duas albas paratas. 497-500 quatuor aurelher parvos
501 garlandam argenti ymaginis B. M.
502 unam filii sui.
503 Item fuerunt inventa ornamenta que sequntur ultra
inventarium olim factum domino Bernardo Talati, presbytero, et primo unam parvam crucem cohopertam argenti.
504 Item unam parvam brostiam munitam de serico in qua
tenentur hostie.
505 unam magnam custodiam argenti operatam.
506-507 unum mixtum incompletum in quaternis disligatum, et unam albam que dominus Bernardus Raymundi presbyter condam de Alesto ad servicium dicte ecclesie reliquisse seu legasse dicebatur.
Quamdam albam novam cum amicto paratam de fustani. Quasdam alias vestes sacerdotales munitas et complétas, cazubla, alba, amicto, zona, stola et manipulo paratas, quas dominus Gregorius Boerii, presbyter condam de A. ad servicium dicte ecclesie reliquisse seu legasse dicebatur.
Plus quasdam vestes sacerdotales sancti Georgii feriales complétas.
Quae omnia et singula supradicta fuerunt reperta in dicta ecclesia per dominos oonsules supradictos. Quibus peractis dicti domini consules i])sa omnia et singula tradiderunt in custodiani dicto domino Petro Pascalis alias Gandelerii presenti. Quiquidem dominus Petrus ipsa recipiens promisit et convenit die-
tis dominis consulibus eadem bene legaliter et fi déliter custodire, eisque seu eorum successoribus in dicto consulatus oflicio ad ipsorum omniinodam voluntatem reddere et restituere et de eis ratiouem et bonum computum reddere, to tiens quotiens fuerit requisitus, obligando inde pro premissis ipsis dominis consulibus se et omnia bona sua presentia et futura... de quibus... eupradictis... consules... requisiverunt sibi fieri publicum instrumentuin unum et plura per me notarium infrascriptum ad censum, dictamen, consilium et intellectum unius vel plurium in jure sapientium, dum tamen facti substantia non ledatur in aliquo seu mutetur. Acta fuerunt hec Alesti ante januam ecclesie Sancti Johannis in presentia et testimonio Bernardi Donadei, mercatoris A., Johannis Donadei ejus fratris, Pétri Juliani dicti loci, Pétri Peleti laboratoris dicti loci, Pétri de Murato, monachi mon. Gendracensis, testium ... et mei Raymundi de Gaudiaco... notarii. (1)
A la signature un long trait horizontal commençant par un R, et sur le parcours duquel on lit un d, et terminé par un G ; au milieu de ce trait une figure géométrique.
A. M.y liasse XVII, n« 10.
(1) Ainsi cet inventaire désigne. comme donateurs Jean de Cessous, Bernard Raymond, Grégoire Boyer, prêtres, Jean Massot, Pierre Dumas, Jean d'Olimpies, Guillaume Raoul, Jean de Caussargues, Jacques Troulhias et comme donatrice Jeanne Monnier.
Comme reliques : Saint André,'Saint Barthélémy, Saint Pierre et 8aint Paul, Saint Jean, Saint Georges, Saint Maurice, Onze mille Vierges, Sainte Marie-Madeleine, la Sainte Vierge, et un morceau du bois de la vraie Croix enchâssé dans une croix d'argent.
Comme livres liturgiques : le Livre jdes Prophètes, les Actes des Apôtres, les Epitres de Saint Paul avec leur glose, les Evangiles, etc., etc.
Le lecteur saura trouver les objets précieux : douze calices en vermeil, burettes et encensoir en argent, etc., etc.
L'inventaire que nous publions est postérieur au vol commis en 1328 ; mais celui de 1324 est beaucoup plus intéressant ; les objets y sont mieux décrits (liasse XVII, n° 3). Ainsi voici comment est d'après cette pièce la croix qui contenait cinq morceaux de la vraie Croix : in capite ipsius crucis est subscriptio : hic sunt quinque frusta Crucis... in brachio transversali dicte crucis, à parte sinistra sunt reliquie sancti Zacharie et beati Johannis Baptiste; à parte a/ia, ossa beati Bartholomei, beati Nicolai; in medio crucis signum domini affixum; in parte inferiori de sctularibus béate
xun
Concession d'une terre de la directe de la Maison
du Temple.
26 mars 1395.
Anno domini 1895 et vicesima sexta die menais marcii, domino Karolo régnante, et magnifico et potenti viro domino Guilhelmo de Belloforti, comité Alesti et vicecomite Turenne, ac etiam nobili et potenti viro domino Bernardo Peleti, milite, A. dominis existentibus, parte tamen juridictionis A. dicti domini comitis nunc ad manum regiam existent e, noverint universi que dominus Guilhelmus Régis, canonicus et sacrista
Virginie Marie.
