VIII. Ut abbati suo ac praeposito sint obedien
X. Ut nullus familiaritates externearum mulierum praesumat habere ; et qui inventus fuerit, severius corrigatur. Ut mulieribus in monasterium monachorum nullatenus ingredi liceat.
Statuimus atque decernimus ut nullus roonachum alterius absque permissu sui abbatis presumat retinere : sed cum inventus fuerit vagans, ad cellam propriam revocetur , ibi juxta culparum merita coercendus.
XV. De abbatibus vero vel monachis ita observare convenit, ut, quidquid canonicus ordo, vel regula S. Benedicti * edocet, et implere et custodire in omnibus debeant. Si enim hxc omnia fuerint legitime apud abbates vel monasteria conservata, et numerus monachorum , Deo propitio, augebitur, et mundus omnis per eorum orationes assiduas malis carebit contagiis. Sint monachi omnes omnino obedientes, sint frugalitatis decore pollentes, in opere Dei ferventes, orationi instantes, in caritate perseverantes : ne propter negligentiam aut inobedientiam , hoste circumeunte ac rugiente et quærente quem devoret , cibus efficiantur. Sit eis cor unum et anima una. Nemo suum aliquid dicat, sed sint eis omnia communia. In commune laborent, hospitalitatis omnino sint receptores.
Quisquis autem hac a nobis, Deo prxcipiente , dictata in confirmationem regularem monachorum , tentaverit aliqua transgressione cassare; si abbas est , anno uno ei communionis potestas suspendatur ; si praepositus, annos duos ; si monachus , aut fustibus verberetur, aut a communione et missa * et caritate annos tres suspendatur. Justum enim est ut subripientia vitiorum semina falce justitiæ resecentur, ne, dum simulatione continenti: nutriuntur, ita silvescant , ut nec securibus excidantur. »
! Canonum ordo vel regula , ms. Einsidlens. , a Mabillonio allatus, * Bt mensa, ms. Einsidl.
Idem editor Sirmondus , hisce recitatis , monet denuo : « Ad Augustodunensem praterea S. Leodegarii synodum referendus videtur canon , qui in altera collectione canonum e bibliotheca S. Benigni Divionensis, atque in aliis citatur, appellaturque primus canon Augustodunensis, bis verbis :
Canones Augustodunenses /Era 1.
Si quis presbyter, diaconus, subdiaconus, vel clericus symbolum quod sancto inspirante Spiritu apostoli tradiderunt, et fidem S. Athanasii præsulis irreprehensibiliter non recensuerit , ab episcopo condemnetur.
Dein in notis ad tomum eumdem, pag. 620, observat : « In codice Bonzvallis , itemque in Andegav. , Divionen. et aliis , qui elenchos exhibent episcoporum , quot numero in synodis singulis fuerint et canones ediderint, postremo loco hæc leguntur : « Consensus domini Leodegarii episcopi Augustodunensis. Ego Leodegarius , ac si indignus peccator episcopus, cum consensu fratrum meorum polliciti sumus, et perpetualiter placuit observandum. » Quæ subscriptio videri potest ad concilium boc nostrum pertinere. »
Eosdem canones cum Sirmondi observationibus Labbeus et Cossartius inserucrunt generali Conciliorum collectioni tom. 6, col. 535 : Sed et ipsi ibidem col. 1887 alterum canonem producunt : « Ad canones, inquiunt, supra editos pag. 559 , alium addit Petrus de La Lande V.C. ex collectione Canonum quæ est in bibliotheca Thuana; » qui cum ibi XIV appelletur, ex eo constat plures olim fuisse, quam qui nunc exstant, nec ad monasticam disciplinam omnes pertinuisse. Fuisse autem a S. Leodegario Augustodunensi episcopo dictatos, patet ex duobus hujusce colléctionis indicibus, quorum prior continet capitula canonum Græcorum et Latinorum , in cujus fine sunt haec verba : « Can. Augustodunensium sancti Leodegarii episcopi : » posterior autem index sic habet, « Episcopi qui hos canones dictaverunt, quorum nomina desiderantur. » Et ad calcem hujus legitur, consensio et confirmatio domini Leodegarii episcopi Augustodunensis.
Canon Augustodunensis.
