LIVRE IIL
1 Considerate terram , qualis sit : et populum qui habitator est ejus , utrum fortis sit , an infirmus , si pauci numéro an plures : ipsa terra bona an mala ; urbes quales , muratae an abaque mûris ; humus pinguis an sterilis , nemorosa an absque arboribus ( Nombr. , Xili , 18 , 19 , 20 ).
2 In solitudine hâc jacebunt cadavera vestra. Omnes qui numerati estis à viginti annis et supra et murmurastis cdntra me non întrabitis terram... {Nombn , XI v , 3i , 35 ; xxTii , 14 ; Deuteron, , m, 27 ).
LIVBE Ht. 399
3 More Neboukim , pars lll , cap. XXXY et suir. ^ Esprit des Lois^ Ht. X'XI, chap. m.
5 Terra mea est et vos advenae éi coloni mei estis... O Israël... ! Ëcce terrain quam Dominus tuus dat tibi ( Leoitiq,, XXV , ^3. — Deuteron, ).
6 Dividetur terra juxta numerum vocabulorum. Pluribus roajorem partem dabis, et pauciorîbus mlnorem... Ità duntaxât ut sors tei^ram tribubus dividat et familiîs. Quidquid sorte contigerit, hoc vel plureà accipiant , vel pauciores. {^Nombr, , XXVI , 53 , 54 , 55 ). Ego enim dedi vobis illam terram in possessîone , quam dividebis vobis sorte. Pluribus dabitis latiorem et paucis angustiT)rem. Singulis ut sors cediderif , ità tribuetur haereditas. Per tribus et fâmilias possessio dividetur ( Idem^ XXXII 1 , 5^ ).
7 Et dividetis terram istam vobis per tribus Israël : et mittetis eam in hxreditatem vobis et advenis qui accesserint ad vos, qui genuerint filios in medio vestrûm , et erunt vobis sicut indigense inter filios Israël. ' Vobiscum divident possessionem in medio tribuum Israël. In tribu autem quâcumque fuerit advena , ibi dabitis possessionem ait Oominus (EzÉ- CHIEL, XLVli, 22).
8 Congregafique sunt omnes (ilii Israël in Silo... ad quos Josue ait... Ëligite de singulis Iribubus temos viros ut mittam eos et pergant atque circumeant terram et describant eam juxta numerum uniuscujusque multitudinis : cùmque surrexissent viri... praecepit eis Josue... Itaquë perrexerunt et lustrantes terram in septem partes diviserunt , scribentes in volumine (JosUE, XViil , i, 4ï 9- — JosÈPHE, Aniiq. judaiq. , liv. IV , chap. viii ).
9 Haec est haereditas (iliorum Simeon juxta cognationes suas, in possessione in funiculo filiorum Juda ; quia major erat ; idcirc6 filii Simeon possiderunt in medio haereditatis eorum ( JosuÉ , XïX , 8 , g ).
10 Voy, pour les divisions par tribus et par familles, JosuÉ , XIII , XX. — Antiq.^udaîq.^ liv. IV, chap. Tlll.
1 1 Description de l'Egypte^ étatancien , tom. 1 9 p. 3a 6.
12. GuÉNÉE , Lettres de quelques Juifs à Voltaire , VI"*, § a , § 8 , note du chrétien,
i3 Sin autem habuerit proximum, et ipse pretîum ad reâimendum , potuerit învenire \. computabuntur fructus ex eo tempore quod vendidit... Qubd si non invenerit manus ejus ut reddat pretium , habebit emptor quod emerat usquë ad annum jubilseum [Leoitiq., xxv , 37 , 28).
i4 At Booz senioribus et universo popuio : Testes vos, inquit, estis hodië... Responditque omnis populus qui erat in porta et seniores : Testes nos sumus (RuTH , IV , 9 , 1 1 )•
1 5 £t emi agrum ab Hanameel (ilio patris mei : et scripsi in libre, et signavi, et adhibui testes, et accepi librum posses* sionis signatum ; et dixi Baruch in oculis Hanameel , in oculis testium qui scripti erant in libro emptionis , in oculis omnium Judaeorum... Sume libros istos , librum emptionis hune signatum, et librum hune qui apertus est ( JÉRÉMIE , XXXII , 10, 12 , i4). — f^oy. la MlSCHï^A , pour les divers contrats des Hébreux. ■
16 Sanctificabisque annum quinquagesimum... Ipse est enim jubilœus. Revertetur homo ad possessionem suam et unusquisque ad familiam pristiaam... Quand6 vendes quippiam civi tuo , vel emes ab eo , ne contristes fratrem , sed juxta numerum annorum jubilaei emes ab eo , et juxta supputationem frugum vendet tibi ( Levitiq,^ xxv , 10 , i4 )•
ij Vse! qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis , usque ad terminum loci : numquid habitatis vos soli in medio terrœP In auribus meis sunt haec, dicit Dominus cxcrcituum : Nisi domus multœ desertœ fuerint , grandes et pulchrse absque habitatore ? (ISAIE, V , 8).
1 8 Facti sunt principes Juda quasi assumentes terminum : super cos efTundam quasi aquam irammeam (OsÉE, v , 10 )•
19 Qui vendiderit domum intra urbis muros, habebit licentiam rcdîmendi , donec unus implcatur annus. Si non redemcrit et anni circulus fuçrit evolutus, emptor possi-
LIVBE III. 4<^I
débit eam , et posteri ejus in perpetuum et rediçii rton poterit, edam in jubilaeo ( Leçitiç,^ xtt, 2g , 3o).
20 Remarquez bien que le législateur dit à la tribu de Lévi qn elle n'aura ni portion ni héritage en Israël : «( In terra eorum nihil possidetis ^ nec habebitis partem » in eos. » Ils ne sont par conséquent aptes à posséder d'aucune manière ; il n y a d'exceptions que pour les faubourgs des villes dont il sera parlé plus loin.
Cùmque întraveris terram, afque habitaverîs in eâ , toiles, de cunctis frugibus tuis primitias , et pones in cartallo j pergesqùe ad locum , quem Dominas Dcus tuus elegerit ( Beuteron.,. xxyi ^ ' i 3)«
21 Nomhr.^ xvn , xix. — LeçîHq.^ II , vu. — Deuteron.^ XXVI , a , XIV f XVIII- — Nombr,^ xviii ,3. '
ii2.lje verset cinquième du chapitre XXV du Lévitique , dit : « Tu ne moissonneras point ce qui sera provenu de soimême des grains précédemment tombés en moissonnant , et tu ne vendangeras point les raisins de ta vigne non taillée : ce sera Tannée du repos de la terre. » Cela 's^applique seulement aux prémices et aux oblations 1 tu ne moissonneras point, pour en faire l'offrande ; car le verset suivant ajoute : « Mais ce qui proviendra de la terre l'année du sabbatb vous servira d'aliment à toi, à ton serviteur, etc. » Il n^ a pas de contestation à ce sujet.
23 Dedecimis, Voy. la Collection des Critiques sacrés ^ sur le chap. XXVI du Deuter,
2iExod., XXIII, 17; Deuter,^ xvi, i6.
25 Anno tertio separabis aliam decimam , dit la Vulgate'; tandis qu'il y a dans le texte , totam decimam , ex omnibus quœ nascuntur tibi eo tempore, et repohes -infra januas tuas : venietque lévites qui aliam non habet partem fiée possessionem tecum, et peregrinus ac pupillus et vîdua, qui intra portas tuas sunt, et comedent, et saturabuntur (Jûeutm,^ XIV, 28).