N« IV

FondaJtiûn de t hôtel des monnaies de Perpignan,

Nos Alphonsus , Dei gratia rex Aragonum , etc. Attendentes fiddem nostrum Petrum Lobet, viUs Perpiniani, cui dudoin nostris cum provisionibus opportunis, date in Castro nofvo regali Neapolis , tricesima prima die mensis decembris , anno a nativitate Dom. m. cccc vicesimo tertio, officium magistri rectoris et administratoris seccae monetarum auri et argenti et alionim metallorum quorumvis quae cuduntur in villa Perpi* niani, cum jurisdictione, preeminenciis , potestatibus , privi-

legiis et libertatibusquae alii niagistri , rectores, admiDÛtratores secoB ejusdem melius usi ifuere temporibus retroactis, cum salariis et juribus assuetis commisimus et concessimus , prout hœc et alla in dictis provisionibus latius vidimus contineri, construxisse et erexisse de novo , in loco satis disposito , intus viUam eamdem, quasdaoi domos, expensis propriis, cum plateis et locis dispositis ad cudendam monetam auri et ai^enti et alionim metallorum predictam ; ac pro ea cudenda et fabricanda cunnos, forcipes , malios et alias artellarias, virtule dictarum provisionum émisse ac eidem domui de eisdem et cunctis aliis necessariis et opportunis providisse et munivisse. Voientesque domus easdem , attento quod sunt, ut profertur, disposits , munit» ad exercitum cudacionis vel fabricationis monetœ praedictœ, ad domus seccs attolii et regale perpetuis temporibus nuncupari; idcirco, tenore prœsentis , de nostra certa scientiaet expresse providimus, statuimus et ordinamus quod ex nunc in antea; domus dicti Pétri Lobet. Regala vd domus seccse ab omnibus cunctis temporibus nominentur, ac prodomibus seoc» seu Regali praedictis habeantur et reputentur, ita quod incudi in dicta villa moneta auri et argenti et aliorum metallorum predictorum per dictum Petrum Lobet seu dios magistros seccs operarios et ministres vel arrendadores quoscumque praesentes et successive futuros cudi valeant aliquomodo seu fabricari; prseterquam in domibus sive Regali , dictus Petrus Lobet et successores sui ea salaria et jura babeant et reciplant quœ pro aliis domibus seccœ regnorum et terrarum nostrarum sunt hactenus solits recipi et baberi ; Mandantes per banc eamdem, de dicta nostra certa scientia et expresse , universis et singulis officialibus nostris infra comitatum Rossilionis et Ceritanis ubilibet constituas , nec non magistro, operariis, ministris et arrendadonbus quibuscumque seuve praedict» preseiitibus et futuris , sub nostrae gratis et mercedis obtentis, pœnaque mille florenorum auri de Âragonia a quolibet contrafaciente exîgen-

dorum et iiostro aerario appiicandorum ; quare, lenentes ad nostram plenam provisioDem , etc.

Datae in loco de Caryniena , decimo nono madii , aimo a natîvitate Dom. m. cccc tricesimo. (Arch. dont.)

TraUè de t engagement du BoussUlon eidela Cerdagne.

Paieat universis quod nos , Johannes , Dei gratia rex Aragonum, Navarrae, Siciliae. Valentiae, Majoricarum, Sardîniae et Cerastae , cornes Barchinonee , dux Athenarum et Neopatriae , ac etiam cornes Rossilionis et Ceritaniae ; Attendentes et considérantes vos, iilustrissimum et christianissimum principem , Ludovicum, eadem gratia Francorum regem, consanguineum et confederatum , tanquam fratrem nostrum carissimum , dum superioribus diebus celsitudo vestra in villa de Salvatierra, comitatus Bearni , nos in loco Sancti Pelagii, regni nostri Navarrse , adesse et adessemus , propter sincerum a£fectum el benevolentiam prascipuam quam erga nos et nostrum honorem geritis , obtulisse nobis succursum contra inobedientes et adversantes nobis in Cathalonis principatu, septingentas lanceas, munitas sagitariis vel aliis gentibus de tractu, cum peditatn compétente, artilleriis et aliis municionibus juxta modum et formam regni vestri Francis, vestris quidem sumptibus et expensis , et in servicio nostro manebunt usquequo ipsi Cathalani inobedientes venerint et reducti fuerint ad nostrain obedientiam. Et similiter, si a vobis , dicto serenissimo Francorum rege, habere voluerimus ex dictis gentibus vestris pro serviendo nobis in guerra in regnis Aragonum , Valentiœ vel in altero eorumdem regnorum , mittetis nobis quadringentas lanceas dumtaxat munitas modo et forma praedictis, vestris pariter sumptibus et expensis ; et quin quidem et justum fore censenteset consonum

racioni , ut pro maximû sumptibus et expensis quos etquas, pro stipendiîs dictarum gentium , serenitatem vestram agere opor* tebit concédons , per nos eidem fiât satisfactio et emenda. Idcirco, tencwe pnesentb , ddiberate ac de noatra certa scientia convenimus et paciscimur vobîscum, dicto illustrissimo Francorom rege, atque promittimus et nos obiigamus celsitudini vestns, i.

per finnam et validam stipulationem, quod in primo casa quo ad nos miseritis , ad dictum Cathaloniœ principatum , dictas septîngentas lanceas* munitas sagittariis vel aliis gentibus de tractu, cum peditata compétente, artilleriis et aliis municio* nibus, juxta formam et modum dicti regni vestri Franci», ut est dictum , et in nostro servicio vestris sumptibus et expensis pennanserint usque(pio dicti Cathalani inobedientes nobis devenerint et reducti fuerint ad nostram veram et completam obedientiam , dabimus et trademus vobis , aut cui , seu quibus volueritis loco vestri , realiter et de facto, ducentos mille scutos aureos veteres, monetœ regni vestri praedicti FrancisB, vel valorem verum eorumdem , isto videlicet modo quod solvemusaut soivi faciemus vobis , aut cuicumque seu quibuscumque a vobis legitimam potestatem habentibus, centos mille scutos infira annum unum, computandum a tempore quo dicti Cathidani inobedientes devenerint et redacti fuerint ad nostram veram et completam obedientiam , et alios centum mille scutos veteres, vel valorem eorumdem solvemus vel solvi faciemus vobis , vel cui volueritis et mandabitis nomine vestro , infra tempus alterius anni , computandum a fine termini prime solutionis faciendum de dictis prioribus centum mille sentis. In secundo autem casu quo ex dictis septingentis lanceis de quibus supra mentio babetur quoad Catbalonise prindpatum a cekitudine vestra faabere voluerimus quadringentas lanceas*' ma-

* Il y a ià «mar évidente d* copista; eWt ^mndnmjéhîas Uuumu qa'il faut lira. ** L«a danx eaa cml ^t^ intarrartia; ^Tidamniaiit laa troia cant milb ^cua iinm% poar la payamant àm lapl canta lanoa», at laa dMt cant miUa po«r ia payanMot daa ^fitra eanla,