Seculares vero, qui Natale Domini, Pascha, Pentocestes noa communicaverunt , inter catholicos non habitent. Nullas presbyter confertus cibo, aut crapulatus vino, sacrifieia contrectare , aut missas facere præsumat : quod si quis præsumpserit , amittat honorem. Mulieres ad altare ingredi non oportet.
(Nota ex collect, Concil, Mansi, t. Xl, col. 127, 138.)
Burchardus in sua canonum collectione, lib. 19, cap. 74, canonem affert ex concilio Eduensi , seu quod idem est Augustodunensi, can. v. Ille vero, quamquam acceptus ex concilio S. Leodegarii, ibidem non legitur, cum tamen ad nullum aliud referri commode possit (neque enim ante Burchardum ullum aliud legitur Augustodunense concilium) ; ideo huc referendum non immerito censui. Ivo quidem, et ex eo Labbeus, canonem quintum Augzstodunensem S. Leodegarii plane ab hoc Burchardiano diversum affert ; sed apud ístos decretorum collectores in signando canonum numero non semel erratum constat.
Ex concilio Eduensi.
Can. v. Si qui altario Domini deserviunt , si subito flenda cárnis fragilitate corruerint, et Domino respiciente digne pœnituerint, ita ut mortificato corpore cordis contriti sacrificium Domino offerant ; maneat in potestate pontificis vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixione tempore ab Ecclesiæ corpore segregare. Jta tamen ut sic officiorum suorum loca recipiant , nec possint ad altiora officia ulterius promoveri. Quod si iterato, velut canes ad vomitum reversi fuerint , et velut sues in volutabris ernersi jacuerint, non solum dignitate officii careant;, sed etiam sanctam communionem nonnisi in exitu percipiant.
EPISTOLA CONSOLATORIA,
Quam S. Leodegarius, episcopus Heduorum, post obitum germani sui Garmen, post amissos oculos et labia incisa, direxit ad genitricem suam, Suessiontis, in cenobio Puella- Fum, incipit.
(Ex ms. codice Maxentiano a D. Mabillon post Labbeum edita.)
I. Dominæ et sanctissime genitrici SicRADÆ, quæ antea per cognationem carnis , modo per conjunctionem spiritus facta es vera mater, et impletum est illud quod sancta Veritas dicit : Quicumque enim fecerit voluntatem Patris mei qui in colis est, ipse meus frater, soror et mater est; LEODEGARIUS servus &ervorum Jesu Christi salvatoris nostri ; gratiavobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Jesu Christo. Gratias ago Deo meo, qui non abstulit misericordiam tuam a me, sed dedit auditui meo gaudium et lætitiam pro fide nostra et patientia in omnibus persecutionibus et tribulationibus ejus ', quas sustinuisti in exemplo justi Judicis Dei , ut digna habearis in regno Dei , in quo elegit te Dominus Deus noster Jesus Christus ante constitutionem mundi , et dedit tibi non solum ut in eum credas , sed etiam ut pro illo patiaris , si qua consolatio in Christo, si quod solatium charitatis, si qua societas spiritus, si qua ? viscera misericordie in ipso, implesti sanctorum gaudium , omnis tristitia versa est in latitiam, quia nullo modo oportebat tristari ; sicut ait beatissimus Petrus : Modicum nunc si oportet contristari in variis tentalionibus, ut probatio vestræ fidei multo pretiosior sit auro quod per ignem probatur. Ita et B. Paulus testatur dicens: Jd enim quod in presenti est momentaneum et leve tribulationis nostra, supra modum in sublimitate œterne glorie pondus operatur in nobis?, etc. Et alibi: Rememoramini pristinos dies in quibus illuminati magnum certamen sustinuistis passionum , etc. Et ut confirmatio et retributio maneat in æternum, addidit dicens : Nolite itaque amittere confidentiam vestram , que magnam habet remunerationem. Patientia enim necessaria est, ut facientes voluntatem ejus * reporletis promissionem ; adhuc enim modicum aliquantulum, qui venturus est veniet : justus autem " ex fide vivit, Quod
s Tuis , Boll. tx mss. de La Marre.
? Si qua, Boll, ut Vulgata.
3 ternum , Vulgata.
4 Vobis necessaria est , ut voluntatem Dei facientes , Vulgata. . 3 Justus autem meus, Vulg. et Boll,
si sub(raxerit se , non placebit anime mec : nos autem non exutus subtractionis in perditione, sed filii in adquisitione anima *.
