GREnOR. Dialog. II, prolog
6. L. P. p. 324 : « Fecit aulem in domum suam iuxta Lateranis monasterium in honore sanctorum Andreae et Bartholomei, qui appellalur Ilonorii, ubi praedia et dona simul obtulil. » Ce même « monasterium Ilonorii » est mentionné
Le Liber pontificalis ^ dans la vie du pape Léon 111 (795-816), donne une liste des monastères romains de la fin du viii^ siècle. Rome, à ce moment, n'en comptait pas moins de quarante-neuf. Sur le nombre, il y a des couvents de femmes; il y a des couvents indépendants d'hommes ; mais il y a aussi nombre de monastères unis à des basiliques. Ceux-là seuls nous intéressent :
Monasterium sancti Pancratii qui ponitur iuxta basilicam Salvatoris.
M. sanctorum Andreae et Bartholomei qui appellatur Honori.
M. sancti Stephani qui ponitur iuxta Lateranis.
M. prinii martyris Stephani qui ponitur ad beatum Petrum apostolum.
M. sanctorum lohannis et Pauli qui ponitur iuxta beatum Petrum apostolum.
M. sancti Martini qui ponitur ubi supra.
M. sancti Stephani ubi supra qui appellatur cata Galla Patricia.
M. sancti Gesarii qui ponitur ad beatum Paulum apostolum.
M. sancti Stephani ubi supra.
M. sanctorum Gosme et Damiani qui ponitur iuxta Praesepem.
M. sancti Andrée qui appellatur massa Iuliana [ubi supra].
M. sancti Adriani qui ponitur iuxta Praesepem.
M. sancti Gassiani qui ponitur iuxta sanctum Laurentium foris murum.
M. sancti Stephani qui ponitur ubi supra.
M. sancti Victoris qui ponitur ad sanctum Pancratium.
(viir siècle) dans l'itinéraire dit d'Einsiedeln. Urliciis, Coder lirais Romae topographicus (Wurzbourg 1871), p. 73 et 74.
LES ORIGINES DE l'oFFICE ROMAIN. 77
M. sancli Andrée qui ponitiir iuxta basilicam Apostolorum.
M. sancti Agapiti qui ponitur iuxta titulum Eudoxie.
M. sanctorum Eufemie et Archangeli qui ponitur iuxta titulum Pudentis.
M. sancti Donati qui ponitur iuxta titulum sanctae Priscae.
M. Hierusalem qui ponitur ad beatum Petrum apostolum.
Si nous mettons à part ce dernier monastère qui pt vraisemblablement un couvent de femmes, suirant une conjecture de M^"" Duchesne, nous avons "au total dix-neuf monastères annexés à des basiliques ^ . La basilique du Vatican en a quatre : Saints- Jean-et-Paul date du v^ siècle ; Saint-Etienne-Majeur passe pour avoir été fondé par Galla, fille du consul et patrice Symmaque, au cours du vi^ siècle; Saint- Etienne-Mineur date du pape Etienne II (752-757) ; Saint-Martin remonte à l'époque du pape Grégoire III (731-741)^. La basilique du Latran en a trois : Saint-