‹ Introduction à l'étude du droit romain, traduite de l'allemand de M. F. Mackeldey, professeur à l'Université de BonnChapitre 130 sur 142 · TABULA VII · texte numérisé non relu

TABULA VII

(VIL. 8.) Nostræ contra XJ1 Tabulæ cum perpaucas res capite sanxissent, in his hanc quoque sanciendam

Fr.

Fr.

Fr.

Fr,

La

/ (171) putaverunt : « Si quis occentavisset , sive carmen condi- » disset, quod infamiam faceret flagitiumve alteri. »

(Cicero, De Republ. Lib. 4. apud Augustinum, De civitat. Dei. Lib. 2. c. 9.)

(VIL 9.) Sr mEmBRVM. RVPIT. Ni. CVM. EO. PACIT. TALIO. EsTo. (Festus, v. T'alionis.)

(VII. 10.) Propter os vero fractum aut collisum trecentorum assium pœna erat (ex Leze XII T'abularum), velut si libero os fractum erat; at si servo, cenlum et quinquaginta. (Gaius, /nstitution. Lib. 3. Ç. 223.)

(VIL 7.) Sr INIVRIAM. FAXIT. ALTERL VIGINTI. QVINQYE. ÆRIS. PŒNÆ. SVNTO. (A. Gellius, Lib. 20. c. 1.)

(VIL 2.) — Rvprrias. — sancrro. -- (Festus, v. Rupitias.)

(VIL. 5.) Si quadrupes pauperiem es dicetur , actio ex Lege XII Tabularum descendit; quæ lex voluit aut dari id, quod nocuit , id est id animal , quod noxiam commisit, aut æstimationem noxiæ offerre. (L. 1. pr. D. Si quadrup. pauper.)

(VII. 5.) Si glans ex arbore tua in mcum fundum cadat, eamque ego immisso pecore depascam, Aristo scribit non sibi occurrere legitimam actionem, qua experiri possim; nam neque ex Lege XII Tabularum de pastu pecoris, quia non in tuo pascitur , neque de pauperie, neque damni iniuriæ agi posse. (L. 14. (. 3. D. de præscr. verb.)

(VII. 3.) — Qui. FRVGES. EXCANTASSIT. -- NEVE. ALIENAM. SEGETEM. PELLEXERIS. — ( Plinius, ÆZist. Natur. Lib. 28. c. 2. et Servius ad Virgili Eclog. VIII. v. 99.)

(VIT. 4.) Frugem quidem aratro quæsitam furtim noctu pavisse ac secuisse puberi X/7 Tabulis capitae erat, suspensumque Cereri necari iubebant ; gravius quam

Fr, 10.

Fr. 11,

Fr, 12.

Fr. 13.

Fr. 14.

Fr. 15.

( 172 ) in homicidio convictum; impuberem Prætoris arbitratu verberari, noxiamque duplione decerni. (Plinius, Æistor, Natur. Lib. 18. c. 3.) |

(VIL 6.) Qui ædes, acervumve frumenti iuxta domum positum combusserit, vinctus verberatus igni necari iubetur, si modo sciens prudensque id commiserit : si vero casu , id est negligentia, aut noxiam sarcire iubetur, aut, si minus idoneus sit, levius castigatur, (L. 9. D. de incend. ruina naufrag.)

(IL. 11.) Fuit et arborum cura legibus priscis; cautumque est X/I Tabulis, ut qui iniuria cecidisset alienas, lueret in singulas æris XXV. (Plinius, ÆZist. Natur. Lib. 17. c. 1.) |

(IL. 4.) Su nox. FVRTVM. FACTVM, SIT. SI, IM, OCCISIT. IVRES cæsvs. EST. (Macrobius, Saturnal. Lib. 1. c. 4.)

(IL. 8.) Furem interdiu deprehensum non aliter octidere Lex XII Tabularum permisit, quam si telo se defendat. (L. 54. $. 2. D. de furt.)