II. O Domina, quantum gaudium oportet te babere in Domino, nec lingua effari, nec pagina valet continere. Dereliquisti quod derelinquendum erat, adepta es quod desideravit anima tua. Exaedivit Dominus orationem tuam et vidit laerymas tuas, quas, multis peractis, fudisti in conspectu ejus, et quod paullulum videbatar impedire ad capiendam seternam beatitudinem truncavit a te, ut soluta a vinculo familiarium et libera ab omni compede mundi hujus, vaces et vivas Domino, et gustes quam suavis est Christus. Ipse est Deus noster, ipse est rex noster, ipse est Redemptor noster , ipse via et veritas et vita in agnitione Dei Patris , ct Filii, et Spiritus saneti ; ipsi serviendum est in perpetuo , de quo psalmista ait : Quid retribuam Domino pro omnibus qua retribuit mihi? Significans quid retribuendum sit, illico adjunxit : Calicem salutaris accipiam, et women Domini invocabo.
Ill. O felix mors quæ vitam tribuit! felix amissio rerum, qus divitias restituet sempiternas ! felix tristitia, quæ gaudium affert angelorum ! Impræsentiarum probasti, quantum clementissimus Dominus Jesus Christus misertus est tui , qui devotionem spiritualem et custodiam sanct disciplinæ et contemptum mundi tibi habere concessit, et pignora uteri tui de ærumna hujus sæculi et de errore præsentis vitæ eripuit, et dedit spem vitæ æternæ iis quos lugere poteras quasi mortuos, si superstites reliquisses in mundo; de quibus non est habenda moestitia, sed multimoda gratiarum actio referenda Deo Patri et Domino Jesu Christo. Ecce ablata est caligo, qux obscurabat pupillam animze , ecce abjecta est subfascinatio et cura praesentis vitæ. Jam non habet nudus luctam * ubi adhzreat manus sua suscepto jugo levi portans crucem Christi.
IV. Sequentes itaque Dominum, ejus præcedente misericordia , intrepidi procedamus ad certamen : fidelis enim est, dabit nobis victorlam, quia ipse præliabitur pro nobis, et conteret satanam sub pedibus nostris velociter. En quo Deus suos milites vocat ad certamen, quibus post victoriam paratas habet coronas, et talibus armis induit, qualia inimici eorum non habent, id est scutum fidei, loricam justitiæ, galeam salutis, in quo possint omnia tela nequissimi ignita extinguere,
* Nos autem n. 5, s, filii, in perditionem, sed fidei , in acquisitionem anime.
Vulgata.
* Luctans, conjiciunt Doll.
et gladium apiritus quod verbum Dei, per omnem orationem et obsecrationem orantes omni tempore in spiritu , et in ipso vigilantes.
V. Nihil vult Rex noster in suis militibus de veteribus armis, nec de veteri vestimento reperire, sed innovatos vult probare ad prelium ; et si aliquid fecerit (quod absit) de vetusta consuetudine, quamvis parvüm videatur, maximum generat detrimentum, præcipue si aliquid odii contra inimicos fuerit in corde, quod avertat Deus ab animo christianorum fidelium. Qux enim potest perfectior esse virtus, ut diligendo inimicos mereatur effici filius Dei, et dimittendo debito mereatur absolvi a vinculo delictorum suorum ? dicente Domino : Si quis mihi ministrat , me sequalur, et ubi sum ego , illic et minister meus erit. Qualem viam Dominus decuit sequi , audi eum dicentem cum ad crucem iret : Domine Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt. Si auctor vilae æternæ, qui carnem de virgine afsque peccati macula assumpsit, pro inimicis orabat; quauto magis nos qui pleni sumus peccatis, oportet inimicos diligere et orare pro eis, ut imitando Dominum et sequendo illum, mereamur partem habere in regno illius cum sanctis? Et si sunt nonnulli quos perversitas vitæ in communione a nobis separabat , tamen in id quod conditi sunt non sunt odiendi, sed potius propter precepta Dei diligendi.
