CHAPITRE PREMIER. 1840. Page

Discours latin de l'élève Henri Lemaître.

BODUOGNAT, CHEF DES NeRVIENS, A SES SOLDATS.

Videtis féroces tyrannos, videtis istam aciem hostium immanium ; audite ducem, audite Régis mandata, auditeque patrise in lacrimas effusae vocem !

Ecce ergo infandus victor ; fortunâ ferox, armisque superbus adest Cœsar ! Jàm, fratribus devictis, patriam nostram populaturus venit : ovans exercitùs ordines lustrât ; militibus victoriam jàm spondet ; nonne videtur triumphans nostram exiguam aciem despicere? nonne jàm nos serves currui jungere? Prospicite nunc istos miserorum fratrum sanguine tinctos milites : lateri agglomérant, clamores horrendos ad sidéra toUunt, nobis minantur, praelia poscunt, et jàm stragis avidi, in nostrum exercitum ardent irruere !

Romanisne igitur solis fortuna secunda?

Si semper victores, nonne possunt denique vinci ? Saepè dolo plus quàm verâ vi, miseras gentes submiserunt, sed tandem nobis Deus aliquis appulit : ulciscamur fratres, ulciscamur subjectse terrae injurias. Nàm si semel victi fuerint inimici, omnes videbitis nationes subito commoveri, et in odiosos irruentes tyrannos, libertatem recuperare : tùm quanta vobis erit gloria, quantae laudes et quanta Isetitia : potestis verô, satis erit voluisse.

Isti enim, si pro gloriâ pugnant, nos autem pro patriâ : adsunt immanes tyranni, stragem, servitutemque ferentes in quietas gentes ; nos autem pénates, mulieres, liberosque et patres defendimus : vim vi repellimus, libertatemque vitamque propugnamus.

Dii pro nobis :

Equitibus superbus hostis incedit, sed quid nostrâ refert? Situ valemus, nec potest nobis nocere equitatus iste : à tergo mons défendit ; latus utrumque arbores flumenque tegunt : eamus igitur et in hostes ruamus ; nec fugae locus, nec est nobis médium victoriam inter et servitutem, nisi mors, sed non inulta. Si quis ad versus nos pugnat Deus, moriamur, sed in corporibus hostium agglomeratis ; sit etiam mors patriae utilis : mori pro patriâ, fieri immortalis!

Sed, spero, Victoria nos manet ! Vindicamus Patriam, vindicamus fratres ! ah ! video jàm omnes in hostes irruere, fratrum sanguinem sanguine ulcisci ardetis !

Libertas, libertas, te semper fruemur, nec crudelis victor liberosque pati'esque nostros trucidabit. Vindicta desperatioque nostrum animum impellant! nobis rabies, iraque et tristis fratrum memoria, virtutem afFerant, nec patiamur nos victoris serves : in média arma ruamus, moriamur que potiùs !