(IT. 5.--7.) Ex ceteris autem manifestis furibus liberos verberari addicique iusserunt (sc. Decemviri ) ei, cui factum furtum esset, si modo id luci fecissent, neque se telo defendissent : servos item furti manifesti prensos verberibus affici et e saxo præcipitari; sed pueros impuberes Prætoris arbitratu verberari voluerunt, noxamque ab his factam sarciri. (A. Gellius, Lib. 11. c. 18.)

(IT. 9.) Concepti et oblati (sc. furti) pœna ex Lepe

. XIT Tabularum tripli est. — Præcepit { Lex) ut, qu

Fr. 16.

quærere velit, nudus quærat, lintco cinctus, lancem habens; qui si quid invenerit, iubet id Lex furtum manifestum esse. (Gaius, Jnstit. Lib. 3. Q. 191. 192.)

(IL. 10.) Sr. ADORAT. FVRTO. QVOD. NEC. MANIFESTVM Escir. -- Nec manifesti furti pœna per Legem XII Tabu-

(173) | darum dupli irrogatur. (Festus, v. Nec. et Gaius, /nsti- . tution. Lib. 3. . 190.) Fr. 19. (IL. 13.) Furtivam (rem) Lex XII Tabularum usu- | capi prohibet. (Gaïus, ibid. Lib. 2. Ç. 45.)

Fr. 18 (IIL. 2.) Nam primo XZJ Tabulis sanctum; ne quis unciario fœnore amplius exerceret. -- Maiores nostri sic habuerunt, itaque in Legibus posuerunt, furem dupli damnari, fœneratorem quadrupli. (Tacitus, Ænnal. Lib. 6. c. 16. et Cato, De re rust. in Proœm.)

Fr. 19. (III. 1.) Ex causa depositi Lege XII Tabularum in duplum actio datur. (Paulus, Æec. sentent. Lib. 2. it. 12. 6. 11.)

Fr. 20. (VII 16.) Sciendum est, suspecti crimen e Lege XII Tabularum descendere. —- Sed si ipsi tutores rem pupilli furati sunt, videamus an ea actione, quæ proponitur ex Lege XII Tabularum adversus tutorem in duplum, singuli in solidum teneantur. (L. 1. (. 2. D. De suspect. * tutor. et L. 55. . 1. D. De admin. et peric.)

Fr. 21. (VIT. 17.) ParTronvs. sI. CLIENTI. FRAVDEM. FECERIT. sacER. EsTO. (Servius ad Virgili Æneid. VI. v. 600.)

Fr, 22. (VIL 11.) Que. se. SIERIT. TESTARIER. LIBRIPENSVE. FVERIT. NI. TESTIMONIVM. FARIATVR. IMPROBVS. INTESTABILISQVE. ESTOs

(A. Gellius, Lib. 15. c. 13.)

Fr. 23. (VII. 12.) An putas, — si non illa etiam ex XZ1 Tabulis de testimoniis falsis pœna abolevisset, et si nunc quoque, ut antea, qui falsum testimonium dixisse convictus esset, e saxo Tarpeio derceretur, mentituros fuisse pro testimonio tam multos, quam videmus ? (A. Gellius, Lib. 20. c. 1.) | oo

Fr. 24. (VII 13.) Homicidii pœna. (Plinius, Æistor. Natur. Lib. 18. c. 3.)

ec

Fr,

Fr,

Fr.

Fr.

Fr.

(VIL 14.) Qvr. MALVM. CARMEN. INCANTASSET, —- MALVM, VENENVM, — (Ibid. “Lib. 28. Ce 2 et L. 236. pre D. De verb. signif.) |

(IX. 6.) Primum XZI Tabulis cautum esse cognoscimus, ne quis in urbe cœtus nocturnos agitaret. ( Porcius Latro Declamat. in Catilinam. c. 19.)

(VIIL. 2.) Sodales sunt , qui eiusdem collegii sunt,— His autem potestatem facit Lex, pactionem quam velint sibi ferre, dum ne quid ex publica lege corrumpant. L. 4. D. De collez. et corporib.)

Page 1