VI. lllud namque summopere cavendum est, ut quos divina pietas de cura rerum temporalium liberavit , nullatenus nec corpore, nec animo revertantur; et si qua sint quæ jure legitimo debentur, cum omni festinatione vendita aut data, vel etiam dispensata pauperibus ', ad thesaurum regni coelestis et aeternam beatitudinem. animus incalescat. Huic exemplo Maria obsequens , quæ sedebat ad pedes Domini, audiebat verbum illius : Martha autem. satagebat circa frequens ministerium. Qua stetit et ait: Domine non est tibi curæ, quod soror mea reliquit me solam ministrare ? dic ergo illi ut me adjuvet. Et respondens dixit illi Dominus : Martha , Martha sollicita es, et turbaris erga plurima; porro unum est necessarium: Maria optimam parlem elegit, que non auferetur ab ea. Tanti amoris æstu Maria intrinsecus anhelabat, ut etiam a corporali ministerio Domini vacaret , et solam ejus potentiam deitatis, in quantum Dominus ei praestabat, contemplaretur. Ideo oportet, ut quisquis ad hanc con-
1 Dum fuerint forte addendum, Doll.
templationem surgere meruerit ; et malis impedistur obetaenlis, die ac nocte psalmis et hymnis et canticis spiritualibus vaeans, et obedientiam sanciæ Regulæ custodiens , preestoletur venientem Dominsm accensa lampade, uf cum venerit et pulsaverit, confestim aperiatur ei. Nihil melius quam timor Dei, nihil dulcius quam respirare in mandatis ejus.
VII. O bona domina, quod tibl plus Dominus præparatum habet, nec oculus vidit, mec auris audivit, nec in cor hominis ascendere potest. Qualiter in presentem vitam te Dominus remuneravit , audi et ausculta. Pro obsequio famularum dedit tibi omnes fratres. sanctos, qui quotidie pro te orant; pro servitio ancillarum dedit tibi sorores sanctas , quarum consortio frueris ; pro labore præsentis vitæ , quietem in congregatione monasterii ; pro amissione rerum, Seripturam divinam, et meditationem sanctam , et orationem assiduam ; pro amissione parentum, habes venerabilem et sanctam deminam Itheriam abbatissam : est tibi mater , est tibi soror , est tibj filia. Tu itaque eis vicissitudinem redde , quia, ut certus sum ip Christo Jesu , est vobis cor unum et anima una. Ideo te confido ita omnia accepisse, quia non meis meritis, sed eola misericordia Christi per tuam orationem et sanctitatem omnia mihi a Christe collata sunt. Fidelis sermo et omni acceptione dignus, quia Christus Jesus venit in hunc. mundum peccatores salvos facere, quoram pri- "us ego sum, sed ideo misericordiam consecutus sum, ut in me clementissimus Jesus ostenderet patientiam suam, ad consolationem omnium peccatorum et spem veniæ. Quod minus apud nos terrena habetur substantia, de thesaurig sacrarum Scripturarum vobis direximus ; et cum legeritis et audieritis » gratias agite Domino per sseula æterna. Amen.
ANNOTATIO MABILLONII.
Monsetcrium Puellare S. Mariæ apud Suessionas, ordinis 8. Benedicti , hactenus florentissimum, condidit Ebroinus eum Leutrude uxore sua et Bovone filio, primo quidem in angusto fluvii Axone meditullio extra urbem, postea intra ipsius urbis mænia : « quo monasterio ita fundato, » inquit seriptor Vii» S. Drauseionis, « maximam ibi sanctimonialium catervam aggregavit Drauscies, eisque abbatissam præfecit nomine Ætheriam » (a Leodegario supra Itheriam dictam), « quam ex religioso Jotrensi ocenobio sibi adsoive-
rat. » Exstat apud Melchiorem Reginaltum in Compendio Histor. Suession. privilegium eidem monasterio concessum a Drauscione, prolixius apud Bollandum, ad diem 5 martii et in addendis, datum « Augustæ Suessionum anno 14 regni domini nostri Chlotarii regis, » in quo « secundum Regulam S. Benedicti, ad modum Luxoviensis monasterii, quod beatus Columbanus tenuit, » militare jubentur puellz Deo sacratæ. Eamdem regulam Leodegarius supra « Regulam sanctam » appellat. Illuc secesserat Sigrada Leodegarii mater, an, tequam is ab Ebroino vexari coeperat ; nisi si forte eo loci ab Ebroino relegata , volens in vota religiosa concessit.
TESTAMENTUM S. LEODEGARIL ',
(Perard., Monum. hist, Burgund., p. 3.
