, censibus, redditibus, usaticis, servitutibus, devesiis , nemoribus, tenementis, teritoriis, terri9, pratis, vineis, molendinis, dominiis, prelationlbu8, quartis, quintis, actionibus realibus et personalibus, bospiciis, domis (sic) utencilibiis, auri que et argenti jocalibus, nominibus debitis et creditis, aliisque bonis sive rébus quibuscumque, cum omnibus eorum juribus et pertinenciis, honoribus et omnibus universis, et cum ac sub pactis, retentionibus et conditionibus infrascriptis et sequentibus.

Et primo retinuit preffatus dominus donator, de pacto expresso solempni stipulatione validato, ususfructus omnium bonorum predictorum per ipsum donatorem pro se et nobili ac potenti domina domina Marquesia de Castronovo de Randone consorte sua, matre dicte nobilis Francesie, tam diu quam diu ipsi et eorum quisque vitam durent in humanis, et que dictus dominus donator sit et remaneat dominus gubernator et administrator eorumdem bonorum suorum quam diu vivet, onere tamen matrimonii futuri eorumdem nobilium Philippi et Francesie intérim débite support ando.

Item retinuit et conditionem apposuit preffatus dominus donator de pacto expresso ut supra que abinde in antea celebrato et sollempnisato dicto matrimonio, dictus nobilis Philippus, unacum dicta nobili Francesia ejus uxore futura, teneatur et debeat morari et residentiam personalem ac continuam facere cum dicto domino donatore, et eidem domino esse bonus, obediens et serviciabilis in omnibus licitis et honestis ; ipsosque dominum de Alesto et Montislauri ac dominam ejus consortem honorare et reverentiam filialem exhibere, prout quisque verus ûlius suis propriis parentibus facere tenetur et debetur.

Item plus retinuit dictus dominus donator prout supra que omnes alii liberi sui présentes et futuri, de et super eisdem bonis donatis, dotentur et in matrimonium collocentur juxta et secundum facultatem dictorum bonorum.

Item plus retinuit preffatus dominus donator que in fine dierum suorum vel aliter quumcumque sibi placuerit, ipse possit et valeat de et super dictis bonis donatis testari et accipere pro anima sua juxta et secundum eorumdem bonorum facultatem, absque tamen alienatione proprietatis ipsorum bonorum.

Item plus fuit actum et conventum inter dictos dominum donatorem et nobilem Philippum de Panât, generum suum futurum, que dictus nobilis Philippus teneatur et debeat apportare de bonis suis propriis atque tradere et deliberare preffato domino donatori socero suo futuro summam trium milium sep-

tingentarum et quinquaginta librarum turonens., scuto auri novo cugni domini nostri Régis nunc currenti pro viginti quinque solidis t. dicte monete computato, valentium 5000 mutones auri cugni domini nostri Régis ville Montispessulani, per terminos et solutiones sequentes : scilicet in festo omnium Sanctorum proxime futuro (1er novembre 1441j quingentos mutones auri seu eorum valorem, et in octabis festi S. Ylarii proxime futuri (14 janvier 1441) (1442) duo milia mutones auri, et ab illa die octabarum S. Ylarii in unum annum ex tune proxime futurum et sequentem ducentos mutones auri, et sic de anno in annum in simili die ducentos mutones auri, tamdiu donec. ... Item fuit actum que dictus nobilis Philippus teneatur et debeat de summa predicta 3750 1. t. dictam nobilem Francesiam uxorem suam futuram in die nuptiarum ornare et de jocalibus nuptialibus providere juxta et secundum statum et conditionem sue persone.

Item plus fuit actum prout supra que primus filius masculus ex matrimonio dictorum conjugum futurorum procreandus et nascendus, si et casu que habilis et ydoneus fuerit, sit et esse debeatur hères universalis dictorum nobilium Philippi et Francesie conjugum futurorum et cujuslibet ipsorum; si vero habilis et ydoneus non esset, que secundus masculus ex eodem matrimonio procreandus sit hères eorumdem conjugum futurorum si habilis et ydoneus fuerit; et si ille secundus non esset habilis et ydoneus, que tertius subsequens sit eorum hères, et sic successive de uno ad aliuin, modo premisso, quotquot fuerint masculi ; et illis deficientibus, que prima filia si habilis fuerit sit hère», sinon secunda et sic procedendo de una ad aliam prout in masculis est supra expressatum.

