Pariage conclu entre Louis VII et l'abbaye de Fleuri

(T. II, p. 197.)

Cet acte royal, daté de Lorris, 1173 (le texte porte par erreur 1163), ne nous est connu que par le cartulaire de Fleuri (Arch. dé[)art. du Loiret), fol. 165 et 166. Catal. des actes de Louis VII, n" 640.

In nomine sancte et individue Trinitatis, amen. Ludovicus, Dei gratia Francie [sic) rex. Dignuni est et régie benignitati conveniens non solum eeclesiis regni jura sua illesa conservare, veruni etiam ipsas benejîciis ampliare. Eapropter ecclesiam S. Benedicti volentes ampliare, tum quia a/itecessorum noslrorum liberalitas privilegioruni magnorum prerogativa extulit, tum quia nos vencrabilis abbas Macarius officiosa

sedulitate coluit et dilexit, castellum de Molineto, quod a Roberto rerum fiscalium commutatione facta acquisii'imus, et in qiio ahbas, ut non gratia tantiim sed jure quoque aliquid pnssideret, 500 librns persoh'it, inter nos et ipsum abbatem et successores suos in perpetuum commune esse statuimus. Et concessimus quod scilicet castellum de Molineto, cum omnibus appendiciis suis, inter nos et abbatem et successores suos ita erit commune per omnia quod nos ibidem sine abbate nullum, neque abbas sine nobis, unquam habebimus dominium, sed redditus et proventus et omnes exitus et emolumenta inter nos equa lance partientur. Si vero proventus et emolumenta aut aliqua foris facta provenerint, nos et prepositus noster de medietate abbatis et prepositi sui nihil poterimus relaxare, neque abbas de parte nostra et prepositi nostri quicquam poterit condonare. Prepositus noster homines de castellaria sine preposito abbatis non poterit implacitare, neque justitias tenere, neque prepositus abbatis sine preposito nostro, nisi per craantum utriusque. Nos in preposito abbatis nullam justifiant habebimus, neque abbas in preposito nostro, excepto quod prepositus abbatis faciet nobis et preposito nostro fidelitatem, et prepositus noster abbati similiier et preposito suo faciet fidelitatem. Nobis non licebît ibi constituere servientes, prêter prepositos, sine assensu et voluntate abbatis, neque abbas sine assensu nostro. Si in villa edictum pro aliqua re clamari oportuerit, ex parte nostra et abbatis et prepositnrum nostrorum clamabitur. Una tantum domus, que Dongio vulgaliter vocatur, nostra proprie et singulariter erit, ad cujus custodiani vei reparationem et munitionem nihil abbas pro parte sua de suo cogetur expendere, nec aliud serK>itium abbas et ecclesia nobis faciet occasione guerre quam quod solebat facere ante Molineti acquisitionem ; permanebitque castellum inter nos commune et sine certarum partium assignatione. Quia vero, post hanc pactionem inter nos et ecclesiam factam, contigerat nos partem quam in Molineto habebamus, Petro de Cortenaio fratri nostro contulisse, postea ad animum reverlentes et attendentes propter hoc abbati et ecclesie sue damnum pariter et periculum ingens imininere, tam in castello quam in terra circumjacente, amore et precibus dilecti nostri Arraudi, venerabilis abbatis, donum quod fratri nostro de Cortenaio feceramus, ad nos revocavimus ; statuentes et firmiter concedentes quod nos et successores nostri illud in manu nostra tenebimur retinere, nisi forte sepedicte ecclesie S. Benedicti ex regia largitione totum conferatur. Quod ut perpétue mancipetur stabilitali, scribi et sigilli nostri autoritate precepimus confirniari.

Actum Loriaci, anno ab incarnatione Domini 1163. Astantibus in palatio nostro quorum nomina subtitulata sunt et signa. S. comitis

Teohaldi, dapiferi nostri. S. Mathei camerarii. S. Guldonis buticularii. S. Radulphi constabularli. Vacante cancellaria.

28. — Louis VII ukfend l'abbaye d'Issoire contre LE COMTE d'Auvergne. (T. II, p. 293.)

La charte qui suit ne nous est connue que par un vidimus de 1380 (Bihl. Nat., latin 11826). Elle est datée de Clermont-Ferrand, 1159. Cf. notre Catal. des actes de Louis VII, n" 422.

I/i iiomine sancte et indlvldue Trinitatls, amen. Ego, Ludovicus, Dei gratia Francoruni rex. Regnoruin status non nostra ope sed divlno moderamine guhernatur. Unde regiain niajestateni decet pro Ecclesia ejus per quem regnamus sollicltudine conciere et paci ejus proi'Ulere. Kcclesia yciodorensis , predecessorum nostrorum regum Franc ie fundata beneficiis spcclaliter nostra est. Quam cuni cornes Montisferrandc, Guilelmus, filius comitis Rotherti militis, af/ligcret molestiis et novis gra~ varet consuetudinihus, addt presentiani nostram venerahilis abhas lilduinus, suppllcans ut injurias ecclesie emendaremus et ecclesia per nos pristinain recuperaret libertatem. Noverit itaque presens etas et futura quod prenunciatus cornes recognovit, in presencia nostra et baronum nobis assidencium, se adversus ecclesiam et villas ad eani pertinentes deliquisse, et questus, tallias, exactiones, placita, claniores, justicias et oninia que antecessores ejus contra jus usurpai'erant, in perpetuum quitta clamavit et guerpivit, salvis consuetudinibus aliis que de jure hereditario juste et racionabiliter ibidem habere debebat. Abbatem inde a conventionibus quas ei habebat., et homines yciodorenses a sacramento quod molestia ejus compulsi fecerant, absolvit. Quod ut ratum et inconcussum futuris temporibus permaneat, sigilli nostri auctoritate confirmari et nominis nostri karactere precepimus consignari.

Actum publiée apud Clarum-Montem, anno incarnat i Verbi JP. C°. L°. VIIIP. Astantibus in palacio nostro quorum titulata sunt nomina et signa. S. Matliei camerarii. S. Guidonis buticularii. S. Mat/iei constabularli.

Data per manum (monogramme) Ilugonis cancellarii.

INDEX

DES