— Mirzus, Opp. diplomat, — Gallia christiana , t. IV. — Brequigny, Charte et Diplomata regum, t. I, p. 1. — Bolland., Acta SS, ad diem it octobr.)
[4nno incamationis Dominice Dei
(Interpretatio vetus szculi xvi, — Ex historia ms. episcoporum Æduensium.)
[I An de l'incarnation de nostre Sau-
et Salvatoris Domini nostri Jesu Christi DC. quinquagesimo tertio, Indictione decima , regnante Theodorico filio Clo-
veur Jésus-Christ, 653, en Ü'indiction deux, regnant Théodoric fils du roi Clautaire, estant maire du Palais Lan-
tharis, gloriosi regis, Majore vero Do- | degesme, fils dc Herchion. ] — Je, Lé-
ANNOTATIONES.
* Vulgatum a Perardo (Monumenta histor. Burgund. p. 3.) cujus lectionem sequimur, et a Mirzo (Opp. diplomatica) cum discrepantii quas margini apposuimus, Illud examinandum susceperunt Cointius et Mabillonius, Cointius (annal, ,t. HI, p. 581), post Perardum, hoc esse neoterici opus pronuntiavit, Mabillonius (4fnnal. , t. I, p. 418) corruptoscaracteres chronologicos fatetur, sed legitimam esse testamenti substantiam contendit ex posterioribus instrumentis, Legitur praeterea inter ejus opera posthuma (t. T, p. 530) epistola qua ipso chronologicos caracteres tuetur, non omnes quidem ; nec enim hujus ætatis mos fuit annos ab incarnatione repetendi , nec annus Christi 653 cum regno Theodorici HIT occurrit; nec indictio X nec Leodegisi majoris-domus tempora facile cum his conciliari queunt, sed has notas expungendas censet. Huic favet Mirzus, apud quem ex notis chronicis nulla prorsus apparet, præter septimum episcopatus Leodegarii annum et regni Theodorici annum tertium. Hzc autem duo non consonant; annus enim episcopatus Leodegarii VII concurrit cum anno Chr. 665 ( Gall. Christ, t, IV, p. 350). Mabillonius quidem annum episcopatus XVII legere jubet pro septimo et conjicit notam decussatam per amanuensium ín apographis omissam fuisse; regis autem Theoderici
454 ANALECTA
mus Leodegiso, filio Herchinoaldi («) : ] ego Leodegarius, etsi indignus episcopus Eduorum, septinro (4) episcopatus mei anno, considerans varias re- , rum immutationes, sed et incvitabilem mortis terminum, ac formidabilem judicii et cunctis tremendam districtionem judicis horam, simul pro his hujuscemodi ad illam disciplinam recurrens quz przcipit : Date et dabitur vobis, et fücite vobis amicos de mammona
HISTORICA
ger, encor que indigne évêque d'An- .
tun et en la septiesme année de moa épiscopat , — considérant les variables mutations des choses et inévitable terme de la mort, et espouvantable heure du jugement de Dieu,— semble.
blement, et pour ces choses et autres semblables, retonrnant à cette discipline qui dit et commande : Donnes, et il vous sera donne, et faictes vous des amis d'iniquités, qui vous recepvrontaux
LECTIONES VARIANTES
(4) (4nno Incarnationis . . . Herchinoaldi.) Hzc omnia uncinis inclusa , ut præpostere subdititia, omnino omisit Miræus ac italico caractere signanda
censuit.
{+} Septimo. Mabillon addit decimo.
ANNOTATIONES.