Item plus fuit actum prout supra que ille masculus seu filia, qui vel qu« fuerit modo premisso hères dictorum nobilium Philippi et Francesie conjugum futurorum, teneatur et debeat portare nomen et arma prefTati domini Guidonis Peleti donatoris. Et pariter dictus nobilis Philippus, post mortem ejusdem domini donatoris, teneatur portare nomen et arma ipsius domini donatori8.

Supor quibusquidem bonis, rébus et juribus donatis, dictus dominus donator facit et constituit dictam nobilem Francesiam liliain suam... dominam, ita que abinde celebrato dicto matrimonio, ipsa atque dictus ejus maritus possint et valeant pro eisdom bonis directe agere... de bonis predictis donatis, pactis oonditionibus et retentis predictis eidem domino et dicte domine Marquesie uxori sue, et aliis quorum interest

Actum Alesti infra castrum dicti domini Guidonis Peleti, doiiatoris, presentibus testibus nobilibus vins Poncio Raymundi, milite, domino de Brinhono ; nobili Bemardo de Plagis, domino de Plagis et de Montebasenco ; nobili Petro de Sancto Mauricio, domino de Godolis ; nobili Jobanne Guill. de Xnhola, domino S» Juliani, Ruth. dioc. ; nobili Armando de Podio, codomino de Malmoyraco ; domino Gaspardo de Ponte, priore Sancti Gbristofîori ; domino Johanne Fabri in utroque jure baccal.; domino Lucovico de Cau9sanici9 , jurisperito; Petro Boni, burgensi ville Alesti, et pluribus aliis, et nobisGregorio Calveti et Stephano Marcelleti, notariis regiis qui requisiti de predictis omnibus notam recepimus.

Et ibidem incontinenti nobilis et potens vir Ludovicus de Panât, dominus de Panât, ac vicecomes de Petrabonna, dioces. Rutben., f rater dicti nobilis Philippi de Panât, habcns dictum futurum matrimonium gratum et acceptabile ut dixit, tanquam de sua voluntate et expresso consensu... dédit, donavit, tradidit seu quasi, constituitque et assigna vit titulo pure donationis quse fit inter vivos et propter nuptias predictas, et omni alia donatione quœ valere poterit, dicto nobili Philippo de Panât fratri suo presenti, pro omnibus juribus, actionibus, petitionibus et demandis quœ et quas dictus nobilis Philippus habet et babere potest, sibique de presenti competunt in et super bonis paternis, maternis, avi que et avie, fraternis ipsius nobilis Philippi, causis, titulis seu rationibus quibuscumque, videlicet summam 3750 lib. tur., scuto auri novo cugni d. n. R. nunc currente valenti 25 solidos dicte monete, valentium quinque millia mutones auri cugni Montispessulani, quam summam dictus nobilis Ludovicus de Panât promisit solvere dicto nobili Philippo fratri suo, atque preffato domino Guidoni Peleti, socero suo futuro... per terminos et solutiones sequentes, scilicet in proxime futuro festo omnium Sanctorum, in villa Montispessulani, et in hospicio sive diversorio vulgariter nuncupato de las Balansas, quod hospicium de presenti tenet Bernardus Grespini, 500 mutones auri, et in octabis festi S. Ylarii... ; fuit tamen actum et conventum inter dictas partes que eo casu que dictus nobilis Philippus et dictus dominus de Alesto non peterent et diligentiam non facerent in petendo dictam summam per solutiones predictas ducentorum mutonum auri modo premisso fieudas in terminis supra expressatis, et ita dicte solutiones una aut plures Huèrent et accumularentur, que ipse solutiones 200 mutonum auri non possint duplicari, triplicari nec accumulai!

Page 1