‹ Histoire de la ville d'Aumale, (Seine-Inférieure), et de ses institutions depuis les temps anciens jusq'à nos jours (volume 2)Chapitre 73 sur 87 · CHAPITRE XXV · texte numérisé non relu

CHAPITRE XXV

Pages 229-230.

LXIXVI. Sentehce rendue sur le différend existant entre le maire, les échevins d'une part, et le curé de Saint-Pierre de Vautre, eu égard à la nomination des ders faisant l'office de sacristains et tenant les écoles ^

Manquent 6 à 7 lignes da commencement.

4295, après les Brandons—... et maiorem scabinos communitatem dicte vile de Aibemallia ipsius ville nomine, ex altéra : super hoc quae sequentur, videlicet supra eo quod hiidem maior Scaoini et communitas asserebant institutionem et amotionem? ad se per-

Unere

de duobus clericis custodikis qui ab olim deservire soUtl sunt eodesMB memoratae,pulsando campanas, afferendo ad ecclesiam,... et libros ad divinum oflicium celebrandum, eos que ad locum solilum referendoycereoset lampades accendendo et extinguendo^ epistolas lectiotiesque, citationum mandata^^r totam ipsam parochiam exequendo, et aquam benedictam iidelibtts solito more ferendo, ipsius parochiae parte certa cuilibet a^ bujus modi citatum et aqu» ferendae oflicium iS8igData,specialiter que divisa, et alla ministeria sobeondo que de more per custode8*ecclesiarum parochiaLium exercentur : dicentes etiam se fuisse acquisitione competenti et esse in possessione ... que pacifiée praemissorum : adjicientes insuper quod eorum jussu et arbitrio voluntatis matutinas et horas diei sa

Ibidem. Pfsiiato rectore|contrarium asserente, dicendo ad ipsum quod supra qpmine cui curatus et rector existit ejusdem ecclesie predictorumèastodiam institutionem et amotionem speciare tam de consueiudineqnam de jure, nec obstare seu ipsis rectori et ecclesie prejudicium in posterum générasse si dicti maior scabini et communitas retroactis temporibus aliquatenus clericos seu custodes aliquos intruserant in ecclesia memorata^ cum id magis quam ad juris quaesitionem ascribi eisdem debeat ad offensam quod in hoc per eosdem absque rectoris assensu ipsius ecclesie alque sedis apostolicae seu nostra non petita licencia nec obtenta, factum fuerat violenter : dicente insuper quod predicti maior Scabini et communitas de matutinarum horarum seu missarum pulsatione vel ministerio se alequatenus iotromittere non poterant nec debebant quoque jussu vel statuto eorum parère nuliatenus teMbftlar, qui statutis cauonicis obviare noscuntur. Heedem partes hujusmodi discordiam ad nos suum ordinarium déférentes numiliter suppli-

l. Au dos, en françaîB et en écriture du xit* siècle, on lit : «La lettre faisant mencion du contens qui fu entre le maire et les esquevins et le recteur. »

^4 umQin d'auuau*

caverunt consentientes expresse ut p^t^roa solicîtudine sapienter quod justum fuerit inter eos secundum nostrum arbitrium super niis siatuamus :

Qaia igiiur çordi nobis eiistit discordias cpppordare, ^rr9ta eorrigere, ac cuigue jus suum Cribuere, appelitu noxio resecato, ut dicte partes et alh si)bditinostrî,...discordiarui[n cuDCtis turbipibus, tranquillatis in pacîs pulcritudiae delecteotur, attendentes quantum patrum sanctorum sit constitutionibus aliéDum ut in ecclesia Deî clerici instituantur a Jgicis e( earum priy6||t(ir miiiis^riis per eosdem quibus obsequendi manet nécessitas, poii autem autontas imperandi etiam si staïutum vel preceptum eorum conipduni ecclesiarum respiciat vel favorem : statuimus et ordinamus expresse prefatao) discordiam decidentes, ut dicti major, Scabini et communitas akerum de predietis ciericis doobus ydoneum ad predicti partem officii cusiodie exercendam Rectori predicto suis que successoribus presentabunt a modo in futurum, quem magister scolarum Albemallie pro tempore existens examinabit de moribus, vita, et scientia diligenter, quem^ si repertus fuerit jdoneus et fidelis per dicti magislri examinaiionem ad dictum ofhcmm memorate rector ecclesîe recipere tenebitur, et predictum sibi pro solita parte oificium sine difhcultate quaiibet assignare ; ipse vero rector et sui successores alium clericum ad aiieram porcionem in dicta ponent et constituent ecclesia pleno jurp ydoneum tamen ad hujus modi ofticitipa et fidelem. Volumus autenf et statuimus ut cuique diclorum çlerîeorum seu custodum certus locus pro parte solita dicte ville a(| suum exercendum offieiuin jvxta morem alias solitun^ assigQetur ot uiius de parte alterius non contendat. Qui quidem clerici seu custodes eisdem rectori et suis successoribus juramentam prestabunt ad saoramenta quod dictum officium fideliter exercebunt. Nos preterea et nosiri successores predictos custodes prout eos probabiliter delinquentes invenerimus puniemus et a suis privab}mus officiis antedicii^. Quia vero sacris canonibus novimus inimieum ut dictus rector ejusque successores non sue possibilitatis arbitrio matutinas et horas cantare^ missarum que solennia celebrare valeanl staïutis horis, vel laicorum adhoc jussioni subdantur, presertim quando non movet periculum animarum, statuimus ut prefatus rector et ejus successores in dicta ecclesia divina ministrent ofOcia secundum sue voluntatis et possibilitatis arbitrium horis tamen alias cuibi consuetis non ad jussum vel ad monîtum laïcorum. Ut autem communie ipsius ville et ecclesie commodmn prosequamur, statuimus, volumas et mandamus ut ilie custos seu clericus qui in dicta ecclesia... ad diclorum majoris^scabinorum, et communie presentalionem receptus ad officium fuerit supradictuip, ecclesie clavem ipsius a dicio rectore suisque successoribus postuiabit, quam sibi non poterunt denegare, pulsabit que campanas ex suo oriicio ad horas in quibus operarii coogregari debebunl de ^ore ad operdtiones suas etrecedereab eisdem, skque fietamodo iucoa-

eusse. Nos enim rectorem predictum ejusque successores, si qui a sui execucione officii excesserinl vel forsitan négligentes fuerint, canonice puniemus et ad ipsius officii debîtum ratione prima corapellemus. Uauc ergo seriem nosiri ordiDacionis hujusmodi et sta* tuti districte precipimus a rectore predicto suisque succes&oribus et a dicte ville majoribus scabinis et communia ex nuDC sub pesa suspensi et excommunicationis inyiolabiliter observari. Datum factum ordioatum et scripium fuit boc sub sigillo nosiro apud Falcum die mercurii post firandones anno Domini 4295.

Le commencement de la pièce manque.

On ne voit pas de quelle autorité elle émane; il nous semble qu'elle ne peut être attribuée qu'à Tarcbevêque de Rouen.

Nous avons déjà fait remarquer TimportaBce de celte sentence, non-seulement eu égard aux écoles, mais même relativement aux usages anciens concernant les sacristains, la sonnerie des docbes, les prétentions des laïques à la nomination des clercs chargés de ces fonctions.

P. 234 , ligne dernière» remplacer le v. par y.

Page 1