‹ Histoire de Rouen pendant l'époque communale 1150-1382, suivie de pièces justificativesChapitre 124 sur 165 · BULLE D'INNOCENT III · texte numérisé non relu

BULLE D'INNOCENT III

citer recusârunt. Yolentes igitur Rothomagensi ecclesiœ

providere, discrctioni vestraB per apostolica scripta man-

damus, quatenùs communiam ipsam, utdedampnis et

injuriis irrogatis debitam sdtrsfactionem impendant , mo-

nitione prœmissâ , për censuram ecclesiasticam , appel-

latione postpositâ, compellatis. Testes autem qui nomi-

nati fuerint, ai se gratiâ, odio ve] timoré subtraxerint ,

per eamdem districtionem , appellatione remotâ, cogatis

veritati testimonium perhîbere , nullis litteris veritati

et justitiœ prœjudicantibus à sede apostolica impetratis.

Quôd si non omnes bis exequendis potueritis interesse ,

tu , frater episcope , cum eorum altero ea nichilominùs

eiequaris. Datum Laterani, secundâdie nonarum maii^

pontificatûs nostri anno quarto'.

* Le cartulaîre mscr. dé la Cathédrale renferme plusieurs autres bulles d'Innocent III , relatÎTes à la commune de Rouen , mais elles ne sont que la réf^tition de celles de Célestin 111. La première bulle d'Innocent, transcrite au f* 91 verso, 2"* colonne, est adressée à Gauthier, archevêque de Rouen, et reproduit la bulle de Célestin , publiée dans le tome XIX, p. 314 , des ffist. tte France. La seconde, adressée à Tarchevâque de Gantorbéry et h sessuffragans, est la même que la précédente, La troisième, transcrite au f 93 verso , 2'"** colonne , est datée du 7 juin 1 198. Innocent s^adresse au peuple de Rouen , et reproduit la formule employée par Célestin : « Innocentius , episcopus , servus servo^ rom Dei , uni verso populo Rothomagensi. Quôd vobis sftîutationis alloquium non împendimus , non ex nostrâ duritiâ , etc. » Cette bulle est la même que celle de Célestin , publiée dans le tome XVII, p. 648 et 649, des Historiens de France,

CHARTE DE REGNAULD, comte ïe ^^nhgnt ' .

Noverint universi présentes et Tuturi, quodego Régi- NALDUS, cornes Boloniœ, et Ida, oooietissa , uxor mea et hœredes nostri , quitavimus cives Rothomagi et eoram hœredes de omni lagan ' per totam terram nostram , et, si forte contigerit quôd aliquod averimn alicijgus homiois yel mulieris statîonarii intrà Rothomagum vel ifltrè Balleucam Rothomagi, qui sit de commaniâ et qui faciat apud Rothomagum sicut homo de communia , venerit ad lagan in terram nostram, et aliquis cum averio veaiat, qui dicat averium iliud esse de Rothomago , averium illud per très ebdomadas salvum custodietur, et, si intrà cbdomadas illas Major litteras suas patentes ad nos miserit yel ad baillivum nostrum , in cujus ballià lagan venerit , et per eas manda verit quôd averium est de Rotho*

' Archives municipales , tir. 1 , n** 4.

* Droit de varech ou de bris. - • Ducange , voce Lagan.

CHARTE DE REGNÂULD. 261

mago vel de BalleucA Rothomagi , ut praedictum est , ayerium illud custodietur , quamdiù Major mandaverit, usquè ad très menses , sed ultra très menses non custodietur. Si autem Major littéras suas ad nos non miserlt aut ad baiilivum nostrum , sicut prœdictum est , averium nostrum erit et de eo nostram faciemus voluntatem , et si Major et Pares Rothomagi nobis vel bailityis nostris litteris suis patentibus intrà praedictos terminos mandaverint quôd ipsi probationes légitimas receperint, taies quales recepissent, si averium suum proprium esset, quod averium, diequâ venitadlagan, erat hominis veimulieris stationarii intrà Rotbomagum vel intrà Balleucam Rothomagi , qui faciebat apud Rotbomagum sicut bomo de communia, averium reddetur, salvis nostris rectis consuetudinibus, sicutisine lagan venisset. Prœtereà, si navis ad lagan venerii, in. qui. non sit marcheandâa nisi bomiois vel mulierîs de Rotbomago , eorpora nautarum qoieta erunt de quâeumque terra ipsi sîot. Ut autem boc ratum et stabile permaueat illud prœsenti seripto et sigiliorum nosirorum munimine confirmavimoa. Ac* tum est boc apud Rotbomagum SLtotà yeirbî incarnaii M*" CG* quarto. Testibus hiis Willeimo Peûcin tmc C^steilano de turre Rothomagi, JobBanedePrateUis, WiUelmo de Jennes, Guidone Lesctiaiis, Radulpbo fcalipe Geroldi , Widiero de FddcardimoQte , DaHieie de Rafcehcort ; Silvestro de Alîsi , et aliis multis.

Page 1