N<» VIL
Extrait de TActe de consicmUon de tigUte de Saint'Jeande-Vieax.
In nomine Domini Dei aeternL Sub die iocamatioius Domini nostri Jésus Christi, anno xxv post milles. Indictionis quinto, veniens vir reverendissimus , domnus Berengarius, episcopus» in comitatu Rossilionensi , in suburbio Elnensi, in villa quie vocatur de Perpiniano, ad oonsecrandam ecclesiam in honore Sancti Johannis Baptistse, quam œdificaverunt boni homines, id est barones Poncius, Gausbertus, Bemardus, Poncius» Amalricus , Gcardus , Austem , Petrus Baron cum aliis bonis hominibus qui ibi aderant; et habet tenninos ipsa ecclesia , de parte orientis in coma Grosa, de parte occidentis a Petra Fila, et vadit inde a Puiginest, de parte meridiein regulo Beart, el de parte circi in regulo de Vemet , et de quinta parte in r^ulo de Arcedonia, et de sexta parte in borgo Erbino. Ego vero, jamdictus Berengarius episcopus , ooncedoetfirmo praedicta omnia Infira terminos continentia cum decimis et oblationibus sois et cum cimiterio in girum ecclesiœ ad corpora mortuorum sepe^ lienda. Et ego predictos Berengarius episcopus sic dono omnia supradicta ad domum Sancti Johannb qui est fiindatus in villa Perpiniani , totum ac integrum, etc. (£37 Marcd hiqHUi.)
N<> VIIL
Testament du conde Gmnard,
In Dei nomine. Notum sit cunctis praesentibus atque fiitiuis « quod ego, Guinardus , comes Rossilionensis , futuri timens diftcussionem judicii et haeres esse cupiens regni ccdestis, in meo bono sensu et plena memoria condo meum testamentum totios averi , et confirmare illud prœcipio.
In primis , dono Domino Deo et beatac Mariœ Fontisirigidi ,
me ipsum per vitam et mortem , ita quod si vivens seculum relinquero , ibi ad rdigioném veniam , ibique monachus pauperque miles Christi Jesu efficiar ; si autem citra mare mortuus fiiero , ibidem corpus meum ad sepeiiendum relinquo. Relinquo monasterio Fontîsfiîgidi mille centum morabotinos bonos, quos douent prœdicto monasterio Templarii, pro mea laboratîone quam rdinquo eis in Pujols. Rdinquo praedictis Templariis, pro amore Dei et salute animas meœ, meum castrum de Palatio cum omnibus terminis suis , cum ingressibus et egresdbus suis et cum omni jure suo , sicut ego possideo et possidere videor sicut mdius potest intelligî. Similiter rdinquo Templariis fumos de Perpiniano , et ut in prœdicta villa fumus vel iiimi non pos* sint fieri sine licentia eorum. Rdinquo etiam eis ipsas faeminas de Perpiniano et molinos qui sunt juxta portale qui exit ad Malleolas. Rdinquo bospitali de Jérusalem meum castrum de Malpas, cum omnibus terminis suis et cum omni jure suo , cum ingressibus et egressibus suis , sicut ego possideo et possidere videor, et cum terris tam eremis quam condirectis , sicut mdius potest scribi et intdligi. Rdinquo Guilldmo de castro-novo ipsum honorem quem sibi damabat in prsedicto Castro et teneat illum pro prœdictos hospitalarios. Rdinquo etiam eis campum de stagno qui est in adjaœncia Sancti Johannis de Perpiniani, de quo ejeci aquam , et molinos quos Bemardus Saucius habet in pignore pro mille solidis, qui sunt subtus domum Leprosorum. Relinquo monasterio Sancti Genesii albergam quam in eo habeo , et ut in valle Sancti Pétri in proprio bonore habeat proprium custodem qui diligenter custodiat ne bajulus meus de colligendis expletis diquod dampnum faciat prœdicto monasterio. Rdinquo monasterio Sancti Andres boscum quem habeo in adjacenda et in décimale Sancti Martini de Ripa, cum omnibus terminis suis , cum ingressibus et egressibus et cum omni jure suo , et albergam suam quam habeo in praedicto monasterio, per me et per omnes successores mecs. Relinquo etiam
pnedicto monasterio omne pignus quod Bemardus de Rocha habet pro me in vUla de Cabanas et in villa sancti Martîni de Ripa, et ipsius abbas monasterii trahat eam de pignore. Relinquo eoclesioe sancti Johannis Perpiniani agrarium illonun hortorum qui sunt a canonica juxta regum qui vadit ad molendina nova, excepto illo quem dedi Leprosis. Relinquo etiam pnedicfae ecdesiœ Sancti Johannis Peqpiniani condaminas quas babeo in adjacencia ejus. Relinquo Leprosis Perpiniani agrarium de horto Johannis Roberti. Relinquo Guillelmo Sancti Lauientii et Petro Sancti Hippoliti albergas quas mihi faciebant Relinquo populo Perpiniani, pnesenti et futuro, .viduaticum quem in eis accipiebam. Relinquo hominibus de Âlbera onmes meas novas defensas. Relinquo iUud quod supra miseram jugi donatico, excepto legitimo usatico. Relinquo Beatrici, consobrins meae , meum castrum de Mesova per allodium. Gmoedo Berengario de Oiie unum locum in villa Perpiniani , ante