annum Ill recte illigat cum anno Christi 676, sub quo testamentum Leodegarii collocandum arbitratur. Verum id consistere non potest, cum j* ab anno 674, ab Ebroino comprehensus Leodegarius et in carcerem conjeetus foret , donec avulsis oculis interemptus est, BREQUIGNY, — In his tantorum virorum dubiis, vix ausi sumus novam tentare viam ad reducendas in unum ac forsan in verum varias hinc inde dilapsas sententias. Nobis enim utcumque ratum aut sakem probabile visum est, ut diximus supra p. 182 et seqq. tres distinguendas esse in hoc instrumento temporis notas, 1° Aliz ad ejus creationem referunter, nempe insignis illa LIV episcoporum confirmatio sub Snem laudata ac forsan septimus episcopatus Leodegarii annus, ad mentem eorum, inter qnos Mabillon in Acta Sanctor, O. S. B., tom. M, prafatio, qui initium episcopatus anno DCLIX, et concilium sub sancto Leodegario anno DCLXV adscribuut. 2 Alim note ad ultimam hujusce codicilli confirmationem faciunt, nempe tertius annus regni Theodorici, ac synodus Christiacensis, que in fine tantum ac veluti secunda manu reposita fuere, 39 Alis demum note initio præfixæ haud incunctanter supposititiæ ab altera interpollatoris manu, ac, ni fallor, a notario qui seculo X hoc instrumentum in tabulario ecclesiæ Æduensis rescripsit, ac plura ejusdem apographa edidit, cum dilitigantibus acriter hinc episcopis, illinc comitibus Æduensibus, res ad Johannem VIII S. Pontificem dirimenda delata est. His positis, cum hoc instrumentum publice confirmaverit præfatur Johannes papa VIII, ac de ejus auctoritate perpetua traditio in ecclesia Æduensi, multis licet impetita litibus, firma tamen permanserit, imo cum per multa tempora viguerit matricula a S. Leodegario iustituta, ac seculo usque decimo quarto Denarii S. Leodegarii nomine insignita duraverit, nihil jam obstat quin vel criticus asperior totus abeat in celcbr. Mabilloni sententiam , peccare nempe hoc instrumentum quibusdam temporum notis , quoad vero substantiam ; bonum
habendum esse ac genuinum,
ANALECTA
iniquitatis, qui vos recipiant in colis ' et illud recordans Sapientiz monentis :
Redemptio animo viri divitis ejus , et sicut aqua ignem exlinguit, ila eleemosyna extinguit peccatum ? : pro amore Divinitatis, pro remissione peccatorum, pro pia quoque recordatione domini Clotharii et Valdechildis reginz, pro statu necne regis Theodorici et regni ac cunctorum procerum ejus, precipue pro his, qui in dicendis rebus conquirendis adjutores et collaboratores nobis extiterunt, dono, trado, transfundo et hæredem statuo ecclesiam beati Nazarii, titulum mei præsulatus, de rebus meis.
Hoc est, de Mariniaco villa, quz jacet super Stantiam /2/ fluvium ?, quam michi jam dicta regina de proprio suo in proprium meum delegavit et per regale instrumentum charta habere concessit : nec minus de Tiliniaco # villa, quæ de jure materno ab avis et proavis michi competit, et est super fluvium Sagonam 5; necnon et de Olgea ft) 6 at de Cananis? (c) villa, quam de Bodilone (c) et Sigrada, Deo devota, conquisivi, cujus terra sita est tam infra Divionem castrum quam circa. Quas villas cum catallis suis ?, servis (4/ utriusque sexus, vineis, pratis, aquis, stagais, cursibus , recursibus , sylvis , pas-
LECTIONES {a} Sconem. Miræus.
HISTORICA
cieux — et me ressouvenant de ce qu'est escript : le rachapt de l'âme de l'homme sont ses richesses et comme l'eau estaing le feu, aussy faict l'aumosne laquelle estaing le pesché, — pour l'amour de la divine bonté, — pour la remission des peschés de dom Clautaire et de Zelchedine Reyne — pour l'estat du Boi Théodoric, et du royaume et de tous ses princes et seigneurs, principalement de sa race, qui nous ont esté coadjuteurs, conlaborateurs et donateurs és dits biens—donne et transporte et fais héritiére l’église Saint-Nazare , titre de mon évéché, de tous mes biens, scavoir :
De Marignac sur la rivière de Sicanan, après dit Rouche, que ladite Reyne m'avait donné du sien en propriété, signé par le cachet royal ; — comme aussi du village de Telma qui m'appartient da côté de ma mère etde mes grands-aicux, estant iceluy sis sur la rivière de Saône — et du village de Canabis, dist après Chenóve , que j'ai acquis de Baudillon et Sigrate, devers laquelle terre, est assise tant au-dessous de Dijon-le-Chasteau (qu'à l'entour) : — tous lesquels villages et chapelles avec leurs hommes de quelque sexe qu'ils soient, terre, vigne, pays, deux estangs, cours, bois,
pasquiers , petitz et grandz , transpor-
