‹ Histoire des dogmes dans l'antiquité chrétienne [microform]Chapitre 504 sur 1102 · Epist. CXLVI, 1 ; In Sophon., III · texte numérisé non relu

Epist. CXLVI, 1 ; In Sophon., III

2. Ajibroise, De mysteriis, 52, 5i; De sacramentis, IV, 14, 23.

signifieatur, Ipse dicit sanguinem suum. Ante consecrationem aliud dicitur, post consecrationem sanguin nuncupatur. Et tu dicis : Amen, hoc est, verum est. Quod os loquitur mens interna faiteatur j quod sermo sonat aiTectus seutiat i.

On a pu remarquer dans ces paroles l'expression très nette de la conversion substantielle : Benedictione etiam natura ipsa mutatur... non valehit Chrisii sermo ut species mutet elemeniorum?... quae sunt in id mutare quod non erant. La même précision se retrouve dans le De sacramentis, dont l'auteur a d'ailleurs sans aucun doute utilisé et presque copié parfois saint Ambroise.

Tu forte dicis : Meus panis est usitatus. Sed panls iste panis est ante verba sacramentorum : ubi accesserit consecratio, de pane fit caro Cliristi... Si ergo tanta vis est in sermone Domini lesu ut inciperent esse quae non erant, quànto magis operatorius est ut sint quae erant, et in aliud commutentur... Ergo didicisti quod ex pane corpus fiât Christi, et quod vinum et . aqua in calicem mittitur : sed fit sanguis consecratione verbi caelestis... Antequam consecretur, panis estj ubi autem verba Christi accesserint, corpus est Christi... Et ante verba Christi calix est vini et aquae plenus : ubi verba Christi operata fuerint, ibi sanguis Christi efficitur, qui plebem redemit. Ergo videte quantis generibus potens est sermo Claristi universa convertere 2.

. La doctrine de l'église de Milan et de celles qui en dépendaient semble donc très claire vers la fin du IV* siècle^. Saint Ambroise la précise encore en observant que le corps eucharistique de Jésus-Christ est bien son corps historique : « Et hoc quod conficimus corpus ex Virgine est... Vera utique caro Christi quae crucifîxa est, quae sepulta est : vere ergo carnis illius

Page 1