Pour la tête de Saint André, l'inventaire dit qu'il y a duo escuts cum signo leonisy et ante est imago stans (sic) in cruce.
En 1328 on conservait un morceau de pierre du tombeau de sainte Marie-Madeleine, un morceau du tombeau de la sainte Vierge, un peu de l'éponge avec laquelle la mère de Dieu avait essuyé la face de son fils crucifié, une phalange d'un doigt de saint Jean-Baptiste, quelques gouttes du lait de la Sainte Vierge (on appelait ainsi, je crois, la terre de la grotte de Bethléem), du pain de la Cène, un morceau de la robe de la pécheresse....
Les vêtements sacerdotaux étaient aussi curieusement détaillés : mitre, gants et anneau de l'évêque Renellard ?, albam cum signo papagay, albam cum signo pontis, albam cum signo aquile, albam cum signo leonis rampans (rampays ?), capellaquse fuit de Guidonis Saladi condam, capella quœ fuit utdicitur domini episcopi de Margaco ?, octo capas et quatuor dalmaticas de purpura ad opus infantium, duas tabulas l'un représentant le Christ au calvaire, et l'autre le Christ montant aux cieux, quatre croix (émaux de Limoges), etc., etc
L'inventaire du 3 février 1350 (1351) (liasse XVII, n» 9) a servi de base à celui que nous publions; les 213 premiers articles sont conformes ; ensuite on voit vingt-cinq coopertoria en soie et autres tissus, et puis on lit : item organa; aucun instrument de musique ne figure dans l'inventaire de 1354.
Un inventaire fut dressé le 21 juillet 1350 quand on renvoya le gardien incapable qu'on avait nommé le 10 mai 13>4 ; Jean Plantier nommé en 1356, démissionna à son tour le 4 décembre 1358, propter tempus tribulationis in qua nunc presens patria est.
— cvn —
Sancti Germani de supra Alestum, filius et hères magistri Bernardi Régis, notarii A. condam, habens ad hoc potestatem ut dixit à priori S» G»..., concessit... quamdam terrain heremiam sitam ante ecclesiam Sancte Agathe de Alesto, confrontatam cum flumine Gardonis et cum camino publico quo itur de Alesto versus rancum Militie que tenetur sub directo dominio et laudimio domui Milicie Templi A...
Anno quo supra et duodecima die mensis aprilis, frater Raymundus de Costa, ordinis Sancti Joh.JIerosolomit, arrendator ut dicebat domus Milicie Templi... laudavit.
Démission du précepteur de la Haladrerie.
17 mai 1397.
Anno domini 1397 et die décima septima mensis maii
Karolo... noverint universi...
Que existens et constitutus personaliter venerabilis vir magister Pet ru 8 de Gaussanicis, in decretis bacallarius, preceptor domus leprozorum et cappelle Sancti Lazarii de Alesto, Nem. dioc, coram discretis viris magistro Anthonio de Solerio, notario, Laurencio de Campoclauso, Johanne Bonaure et Gregorio de Tribiis, consulibus ejusdem ville A. et patronis dictarum domus et cappelle, meique notarii publici et testium infrascriptorum ad hoc specialiter vocatorum presentia, dixit idem dominus preceptor et verbothenus asseruit que ipse diu est in mente sua proposuerat et adhuc proponebat dictam suam comandariam in manibus dictorum dam consulum patronorum ejusdem comandarie. pure, libère et simpliciter resignare et remitere, quia ipse non est neque diu est fuit intentionis ad sacros ordines promoveri. Ob quam rem nolebat idem dominus preceptor, neque intendebat ut dicebat dictam preceptoriam ulterius detinere occupatam , cum nullus benefficia sive officia ecclesiastica secundum Deum et bonam conscientiam tenere possit seu debeat, nisi fuerit presbyter aut aliter infra sacros ordines constitutus, et etiam ex nonnullis aliis rationabilibus causis animam suam in hac parte moventibus... dictam preceptoriam... resignavit... cum hac tamen conditionc que dicti domini consules et patroni ad eamdem preceptoriam tenendam, regendam et gubernandam ac etiam deserviendam eligant et
nominent, prout ad ipsos, tanquam patronos ejusdem preceptorie, electio et nominatio preceptoris... spectat, talem presbyterum qui sit abilis, suffi ciens utique et discretus .. Acta fuerunt hec A. in domo consulatus... presentibus domino Raymuodo de Gampezio, monaco de Tornaco, domino Bernardo Augerii. priore de Montibus, Raymundo Beraudi et Johanne Poiolaris, mercatoribus ejusdem loci A., testibus ad prerflissa vocatis specialiter et rogatis. Et me Greguorio Raymundi, publico dicti domini nostri Francorum régis notario. . Ego Georgius Fornerii, clericus ejusdem loci substitutus et juratus dicti notarii
Les actes concernant la maladrerie sont clans la liasse 17« des archives municipales.