fiirnos , ubi possit edificare duos mansos , ad recognitionem Poncii de Tadione et Raymundi de Redotta et Guillelmi Sancti Laurentii. Ecclesiœ et populo de Polestres, pro malefacto quod eîs féci , restituo duos mille solidos mdgurienses , bonos et miti* biles , ut dividant inter se juste , consilio probonim hominum. Hominibus de Cereto, aut heredibus aut propinquis eorum , rdinquo, pro male&cto quod eis feci, mille solidos melgurienses bonos et mitibiles , ut dividant inter se juste , consilio proborum hominum. Hominibus de Candel quibus abstuli suum avère , restituo centum solidos melgurienses. Heredibua Poncii de Baniuls , et ceteris hominibus praedictae vil!» , restituo trecentos solidos mdgurienses , quibus malum feci. Petro Martino, fœneratori Perpiniani, pro dampnoquod ei intulit quidam latro, restituo centum quinquaginta solidos melgurienses. Canonicis Sanctse Mari» de Campo , restituo ducentos solidos meigurienses pro malefacto quod eis feci. Restituo hominibus de yillamulacha , pro malefacto quod eis feci , mille solidos ipel-
guneoBe» ut dividant inter se juste. Homiiiibus de Ganoniab restiliio, proiaaiefacto quod eîs feci, trecentos soUdos melgonenses. Pro parte latrocinu Pontii de Navaga quam ego habui, restitue mille solides mdgurienses, exquibus induantur centum pauperes tunicis novis. Si quid residnum fiierit de illis mi&e sdidis , in cibos pauperum totidem expendanUir. Hominibus Maurdiani restituo , pro malefacto quod eîs feci , quingentoB solides mdgurienses. Hominibus de Relon restituo , pro malefacto quod eis feci, ducentos solides melgurienses. Hominibus de Parietestortas restituo, pro maleficio quod eis feci, ducentos soiidos melgurienses. Hominibus de Domo-nova reatituo , pro malefacto quod eis feci , mille soiidos melgurienses. Hominibus de Rogis, pro malefacto quod eis feci, restituo centuaa solides Bitterenses. Restitutionem istam , quae scripta est in hoc testamenio, faciant Templarii et Hospitalarii de medietate exfdetorum illius eleemosinae quam eis facio , médium per médium , exceptis ille mille cenCum morabotinis quas soli Templarii debentpersolvere monasterio Fondsfrigidi. Istam restîtutioDcm prssdictam faciant Templarii et Hospitalarii, adrecognitionem abbatis Fontisfrigidi ^ ad persolvenda débita mea, qu» sunt tria miHia quingenti solidi. Relinquo , ad recognitionem manumissorum meorum, omnia expleta quae habere debeo in Albera et in Pujols, excepta laboratione, quam dono Templariis , et tabernam Perpiniani et guidaticum vetulum et expleta qua; exierint de condaminis Perpiniani, quae relinquo ecclesiae Sancti Johannis de Perpiniano. Omnia alia expleta quae habere debeo in villa Perpiniani , excepto illo quod dedi templariis et Hospitidariis et L^rosis et ecclesiae Sancti Johannis , tamdiu teneant donec omnia débita sint persoluta. Quod si post hoc, clamer venerit pro debitis vel dampnis, secundum recognitionem suam tamdiu praefati manumissores predicta expleta Alberae et Pujols et Perpiniani teneant, donec omnia, sicut justicia et ratio dictaverit, sint persoluta. Omnem meiim alium
honorem , viddîoet comitatum Rossilionensem , et quidquid ad jus illius pertinet in Petralatensi et in Empnritanensi comitatai , sicut habeo vel habere debeo, et sicut in antiquis cartis inter me et comitem Empuritanensem scrîptum est, exceptb his qui in hoc testamento expresse rdiqui monasteriis , Templaiiis et Hospitalariis et ecdesiis et omnibus meis, totum integriter dono domino meo, régi Aragonum, et successoribus ejus, si abiero sine infante de legitimo conjugio; tali convenientia et tali inspecta ratione ut ipse, ea quœ in hoc testamento pro sainte animœ meae rdigiosis et venerabilibus locis reliqui, manu tenéant et pnedicta rdigiosa et venerabilia loca ea qus illis lelinquo in pace atque quiète absque dimînutione seu vexatûme in perpetuum tenere ac possidere faciat. Rogo etiam dominum meum regem, per eam fidem et per illum amorem quem iHi demonstro in hoc testamento, quando meum honorem qui ad jus illius non pertinebat illi dono, ut Berengarium de (Mes, meum parentem et meum carissimum amicum, et Ponicum de Tacidone et Guillelmum Sancti Laurentii et omnes meos (imicos deligat atque defiendat ab omnibus hominibus et honoiet, et omnia quae illius sunt
Si quis contra hoc meum testamentum venire temptaverit, ogere non valeat , sed in duplo componat. Factum est hoc testamentum 4 nonas Julii , anno dominiez incamationis mclzxii , régnante Lodoico rege. Signum Guinaidi , qui hoc testamentum scribere jussit, firmavit, testibusque firmari rogavit, etc. {Ex codice consuet. Perpin.)