Dans V inventaire du 5 mars 1343 (1344) et 8 avril 1344, on remarque :
Très libros cum postibus magnis quorum unus est legendarius, alius officiarius, et alter legendarius. Item quemdam textum in quo sunt passiones. Item unum collectarium ; item alium librum sine postibus ; item alterum librum in cujus principio erat scriptum de rubro : incipit de corpore Christi ; unum calicem argenti cum cohopertorio ; unum tabernaculum in quo dicuntur esse virtutes seu reliquie Beati Lazarii.
A. M., liasse XVII.
Devis des sculptures de la chapelle de S* Jean-Baptiste.
Anno Domini 1441 et die septima novembris... in presentia mei notarii publici et testium infrascriptorum, veneral)ili et nobili viro domino Johanne de Sorberiis, priore S. Johannis de Alesto, et venerabili viro domino Gaspardo de Ponte, priore Sancti Chris toiïori ex una parte, et magistro Egidio Megeti, lapicida dicte ville A. ex parte altéra, dicte partes convenerunt et fecerunt ad invicem pretium de faciendo et eonstruondo infra ecclesiam parrochialem S. Joli, de A., unum sepulcrum sive monumentum Christi unacuin recliuatorio sive custodia Kwaristie Domini et certis uliis in moduin et in foriuam infrascriptis, vidolicpt que dictus Egidius fîiciat dictum sopulcrum sive monumentum lapideum. latitudinis trium palmorum et longitudinis sex palmorum cum dimidio, et in eodem faciat ymaginem
seu figuram D». N>. Ju". C«. exislentis et jaeentis in sepulcro et totum circa faciat septem ymagines bene et decenter, et deinde supra dictum sepulcrum faciat dictum reclinatorium sive eustodiam eucharistie Doraini cum duobus augelis scilicet à quolibet capite uûum, et dictum opus débet ravestire? et protrahere modo et forma contentis in certis patronis sive figuris per dictum magistrum Egidium protractis et dictis doininis priori et Gaspardo traditis. Item plus débet facere die tus magister P]gidius unam vitream seu ejus feaestram iu muro rétro dictum al tare beati Joh. Baptiste, quai habeat iu latitudine quinque palmos, in altitudine quantum commode habere poterit, et in ejus medio sit una columpna, et que suis expensis teneatur dictum murum in quo dicta vitrea collocabitur, quantum fuerit necessarium, demoliri et deinde reheditïicare. Item dictum sepulcrum sive monumentum habeat ponere et collocare, in dicta ecclesia, à parte sinistra dicti altaris Beati Johannis. Item débet mutare dictum altare B. Johannis de loco in quo est rétro et juxta murum dicte vitrée suis expensis. Item plus teneatur facere dictus m. E. unum armarium lapideum in muro dicte ecclesie à dextra parte dicti altaris cum duobus merlanis ? et unam piscinam lapideam in loco décente. Item dictus Egidius tenetur sibi et suis expensis providere de omnibus lapidibus in premissis necessariis, et tenetur dictum opus de presenti incipere et illud continuare quousque fuerit periiuitum. Item fuit actuin que preffati domini priores tenentur eidem magistro E. providere de calce et arena, ferroque et plumbo in dicto opère necessariis. Et ultra hoc teueantur eidem dare et solvere pro labore suo sex viginti et decem mutones auri eugni d. n. Régis seu eorum valorem. Et ibidem existentes honorabilis vir Bernardus Borcerii, draperius, et honesta mulier Margarita Raynaud, moti devotione et alïectione spirituali et ut participes effici mereantur bonorum et divinorum olïicioruin qua) futuris temporibus fient et celebrabuntur in dicta ecclesia, bona tide pro se et suos dederunt et distribuerunt de bonis suis in adjutoriuin predicti operis, videlicet quilibet ipsorum Bernardi et Margarite, quinquaginta mutones auri eugni d. n. R., quos dicto m. Egidio presenti ac stipulanti solvere promiserunt ad ejus voluntatem, de quibus summis dictus Egidius confessus fuit habuisse à quolibet ipsorum decem mutones auri... ; restantes vero triginta mutones auri prenominati domini Johannes de Sorberiis et Gaspardus de Ponte promiserunt dicto m. E. solvere facto et completo dicto opère ad ejus voluntatem.., Actum Alesti in domo dicti Bernardi, in coquina, sive foga-
— ex —
nea. Presentibus Joh. Gratuze servienti regio... et me Stephano Marcelle ti nof, regio.
N. B. — Le 17 janvier 1441 (1442) le sculpteur touche un autre acompte de 10 moutons d'or payés par Marguerite Raynaud femme de Bernard Borcier, drapier.
Le 9 février 1441 (1442) il touche un autre acompte de 50 moutons d'or.
(Minutes de Et. Marcillet, actes de 1441, fr- 117 et 118).
Contrats d'apprentissage.
lo MENUI8IER. — 30 MAI 1365.
Anno Doniini 1365 et die penultima die menais madii, Ka-
rolo régnante... ego, Bernardus de Becamillo, loci seu castri de
Agilerio, loco me tibi Guillelmo Raolin, fusterio Alesti, presenti,
ad très annos hodie incipiendos, ita et sub tali pacto que tenea-
mini mihi docere de officio vestro et providere in victu, cibo
et potu, et tenere calciaturas, sotulares, et anno quolibet unas
caligas (sic) et camisiam anno quolibet, et dabo vobis dicto
magistro meo, pro salario et mangilha (sic) novem florenos auri
boni ponderis, scilicet de die presenti... (Avant la Noël 3, à la
Noël 3, après la Noël 3)
A. A/., n. acq.
2<> Coutelier. — 1er septembre 1365.
Ego Petrus de Gledonis, de Andusia, loco tibi Raimundo Borrion (Boriom), cultellerio Alesti, Johannem, filium meum, présente m ad sex annos hodie incipiendos ita et sub tali pacto que tu, dictus Raymundus, tenearis dictum Johannem filium meum providere in victu, cibo et potu condecenter secundum statum persone sue, et ego debeo ipsum induere de presenti, et ego ipsum per dictum tempus et in fine temporis reddere pecuniam cum ipsum indueritis modo et ita tenere promitto et juro. Et incontinenti ego dictus R. Borrion gratis et recipiens et acceptons de voluntate Raimundi Johannis et Johannis Boycer, rectorum officii cultelleriorum, promitto dictum Johannem per totum tempus docere, induere et providere ut dictum est. Testibus.. Stephano Régis et R. Boycer, cultelleriis.
Outre les recteurs de la coutellerie, il y avait les recteurs de la grosse fabrerie. Ainsi en septembre 1365, les recteurs offi-
cii fabrariarum grossarum sont Simon dit Arnaud de firuguière, Guillaume Dervieux, Jacques Oler et Bernard de Moler.
La famille Boissier occupait un rang important dans la confrérie des couteliers , en voici quatre vus en 1365, Boissier Raimond, Bernard et Bertrand frères, et Jean Boissier leur neveu.
A. M. y n. acq.
3° Cordonnier. — 29 septembre 1364,
Ego Bernardus Gobi, filius Raimundi Gobi condam, major quindecim annorum, sed minor viginti annorum, non habens nec tutorem nec curatorem, loco me tibi, Johanni Ribayroni, sabbaterio Alesti, ad très annos incipiendo hodie, ad faciendum et exercendum de officio sabbaterie sub tali pacto que vos dictus magister meus teneamini mihi providere in victu, cibo et potu per totum tempus et etiam tenere calciatum secundum statum persone mee ; et ego debeo me induere et vobis dare duodecim florenos auri... Et incontinenti dictus J. Ribayroni promisit dictum Bernardum docereet providere
A la suite Pons de Ribaute et Aygline Gobi se portent cautions de la dite somme payable par tiers chaque année le dimanche dit Septuagésime ; témoins : Jauffred Boyron et Raymond Aymon, savetiers.
A. M., n. acq.
Transactions commerciales en 1441 et 1442.
L — Achat de peaux.
1. Anno 1441 (1442) et die ultima januarii, Guillelmus Gobe, macellarius... vendidit Bernardo de Pradis, laboratori A... totam cahucham pellium mutonum lane animalium, capriolorum, agnorum et edulorum à festo Pasche proxime usque ad diem carnisprimi ex tune proxime sequentem pretio pellium animalium ovium quatuordecim grossorum tur. pro qualibet duodKiia, et agnorum et edulorum viginti sex pellium pro sexdecim solidis t., quas pelles promisit eidem Bernardo fideliter tradere et deliberare. . . et ulterius confessuit habuisse a dicto Bernardo in diminutionem pretii dictarum pellium 10 1. 10 s.